Particle တစ်ခုမှာ အမှုန်သဘာဝပဲရှိတယ်ဆိုရင် မသေချာခြင်းဆိုတာရှိမှာမဟုတ်ဘူး။ Particle ကို ဘယ်နေရာမှာ ရှာလို့ရမယ်ဆိုတာ အတိအကျတွက်ချက်ပြီးပြောနိုင်တယ်။
ဒါပေမယ့် သူ့မှာလှိုင်းသဘာဝလည်းရှိနေတယ်ဆိုတော့ သူ့ကိုလှိုင်းရဲ့ဘယ်နေရာမှာရှာရမလဲဆိုတာ မသေချာမရေရာတော့ဘူးပေါ့။
ဒီလို မသေချာခြင်းတွေနဲ့ပဲ ရအောင်အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် Werner Heisenberg က Uncertainty Principle ကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးခဲ့တယ်။
သူ့ရဲ့အဆိုအရ သီအိုရီအရဖြစ်စေ၊ လက်တွေ့မှာဖြစ်စေ ဝတ္ထုတစ်ခုရဲ့ နေရာ (Position) ကိုသိချင်ရင် အဟုန် (Momentum) ကိုမသိနိုင်၊ အဟုန်ကိုသိလိုရင် နေရာကိုမသိနိုင်လို့ဆိုတယ်။
(Momentum = Mass x Velocity)
ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့သာမန်လူတစ်ယောက်အနေနဲ့ တွေးကြည့်ရင် တော်တော်ယုတ္တိမရှိတဲ့စကားပဲ။
မောင်းနေတဲ့ကားတစ်စီးရဲ့ အဟုန်ရော၊ နေရာရောကို ကျွန်တော်တို့လွယ်လွယ်နဲ့တိုင်းတာကြည့်လို့ရနေတာပဲ။
ဒါပေမယ့် ဒီ Principle ကပြောတဲ့ဝတ္ထုဆိုတာ လှိုင်းလေးတွေပါ။ (သူတို့ဟာ သေးငယ်လွန်းတဲ့အတွက် ရုပ်လောကရဲ့ကန့်သတ်ချက်တွေ မရှိပါဘူး)
လှိုင်းတစ်ခုကို မြင်ကြည့်ရင် ခုံးတဲ့နေရာတွေနဲ့ ခွက်တဲ့နေရာတွေရှိမှာပါ။
လှိုင်းတစ်ခုလုံးရဲ့နေရာအစုံမှာ Electron ရှိနိုင်စွမ်းကို တွက်ချက်လို့ရပါတယ်။ ဘယ်နားမှာရှိမယ်ဆိုတာ အတိအကျမသိနိုင်ပေမယ့် တွေ့ဖို့ဖြစ်တန်စွမ်းများတဲ့နေရာတွေကိုတော့ သိနိုင်ပါတယ်။
မြင်အောင်ပြောရရင် Electron တစ်လုံးရဲ့နေရာကိုသိချင်လို့ ဓာတ်ပုံရိုက်ချင်တယ်ဆိုပါစို့။
အလင်း (Photon) ရဲ့သက်ရောက်မှုကြောင့် ကျွန်တော်တို့ Electron ရဲ့နေရာကိုသိနိုင်လိုက်ပေမယ့် အလင်းရဲ့စွမ်းအင်ကြောင့် Electron ကိုရွေ့လျားသွားစေပါတယ်။
(အကောင်းဆုံး ဥပမာတစ်ခု မဟုတ်ပေမယ့် စာဖတ်သူပိုနားလည်အောင် ကျွန်တော့အနေနဲ့ ခုထက်ပိုပြီးရှုတ်ထွေးတဲ့နည်းနဲ့သာ ရှင်းပြနိုင်ပါတော့တယ်၊
နားလည်လွယ်အောင်ရှင်းလိုက်တဲ့အခါ တကယ့်ဆိုလိုရင်းအချက်တွေပျောက်သွားပြီး၊ အသေးစိတ်ရှင်းပြတဲ့အခါ အရမ်းရှုပ်ထွေးသွားနိုင်လို့ ဒီလောက်နဲ့ပဲရပ်ထားပါမယ်)
ဆိုတော့…
လောကနိယာမတွေနဲ့ဝေးကွာလွန်း၊ ယုတ္တိဗေဒနဲ့ကင်းလွတ်လွန်းတဲ့ Quantum Mechanics ကိုဘာလို့များ ခေါင်းရှုပ်ခံ၊ ဒုက္ခခံပြီး ကြိုးစားလေ့လာနေကြသလဲ။ အစိုးရတွေက ဘာလို့ ငွေထုတ်ပေးပြီး သုတေသနတွေ အပြိုင်အဆိုင်လုပ်နေကြသလဲ။
အသုံးဝင်လွန်းလို့ပါ။
Digital Age ကိုရောက်လာတာ Quantum Mechanics ကြောင့်ပါ။
Transistors တွေကိုထုတ်လာနိုင်တယ်၊ ဒါတွေဟာ Modern Electronics တွေရဲ့အခြေခံပစ္စည်းဖြစ်လာတယ်။ Computer ပေါ်လာတာ Quantum Mechanics ရဲ့ကျေးဇူးကြောင့်ပါ။
Digital Camera တွေ၊ LED မီးလုံးတွေ၊ LASER တွေ…
ဆေးပညာမှာ ရောဂါရှာဖွေဖို့သုံးတဲ့ MRI (Magnetic Resonance Imaging) …
သာမန်အနုဇီဝမှန်ပြောင်းနဲ့မမြင်နိုင်တဲ့ Virus တွေကိုလေ့လာဖို့ Electron Microscope…
စွမ်းအင်အမြောက်အများကို ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ Nuclear Reactor (နယူကလိယ ဓာတ်ပေါင်းဖို)…
စတာတွေဟာ Quantum Mechanics ရဲ့ကျေးဇူးကြောင့်ပါ။
လူရဲ့ Chromosome တွေကို Electron Microscope အောက်မှာတွေ့ရပုံ
(Part 6 မှာတော့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ကိစ္စတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Quantum Entanglement အကြောင်းဆက်ရေးပါမယ်)
SAGAN
Next Post, Previous Post မနှိပ်ဘဲ OUO Link ကနေ ၁ပုဒ်ချင်းဝင်ဖတ်ပြီး ကူညီပါ။
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။
Science Nuts 