ငါ သူတပါး ယောက်ျား မိန်းမ

ဒါ ဟိုးအရင် မြန်မာရုပ်ရှင် ဇာတ်ကား နာမည်ကို ယူထားတာပါ။ အခုရေးမှာနဲ့ မဆိုင်သလို ဆိုင်သလိုလေး ဖြစ်နေလိုပါ။

ခွဲခြားတယ်ဆိုတာ လူ့သမိုင်းမှာ သိပ်ကို အရေးကြီးတဲ့ အတွေးအခေါ် တိုးတက်မှုမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။ ရန်သူနဲ့ မိတ်ဆွေ၊ ဆေးနဲ့ အဆိပ်၊ ကောင်းမှုနဲ့ ဆိုးမှု စသဖြင့် အမျိုးမျိုး ခွဲခြားမှုကြောင့် လူ့အဖွဲအစည်း တိုးတက်လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကွဲပြားလို ခွဲခြားတာလား၊ ခွဲခြားလိုက်လို ကွဲပြားတာလားကတော့ အတော်ရှင်းရခက်တဲ့ ဒဿန ပြသနာ တစ်ပုဒ်ပါပဲ။

• 

ခွဲခြား ဆက်ဆံတာ (discrimination) ကလည်း တော်တော့ကို အရေးပါတဲ့ လူ့လုပ်ငန်းစဥ်ပါပဲ။ ဘုရင်နဲ့ အသည်၊ သမ္မတနဲ့ အရပ်သား၊ အုပ်စိုးသူနဲ့ ဖိနှိပ်ခံရသူ စသဖြင့် ခွဲခြားဆက်ဆံနေခဲ့၊ နေကြဆဲ၊ နေကြရဦးမှာပဲ။ ဒါဟာ ငြင်းမရတဲ့ လူ့သမိုင်း ဖြစ်စဥ်ကြီးပဲ။

ဒါပေမယ့် ၂၁ ရာစုမှာ လိင်ခွဲခြား ဆက်ဆံမှု (sexism) ဟာ တော်တော့ကို နာမည်ကြီးလာပါတယ်။ မခွဲခြားဆက်ဆံသင့်ဘူးလို တညီတညွတ်တည်း ထောက်ပြပြောဆိုလာကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အရင်တုန်းက ခွဲခြားဆက်ဆံခံရတဲ့ အမျိုးသမီးတွေနေရာကနေ speak out လုပ်လာတဲ့သဘောပါပဲ။

ဒီနေ့တော့ လိင်ခွဲခြားဆက်ဆံမှု ၆ခုကို အကျဥ်ရေး ပြသွားပါမယ်။

Hostile Sexism

ကျား၊မ ဖြစ်တည်မှုပေါ် အခြေပြုပြီး ပေါ်ပေါ် ထင်ထင် ခွဲခြားဆက်ဆံတာကို ခေါ်တာပါ။ Misogyny လိုခေါ်တဲ့ မိန်းမမုန်းခြင်းဟာ ဒီ sexism ထဲမှာ ပါပါတယ်။

ဒီ sexism ကြောင့် လူတစ်ယောက်ကို ကျား မ ပေါ်မူတည်ပြီး ဆဲဆိုတာ၊ အနိုင်ကျင့်တာ၊ ကိုယ်ထိ လက်ရောက်စော်ကားတာ၊ လူရာမသွင်းတာ၊ ပယ်ထားတာ စသဖြင့် ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ မိန်းမမာယာ သဲကိုးဖြာဆိုတဲ့ စကားပုံဟာ ဒီ Sexism အောက်မှာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။

Benevolent Sexism

ဒါကတော့ အမျိုးသမီးတွေကို အပြစ်ကင်းတယ်၊ ဖြူစင်တယ်၊ ဂရုစိုက်တတ်တယ်၊ အားပျော့တယ်၊ ကာကွယ်ပေးဖိုလိုတယ်၊ လှတယ် စသဖြင့် ပုံသွင်းခွဲခြားတာကို ပြောတာပါ။

ဒီ Sexism ဟာ ထိခိုက်မှု impact သိပ်မသိသာဘဲ လူမှုရေးအရ ပိုပြီးလက်ခံကြပါတယ်။ မိန်းကလေးမို အိမ်မှုကိစ္စလုပ်ရတာ၊ အပြင်ကို တစ်ယောက်တည်း မလွှတ်တာ၊ ကလေးထိန်းရတာ၊ သူနာပြု၊ အလုပ်အကူ၊ အတွင်းရေးမှူး စသည်တိုကို မိန်းကလေးပဲ ခန့်တာ၊ မိန်းကလေးမို မဲပေးခွင့်မရှိတာ၊ ရုပ်လှလို အမှတ်ပိုပေးတာ၊ ရာထူးတိုးပေးတာ စသဖြင့် အပြုအမူတွေဟာ ဒီ sexism အပြုအမူအောက်မှာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။

