(Part 1,2,3 အရင်ဖတ်ပြီးမှ Part 4 ကိုဆက်ဖတ်ပေးပါခင်ဗျ)
ဒီအပိုင်းမှာတော့ Cluster A
“Weird” type (ဂေါက်ကြောင်အုပ်စု) ထဲက တခုစီကို ပြောပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
Cluster A ထဲမှာ disorder 3 မျိုး ပါဝင်ပါတယ်။
- Paranoid personality disorder
- Schizoid personality disorder
- Schizotypal personality disorder တို့ဖြစ်ပါတယ်။
Paranoid personality disorder ကိုစပြောရရင် “သံသယကောင်” လို့ လွယ်လွယ်မှတ်ထားလို့ရပါတယ်။
Male တွေမှာ ပိုတွေ့ရတတ်ပြီး သူ့ရဲ့ပုံစံက အမြဲတမ်းလိုလို သံသယစိတ်နဲ့ ပြည့်နေတာပါပဲ။
တယောက်ယောက်က သူ့ကိုအမြဲလိမ်ညာနေတယ်။ မကောင်းကြံနေတယ်။ လုပ်ကြံဖို့ကြိုးစားနေတယ်လို့ပဲ အမြဲတွေးနေတယ်။
ဘယ်သူ့ကိုမှလဲ မယုံသလို သူ့ကိုစကားတခွန်းသွားပြောလိုက်ရင် အဲ့စကားက ဘာသဘောနဲ့ပြောတာလဲ။ သူ့ကို တခုခု လိမ်နေပြီလား။ ဖုံးကွယ်ထားတာတခုခုများရှိနေမလားလို့ အမြဲတွေးပြီး ဘယ်စကားကိုမှမယုံပါဘူး။
သူ့ကို ခင်မင်လို့ ပခုံးလှမ်းဖက်ဖို့လုပ်ရင်တောင် သူ့ကိုဖမ်းချုပ်ပြီး တခုခုလုပ်တော့မှာပဲလို့ တွေးနေသူမျိုးပါ။
တဖက်စွန်းရောက်တွေးတတ်ပြီး လူတွေနဲ့ပေါင်းသင်းရအတော်ခက်ပါတယ်။ သူကိုယ်တိုင်လဲ လူတွေကိုမယုံကြည်လို့ လျှို့ဝှက်စွာပြောဆိုနေထိုင်တတ်ပါတယ်။
ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေးမှာ ငါ့ကိုသစ္စာဖောက်တော့မှာပဲလို့ အမြဲတွေးနေတဲ့အတွက်
Bff တွေ loyal friend တွေလဲမရှိတတ်ပါဘူး။
အထူးသဖြင့် Relationship တည်ဆောက်တဲ့အခါမှာ ချစ်သူ (သို့) အိမ်ထောင်ဖက်ကို အမြဲသံသယမျက်လုံးနဲ့ပဲကြည့်တတ်ပြီး တခုခုဆို ဖောက်ပြန်နေပြီလို့ပဲတွေးတတ်သူများပါ။
တချို့သော paranoid များက အခြေနေအရမ်းဆိုးတဲ့အတွက် ပိုဆိုးသောစိတ်ဝေဒနာများကို ပြောင်းသွားတတ်ပါတယ်။
ဥပမာ Schizophrenia လို့ခေါ်တဲ့ စိတ်ကစဥ့်ကလျားဖြစ်သောရောဂါ (psychosis) အဖြစ်ကူးသွားနိုင်ပါတယ်။
Schizophrenia ရဲ့ အမျိုးကွဲတခုအနေနဲ့လဲ
(Paranoid Schizophrenia type) ရှိနိုင်ပါတယ်။
ဒီဝေဒနာရှင်တွေရဲ့ သဘောသဘာဝကို လေ့လာတဲ့အခါ စာဖတ်သူတို့ ပိုပြီးမြင်လွယ်ချင်ရင် Movie များနဲ့ တွဲကြည့်ဖို့အကြံပေးချင်ပါတယ်။
Paranoid personality disorder အတွက် recommend ပေးချင်တဲ့ Movie အချို့ကတော့
- Conspiracy Theory (1997)
(Thriller/Action)
(Taxi သမားတယောက်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တခုနဲ့ဖြစ်ရပ်ဆန်းအကြောင်းဖြစ်ပါတယ်) - The Number 23 (2007)
(Mystery / Thriller)
(ထူးဆန်းသော နံပါတ် ၂၃ ရဲ့ ဆွဲဆောင်မှုအကြောင်းပါ)
တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
(ဒီMovie တွေက psychological character တွေကိုရိုက်ပြလို့ ထိတ်လန့်သွေးပျက်စရာအခန်းအချို့တော့ ပါကောင်းပါနိုင်ကြောင်း ကြိုတင်ပြောထားပါရစေ ။ ဥပမာ flickering light ကိုမခံနိုင်သူများ သတိထားသင့်ပါတယ်)
~~~~~~~~~~
Schizoid personality disorder ကတော့
လူ့အသိုင်းအဝိုင်းနဲ့ ဝေးဝေးနေတတ်တဲ့ social isolation သမားများဖြစ်ပါတယ်။
