လူတွေဘာလို့ အိပ်မက်မက်ရတာလဲ။
အိပ်မက်မက်ခြင်းက အတိတ်ကဖြစ်ရပ်ကိုစွဲပြီးမက်ကြတာလား။
ဒါမှမဟုတ် မဖြစ်သေးတဲ့ အနာဂတ်ရဲ့ ရှေ့ပြေးနိမိတ်ပုံအနေနဲ့ အိပ်မက်မက်ကြတာလား။
အိပ်မက်ထဲက အရာတွေက ဘာအဓိပ္ပာယ်တွေရှိကြလဲ။
အမှန်ပြောရရင် သိပ္ပံပညာရှင်များအနေနဲ့ အပေါ်ကမေးခွန်းတွေကို ယနေ့တိုင် မဖြေနိုင်သေးပါဘူး။
လူတွေအိပ်ရင် ဘာလို့ အိပ်မက်မက်တာလဲ ကိုလဲ လေ့လာနေဆဲ အဖြေရှာနေဆဲပါ။
အိပ်မက်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိတ်ပညာရှင်တွေကတော့ အယူအဆအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။
အိပ်မက်အယူအဆတွေထဲမှာ ဆရာကြီး Sigmund Freud ရဲ့ အယူအဆက တော်တော်လွှမ်းမိုးမှုရှိပါတယ်။
သူ့ယုံကြည်ချက်အရ လက်တွေ့ဘဝရဲ့ မပြည့်ဝသေးတဲ့ ဆန္ဒတွေ ၊ အတွေးတွေ ၊ ဖိနှိပ်ခံထားရတဲ့ ခံစားချက်တွေ ၊ ငုံလျှိုးနေတဲ့ စိတ်ကူးတွေ ထင်ဟပ်ပြီး အိပ်မက်မက်အနေနဲ့ ပေါ်ထွက်လာတာလို့ ဆိုပါတယ်။
Freud က အိပ်မက်တခုစီကို အနက်ဖွင့်တဲ့အခါ ၂ပိုင်းရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အိပ်မက်ထဲမှာ မြင်ရကြားရတဲ့ ပုံရိပ်တွေ ၊ အသံတွေ ၊ ပါဝင်သူတွေကို (Manifest content) လို့ဆိုပြီးအိပ်မက်ရဲ့နောက်ကွယ်က ဖွက်ထားတဲ့အဓိပ္ပာယ်ကို
(Latent content) လို့ဆိုပါတယ်။
တနည်းဆိုရသော် အိပ်မက်ကပေးချင်တဲ့ message ကို latent content လို့ပြောချင်တာပါ။
ဥပမာ – ရေခဲမုန့်ဝယ်စားဖို့ အသွား လမ်းပျောက်သွားတဲ့ အိပ်မက်ဆိုရင် ရေခဲမုန့်ဝယ်ဖို့သွားတာ၊ လမ်းပျောက်တာတွေက Manifest content ဖြစ်ပြီး လိုချင်တဲ့အရာတခုခုကို ရဖို့လုပ်တိုင်း အနှောင့်အယှက်တွေကြုံရလို့ မပြည့်ဝတဲ့သူ့ဆန္ဒကိုစွဲပြီး မက်တာများလား ဆိုတဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် (message) က Latent content ပါ။
ဒီလို Freud ကယူဆတာကို လက်မခံသူကတော့
G.William Domhoff ဖြစ်ပြီးအိပ်မက်က တနေ့တာဖြစ်ခဲ့သမျှကို brain ကပြန်တွေးတဲ့ neurological ဖြစ်စဥ်သက်သက် တခုပဲ
ဒါတွေကို အဓိပ္ပာယ်လိုက်ကောက်လို့မရနိုင်ဘူးလို့ ယူဆပါသတဲ့။
သူပြောတာလဲ ငြင်းလို့မရနိုင်ပြန်ဘူး။
အကြောင်းက ၁၉၉၇ ခုနှစ်တုန်းက သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အိပ်စက်ခြင်းနဲ့ အိပ်မက်အကြောင်း သုတေသနလုပ်တဲ့အခါ အိပ်မက်တွေကို REM sleep (Rapid Eye Movement) မှာမက်ကြောင်း သိရခဲ့ပါတယ်။