Ambivalent Sexism

Hostile နဲ့ benevolent ၂ခု ပေါင်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မိန်းကလေးတွေကို အခြေအနေတွေပေါ် မူတည်ပြီး ရိုးသား ဖြူစင် အပြစ်ကင်းတယ် ဒါမှမဟုတ် ကောက်ကျစ် ယုတ်မာ လိမ်လည် လှည့်ဖြားတတ်တယ်လို မြင်တတ်ပါတယ်။

မိန်းကလေး တစ်ယောက် ဝတ်တာကိုကြည့်ပြီး မိန်းမကောင်း မိန်းမယုတ် ခွဲခြားတာ၊ မိန်းမဆန်တာကို ချီးကျူးပြီး ကျားကျားလျားလျားနေတာကို ပုတ်ခတ်တာ၊ ဆူဆဲတာ၊ ရုပ်ချောလို အတွင်းရေးမှူး ခန့်ပြီး ထိကပါး ရိကပါး လုပ်မရလို အလုပ် ထုတ်ပစ်တာမျိုးတွေက ဒီ Sexism မှာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။

Institutional Sexism

ဒါကတော့ အဖွဲအစည်း တစ်ခုထဲမှာ လိင်ခွဲခြားတာကို ပြောတာပါ။ ဒီ Sexism က society မှာ ဖြစ်တာမို့လို အပေါ်က ၃ခုထဲက တစ်ခုခု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

• 

အလုပ်တူတူကိုပဲ အမျိုးသမီးက လစာပိုနိမ့်တာ၊ နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်သူနဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေမှာ အမျိုးသမီး ပါဝင်မှု နည်းတာတွေက ဒီ sexism ကို အခြေပြုပြီး ဖြစ်လာရတာတွေပါပဲ။

Interpersonal sexism

တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ဆက်ဆံ စကားပြောဆိုရာကနေ လိင်ခွဲခြားမှု ဖြစ်လာတာမျိုးပါ။ အလုပ် ကျောင်း မိသားစု စတာတွေမှာ တွေ့တတ်ပါတယ်။

လမ်းလျှောက်တာ မိန်းမနဲ့ တူတယ်၊ ထမိန်ပဲ ဝတ်ထားလိုက်၊ ယောက်ျားတန်မဲ့ မိန်းမလို မိန်းမရ ပြောနေတယ်၊ မိန်းမတွေဆိုတာ အတင်းတုပ်မှာပဲ စတာတွေက ဒီ Sexism ပါပဲ။ စုဖုရားလတ်က ကင်းဝန်မင်းကြီးကို စစ်မတိုက်ရဲဘူးလို ရှုချပြီး ကျောက်ပျဥ်နဲ့ သနပ်ခါးပိုတာလည်း ဒီ sexism ကို အခြေခံတာပါပဲ။

Internalized Sexism

ဒါကတော့ ကိုယ့်ဘာသာကိုမှာ ဖြစ်လာတဲ့ လိင်ခွဲခြားမှုပါပဲ။ တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကို လိင်ခွဲခြားဆက်ဆံလိုက်တဲ့အခါ ငါက သူပြောသလိုများ ဖြစ်နေလားဆိုပြီး သံသယဝင်တာမျိုးကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီ Sexism ကြောင့်လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် sexist ဖြစ်မှန်းမသိ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။

ငါကတော့ စော်ဘယ်နှယောက်နဲ့ တွဲဖူးတာ၊
ငါကတော့ ဘဲဘယ်နှယောက် ပြိုင်လိုက်ဖူးတာ၊
Period လာလို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မိန်းမဖြစ်နေရခြင်းဆိုပြီး စိတ်ပျက် အားလျော့တာ၊
မိန်းမဆိုတာ ပိန်ရမယ်၊ ဝနေရင် မလှဘူးဆိုပြီး အပြင်းအထန် ဝိတ်လျှော့တာ စသဖြင့် အတွေးတွေက internalized sexism ပါပဲ။

• 

နိဂုံးချုပ်ရရင် လူတစ်ယောက်ကို ကျွန်တော်တိုက ယောက်ျားဖြစ်လို မိန်းမဖြစ်လိုဆိုတဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို စပြီး စဥ်းစားလိုက်တာနဲ့ ကျွန်တော်တိုဟာ လိင်ခွဲခြားဆက်ဆံသူ Sexist ဖြစ်သွားပါပြီ။ လူဟာ လူပါပဲ။ လူလိုပဲ မြင်ရတွေးရပါမယ်။ ဒါမှ တရားမျှတမှာ ဖြစ်ပါမယ်။

Lucifer

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။