ကိုယ့်ကိုယ်ကို တန်ဖိုးထားစိတ် ပျောက်ကွယ်ခြင်း

ပင်လယ်ဂဏန်း (Lobster) တွေဟာ နေဖို့ နေရာတစ်ခုအတွက် တိုက်ပွဲဝင်ကြရတယ်။
သူတို့နေရာကောင်းတစ်ခုကို ရထားရင် လိုချင်တဲ့သူတွေများတဲ့အတွက် အချင်းချင်းရန်ဖြစ်နေကြတာများတယ်။
နေရာကောင်းဆိုတာ ဘာလဲဆိုတော့ စားကျက်နဲ့နီးလေကောင်းလေပေါ့၊ ဂဏန်းမလေးတွေနဲ့ နီးလေကောင်းလေပေါ့၊ ကိုယ့်ကိုစားမယ့် သတ္တဝါတွေ ရန်က ကာကွယ်နိုင်လေကောင်းလေပေါ့။
ဒီတော့ နေရာကောင်းရဖို့က သူတို့အတွက် အဓိက အရေးကြီးဆုံးပဲ။

ကိုယ်က လိုချင်တဲ့သူတွေများတဲ့ နေရာတစ်ခုကို ရထားပြီးဆိုရင် စိန်လာခေါ်တဲ့ အထီးတွေရှိတယ်။
တချို့ကလည်း သွေးတိုးလာစမ်းကြတာပေါ့။

ဒီတော့ နေရာကောင်းကိုရထားတဲ့ ကောင်က စိန်လာခေါ်တဲ့ကောင်ကို ပညာပြရတာပေါ့။
ပထမအဆင့်အနေနဲ့ လက်မကြီးကို ထောင်ပြပြီး ညှပ်ပြတယ်၊ ရှေ့တိုးနောက်ဆုတ်နဲ့ ဟန်ရေးပြတယ်။ (လက်ဝှေ့သမားတွေလိုပေါ့)
တချိန်တည်းမှာပဲ စိတ်လာခေါ်တဲ့ကောင်ကို အရည်တစ်ခုနဲ့ လှမ်းပြီးပန်းလိုက်တယ်။

ဒီအရည်ထဲကနေ သူ့ရဲ့အရွယ်အစား၊ လိင်၊ ကျန်းမာရေးကောင်းမကောင်း၊ ခံစားချက် စတာတွေကို တဖက်ကောင်က သိနိုင်တယ်။
ငါက ကျန်းမာတယ်၊ အကောင်လဲကြီးတယ်၊ လတ်တလော Mood ကတော့ တင်းနေတယ်၊ မင်းမနာချင်ရင် လစ်လိုက်တော့ ဆိုတဲ့သဘောပါပဲ။
တဖက်ကကောင်က ခပ်သေးသေးပဲရှိတယ်၊ လာတဲ့ရည်ရွယ်ချက်ကလည်း သွေးတိုးစမ်းရုံလောက်ပဲဆို ဒီအဆင့်မှာတင်ပြတ်တယ်။
အနာမခံဘဲ ပြန်လှည့်သွားတာပေါ့။

တဖက်ကကောင်က အရွယ်အစားလည်း အတူတူလောက်ပဲ၊ Mood ကလည်း ဒေါသထွက်နေတာပဲဆိုရင်တော့ ချကြပါလေရော။
ဒါပေမယ့် ဟန်ရေးပြရုံပဲ။ အကဲစမ်းကြတာပေါ့။
တစ်ကောင်က ပြေးညှပ်ရင် တစ်ကောင်က နောက်ဆုတ်၊ နောက်ဆုတ်တဲ့ကောင်က တစ်ခါ ပြေးညှပ်တော့ ရှေ့တိုးတဲ့ကောင်က နောက်ပြန်ဆုတ်… ဒီလိုနဲ့ အချိန်တစ်ခု ကြာတဲ့အခါမှာ စိန်ခေါ်တဲ့ကောင်က သိလာတယ်။
မနိုင်လောက်ဘူးထင်ရင် အနာခံဘူး၊ လှည့်ပြေးတာပေါ့။
ဒီလောက် ခက်ခက်ခဲခဲ မချရမယ့် နောက်ကောင်တစ်ကောင်ကို ထပ်ရှာတာပေါ့။

ဒီလိုမျိုး ရှေ့တိုး၊ နောက်ဆုတ်ကာလမှာ နှစ်ကောင်လုံး မကြောက်သွားကြဘူးဆိုရင်တော့ တကယ်ဆော်ကြပြီ။
အဓိကက မှောက်လျက်လဲအောင် လှန်နိုင်ရင် ဆရာကြီးပဲ။ (Smackdown ပွဲတွေလိုပေါ့…)
လဲသွားရင် မသတ်ဘူး၊ လဲသွားတဲ့ကောင်ကလည်း ကြောက်ပြီး လှည့်ပြေးတာများတယ်။