အမျိုးသားတွေမှာ ပိုတွေ့ရတတ်ပြီး သီးသန့်နေရတာကိုကြိုက်လို့ တမင်သက်သက်ကို လူတွေနဲ့ မခင်မမင် မပေါင်းမသင်းပဲ နေတာဖြစ်ပါတယ်။
အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါ
သူများအကြောင်းလဲ စိတ်မဝင်စား ဂရုလဲမစိုက်တတ်ပါ။ သံယောဇဥ်ကင်းကင်းနေတတ်ပြီး စိတ်အတက်အကျ မရှိတတ်သူများဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုဝေဒနာရှင်တွေက သူတို့ငယ်ငယ်က မိဘအုပ်ထိန်းသူတွေရဲ့ဂရုစိုက်မှုနဲ့ မေတ္တာကိုကောင်းစွာမရခဲ့လို့ ဒီလိုစိတ်မျိုး ဖြစ်လာတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆချက်တွေလဲရှိပါတယ်။
Schizoid personality disorder အတွက် movie အချို့ကတော့
- Taxi driver (1976)
- The Remains of the Day (1993)
တို့ဖြစ်ပါတယ်။
(စာကြွင်း။ ရုပ်ရှင်ဇာတ်ကောင်များမှာ အဆိုပါဝေဒနာများအတိုင်း အတိအကျ 100% တူညီမည်မဟုတ်ဘဲ ယေဘုယျသဘောသာ ဆင်တူနိုင်ပါမည်။ တခြားသော personality အရောများလဲမြင်တွေ့ရနိုင်ပါသည်။)
~~~~~~~~~~
နောက်ဆုံးတခုဖြစ်တဲ့
Schizotypal personality disorder ကတော့
စိတ်ကစဥ့်ကလျားရောဂါ (Schizophrenia) အသေးစားလို့ပြောလို့ရပြီး
လက္ခဏာခပ်ဆင်ဆင်တူသော်လည်း less severe (အခြေနေမပြင်းထန်သော) form ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဝေဒနာရှင်များက မှော်အစွမ်းများ ၊ တန်ခိုးပါဝါများစတဲ့ သဘာဝလွန်အတွေးအခေါ် အယူအဆများကို စွဲမြဲစွာယုံကြည်ပြီး တွေးသမျှ လုပ်သမျှ ပြောသမျှက ဂမ္ဘီရဆန်ဆန် အကြားအမြင်ရသလိုတွေ
ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
ကြောင်တောင်တောင်အတွေးအခေါ်များရှိပြီး ပေါင်းသင်းရခက်တဲ့အတွက် အများကလဲမပေါင်းသင်းကြသလို သူကလဲအပေါင်းသင်းလုပ်လေ့မရှိပါဘူး။
ဝေဒနာရင့်လာတဲ့အခါ Schizophrenia အဆင့်ထိရောက်သွားနိုင်ပြီး Suicide လုပ်နိုင်ခြေလဲရှိတဲ့အတွက် သတိထားရမယ့် အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။
Schizotypal သည် Schizophrenia အပျော့စားပုံစံဖြစ်ပေမယ့် အသိလက်လွတ်မဖြစ်သေးပါဘူး။
သူများမကြားရတဲ့အသံတွေကြားရတာမျိုး ၊ Delusion ဝင်တာမျိူးအထိ မဆိုးသေးပါဘူး။
Schizophrenia အကြောင်းကို နောက်ထပ် postတွေမှာ သီးခြား ပြည့်ပြည့်စုံစုံပြောပြသွားပါမယ်။
လေ့လာစရာ Movie အနေနဲ့ကတော့ အပေါ်က Taxi driver movie ကိုပဲ တချို့က Schizotypal အဖြစ်ပြန်ရည်ညွှန်းကြပါတယ်။
Schizophrenia နဲ့ ယှဥ်ကြည့်ချင်ရင်တော့
- A Beautiful Mind (2001)
- Strange voices (1987)
- Shine (1996) တို့မှာ ကြည့်ရူနိုင်ပါတယ်ဗျ။
~~~~~~~~~~
အချုပ်အားဖြင့်
Cluster A အုပ်စုသည် ကြောင်တောင်တောင် ထူးထူးဆန်းဆန်းသမားများဖြစ်ပြီး
Paranoid ကို “suspicious”
Schizoid ကို “social isolation”
Schizotypal ကို “social isolation + magical thinking” လို့အကြမ်းမှတ်ထားလို့ရပါတယ်။
Stay tuned for next disorders!
Thanks for your time!
လင်းမူ
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။
Science Nuts 