ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခ (Part 1)

ဝိတ်တက်လိုက်ကြလိုက်၊ ဖောင်းလိုက်ပိန်လိုက်နဲ့ သံသရာလည်နေသူတွေ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အမြဲတွေ့နေရမှာပါ။
ဝိတ်ချတုန်းခဏ ပိန်သွားပြီး ရပ်လိုက်တဲ့အခါ ဆက်ပိန်မနေတော့ဘဲ ပြန်ဝလာသူတွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။
လူအတော်များများရဲ့စိတ်ပျော်ရွှင်မှုဟာ မိမိရဲ့ကိုယ်အလေးချိန်ပေါ်မှာ မီတည်တယ်လို့ မိမိဘာသာ သိသိနဲ့ဖြစ်စေ၊ မသိဘဲဖြစ်စေ သတ်မှတ်ထားတတ်ကြတယ်။
အရင်က ဝတယ်ပြောရင်ဂုဏ်ယူခဲ့ကြတဲ့ မျိုးဆက်တစ်ခုရှိခဲ့ဖူးပေမယ့် ယနေ့လူငယ်တွေမှာတော့ အဲ့လိုခံယူချက်မျိုးမရှိကြတော့ပါဘူး။
ပိန်ချင်ပိန်၊ ဝချင်ဝ မိမိအခွင့်အရေးပဲလို့ခံယူကြပါတယ်။ ဒါဟာလက်ခံသင့်တဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုပါ။
ဒါပေမယ့် ပိန်ခြင်း၊ ဝခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို သိထားသင့်ပါတယ်။

ပိန်လွန်းရင် ဗီတာမင်နဲ့သတ္တုဓာတ်တွေချို့တဲ့တယ်။ ကိုယ်ခံအားလည်းမကောင်းလို့ ရောဂါပိုးတွေ ခဏခဏဝင်နိုင်တော့ မကြာမကြာဖျားနာတတ်တယ်။ အိမ်ထောင်ပြုရင် ကလေးမရနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရင်းထဲမှာ ပိန်လွန်းတာလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ပဲ။ ငယ်စဉ်ဘဝကတည်းက အာဟာရမပြည့်ခဲ့ရင် လူကောင်သေးသေးညှက်ညှက်ဖြစ်နိုင်တယ်။

ဝလွန်းရင်ဖြစ်နိုင်တဲ့နောက်ဆက်တွဲများကိုတော့ လူတိုင်းနီးပါး ကြားဖူးနားဝရှိကြမှာပါ။ နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ သည်းခြေအိတ်မှာ ကျောက်တည်၊ လေဖြတ်၊ အရိုးနာရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။ အိပ်ရင်ဟောက်ပြီး အသက်ရှုခဏရပ်သွားတတ်တယ်။ ခုနောက်ပိုင်းမှာ ကင်ဆာရောဂါအချို့ဟာ အဝလွန်တာနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိတယ်လို့ သိလာကြတယ်။

အဲ့တော့ ပိန်တယ်၊ ဝတယ်ဆိုတာ အမြင်နဲ့ပဲဆုံးဖြတ်မှာလားဆိုပြီး မေးစရာရှိလာပါတယ်။
ဆေးပညာမှာတော့ BMI (Body Mass Index) နဲ့ဆုံးဖြတ်ကြပါတယ်။ BMI ပုံမှန်အတွင်း ရှိလျှင် မပိန်လွန်း၊ မဝလွန်းလို့ သတ်မှတ်လို့ရတယ်။
တွက်ဖို့လည်း ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ အရပ်အမြင့်သိဖို့ပဲလိုအပ်တယ်။
တွက်ချင်ရင် အောက်ပါ Link မှာ အလွယ်တကူ တွက်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
https://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/lose_wt/BMI/bmicalc

ကျန်းမာရေးအတွက် BMI ပုံမှန်ထက်လွန်နေရင် ဝိတ်ဘယ်လိုပြန်ချမလဲ။
BMI ပုံမှန်အတွင်းရောက်လာရင်ရော ပြန်မဝအောင်ဘယ်လိုဆက်ထိန်းကြမလဲ။


အဓိက ပြဿနာက အစားအသောက်ဖြစ်တယ်။ အလေးချိန်ချဖို့ အစားအသောက်ရှောင်တဲ့အချိန်မှာ အကုန်လုံးရှောင်ပြီး ဘာမှသိပ်မစားကြဘူး။ အဲ့တော့ အလေးချိန်တော့ကျပါရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ငါစားချင်တာမစားရဘူး၊ ဒီကာလပြီးရင်တော့ ဘာတွေဘယ်လိုတွေ စားပစ်မယ်ဆိုပြီး တွေးရင်း သည်းခံထားကြတယ်။
တကယ်လည်း ဝိတ်ချတယ်ဆိုတဲ့ကာလပြီးသွားရော ထိန်းခဲ့သမျှ စိတ်ကိုလွှတ်ပေးပြီး စားချင်တာလျှောက်စားကြတော့တာပဲ။
တခါတလေ စိတ်လွတ်ကိုယ်လွတ်စားတာဟာ သာမန်လူတွေအတွက် အကြောင်းမဟုတ်ပေမယ့် အကျင့်တစ်ခုလိုဖြစ်လာခဲ့ရင် ပြန်ဝဖို့ ရာနှုန်းများသွားပြီ။
အဲ့ဒါကြောင့် ပညာရှင်တွေကတော့ အလေးချိန်ကိုမြန်မြန်ချဖို့မစဉ်းစားကြဘဲ မှန်မှန်ချဖို့ကို အလေးပေးကြတယ်

အစားအသောက်ကိုလည်း မငတ်ရုံတမယ်စားမယ့်အစား ရေရှည်တစ်သက်လုံးစားသွားနိုင်တဲ့ Diet မျိုးကို စဉ်းစားကြတယ်။
အစားရှောင်နေရတယ်ဆိုတဲ့အသိမျိုးမဝင်စေဘဲ ခုလိုစားနေရတာဟာ ပုံမှန်စားနေကြ Diet ပဲဆိုတဲ့အသိမျိုးရအောင် လုပ်ကြတယ်။
အရသာပိုင်းအရ အစားထိုးနိုင်ပြီး Calorie လည်းနည်းတဲ့အစာမျိုးကို ပြောင်းလဲစားသောက်ကြတယ်။
အချိန်ပေးနိုင်ရင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုခုကိုပါ တွဲပြီးလုပ်သင့်တယ်။

(Part 2 မှာ နေ့စဉ်စွမ်းအင်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲ၊ ဘယ်လိုတွက်ချက်ကြလဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရေးသားသွားပါမယ်)

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

Leave a comment

Design a site like this with WordPress.com
Get started