အိပ်မက်မက်တဲ့အခါ brain ရဲ့ Brain stem နဲ့ Limbic system မှာ neuronal circuit တွေပိုပြီးအလုပ်လုပ်နေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
Limbic system ဆိုတာ လူတွေရဲ့ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ emotion တွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့နေရာဖြစ်ပြီး အဆိုပါ brain နေရာတွေအလုပ်လုပ်လို့ အိပ်မက်ဆိုတာပေါ်လာတာလို့ ယူဆလာကြပြန်ပါတယ်။
နှလုံး (heart) ညှစ်လို့ နှလုံးခုန်သံ (heart sound) ဆိုတာပေါ်လာသလို Limbic system အလုပ်လုပ်လို့ အိပ်မက်မက်တာလို့ တွေးကြဟန်တူပါတယ်။
အခုအချိန်ထိ Dream တွေက ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ် ဘာရည်ရွယ်ချက်လဲဆိုတာ ဘယ်သူမှ တိတိကျကျ ခိုင်ခိုင်မာမာမပြောနိုင်သေးပါ။
စစ်တမ်းကောက်ကြည့်တဲ့အခါ လူတိုင်းလိုလိုမှာ မက်လေ့ရှိတဲ့ အိပ်မက် 10 မျိုးရှိပါသတဲ့။
အဲ့တာတွေကတော့
- အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဘဲ စာမေးပွဲဝင်ဖြေရတာ
(တော်တော်စိတ်ညစ်စရာကောင်းတဲ့ အိပ်မက်ပါ :3) - လူပုံအလယ်မှာ ကိုယ်လုံးတီးဖြစ်သွားတာ
(ဒါတော့ စာရေးသူမမက်ဖူးပါ။ မက်ဖူးလဲ ထုတ်ပြောမည်မဟုတ်ပါ။ ) - တယောက်ယောက်က ကိုယ့်နောက်ကိုလိုက်လို့ ခွေးပြေးဝက်ပြေး ထွက်ပြေးရတာ
(အဲ့တာလဲ စိတ်မောလူမော အိပ်မက်ကြီးပါ) - အမြင့်ကပြုတ်ကျတာ
(ဒါလဲခဏခဏ ဖြစ်ဖူးမက်ဖူးမှာပါ) - လမ်းသွားရင်း လမ်းပျောက်တာ
(စာရေးသူဆို စာမေးပွဲသွားဖြေပြီလို့မက်ပြီဆို လမ်းကပျောက်ပါပြီ) - သွားတွေကျိုးကုန်တာ
(အဲ့တာ တော်တော်ဆိုးတဲ့ ခံစားချက်ကြီးပါ။ နိုးလာရင် သွားတွေကိုင်ကြည့်ရတာအမော) - သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တခုခုကျရောက်တာ
(ဥပမာ ရေကြီးတာတို့ မီးလောင်တာတို့) - လေထဲပျံသန်းနေတာ
(စာရေးသူမက်ဖူးချင်တဲ့အိပ်မက်ပါ တော်တော် စိတ်ပေါ့သွားမယ်ထင်ပါတယ်) - သေလုမြောပါးဖြစ်တာ (သို့) အကြီးအကျယ်ဒဏ်ရာရတာ
- ကားမောင်းနေရင်း ကားကိုထိန်းလို့မရတော့တာ စတဲ့ အိပ်မက်၁၀ မျိုးဖြစ်ပါတယ်။
ဒုတိယအပိုင်းမှာ ဒီအိပ်မက် ၁၀မျိုး ဘာလို့မက်တာလဲ။
ဒီအိပ်မက်တွေရဲ့ ပေးချင်တဲ့ message ကဘာတွေလဲ ဆက်ရေးသွားမှာမို့…စောင့်ဖတ်ပေးကြပါဦး။
Thanks for your time!
လင်းမူ
Science Nuts 