တကယ်လို့ ၂ကောင်လုံးက အချင်းချင်းမလှဲနိုင်ဘူးဆိုရင်တော့ တစ်ဆင့်တက်ပြီး အသေဆော်ကြပြီ။
ကျိုးကျိုးကန်းကန်းတွေ ဖြစ်လာပြီ၊ သေတာလည်း ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

အသေဆော်တဲ့အချိန်မှာ မသေဘဲကျန်ခဲ့ပြီး ရှုံးသွားတဲ့ကောင်တွေက နောက်တစ်ခါ ဒီကောင့်ကို ထပ်ပြီးစိန်မခေါ်ရဲတော့ဘူး။
ဒါကို Dominant ဖြစ်တဲ့ ၂ကောင်ချတဲ့အခါမှာလည်း တွေ့ရတယ်။ ပြောချင်တာက ပွဲတိုင်းနိုင်ခဲ့တဲ့ Champion ၂ကောင် အချင်းချင်းချတဲ့အခါမှာ တစ်ကောင်က ရှုံးသွားရင် အဲ့ကောင်က ထပ်မချရဲတော့ဘူး။

ထူးခြားတာက ရှုံးသွားတဲ့ကောင်က သူအရင်က နိုင်ခဲ့တဲ့ကောင်တွေကိုပါ မချရဲတော့ဘူး။
ပညာရှင်တွေက လေ့လာလိုက်တော့ သူ့ရဲ့ဦးနှောက်က ပျက်သွားတယ်လို့ဆိုတယ်။ ပြောချင်တာက Dominant ဖြစ်တယ်ကွ ဆိုပြီး လက်မထောင်ခဲ့တဲ့ ဦးနှောက်က လက်အောက်ငယ်သားတစ်ယောက်ရဲ့ ဦးနှောက်လိုမျိုး ပြောင်းလဲသွားတယ်လို့ ဆိုတယ်။

ပြောချင်တာက ခုမှလာမှာပါ။ (ခုချိန်ထိ ဘာကိုဦးတည်ပြီးရေးနေမှန်း မသိဘဲ ဖတ်လာပေးတာ ကျေးဇူးပါ)
လူတွေမှာလည်း ဒီသဘောတွေရှိနေပါတယ်။
ငယ်ငယ်က အနိုင်ကျင့် (Bully) ခံရတဲ့ကလေးတွေ၊ စစ်ပွဲကပြန်လာတဲ့စစ်သားတွေ၊ Rape အလုပ်ခံရတဲ့ အမျိုးသမီးတွေ မှာ Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) ခံစားကြရတယ်။ (PTSD ဆိုတာ စိတ်ရောဂါတစ်ခုပါ)
ပြောချင်တာက ကိုယ့်စိတ်ကို လက်အောက်ငယ်သား တစ်ယောက်လို ဖြစ်အောင်၊ သေးသိမ်အောင် ချိုးနှိမ်လိုက်တဲ့အခါမှာ “ငါ” ဆိုတဲ့အသိပျောက်သွားတာမျိုးပါ။

လူတွေသတိမထားမိဘဲ ပြောနေကြတာတစ်ခုရှိတယ်။
“ငယ်ငယ်က စာသင်ဖူးတဲ့ ဆရာကို လမ်းမှာပြန်တွေ့တယ်၊ ငါတော့ အရမ်းကြောက်သွားတာပဲ၊ ဆရာက အသက် ၇၀ လောက်ရောက်နေပေမယ့် ငယ်ငယ်ကလိုပဲ သူ့ကို ကြောက်တဲ့စိတ်က မကုန်သေးဘူးကွာ” လို့ ၄၀၊ ၅၀ အရွယ်ယောက်ျားကြီးတွေ ပြောတာ ကြားဖူးကြမှာပါ။
ဒါလည်း စိတ်ဒဏ်ရာတစ်မျိုးပါပဲ။

ကိုယ့်ရဲ့အသိမှာတော့ ပညာသင်ပေးနေတဲ့ဆရာ၊ အနန္တောအနန္တဂိုဏ်းဝင် ဆရာဆိုတော့ သူလုပ်တာမှန်သမျှ မှန်တယ်လို့ တွေးထားကြတာပေါ့။ အရှက်ကွဲအောင် ရိုက်လည်း ကောင်းစေချင်လို့ဆိုပြီး ကိုယ့်ဘာသာဖြေသိမ့်လိုက်တာပေါ့။ ဒါဟာ PTSD အဆင့်ထိမဖြစ်ပေမယ့် ဒီဆရာကို ပြန်တွေ့တဲ့အခါ ငယ်ငယ်ကကြောက်စိတ်ပြန်ဝင်လာတာပဲ။ ချစ်ကြောက်ရိုသေ ဆိုပြီးတော့တောင်ပြောကြသေးတယ်။

ကိုယ့်ကို အရှက်ခွဲဖူးတဲ့လူ၊ အနိုင်ကျင့်ဖူးတဲ့လူကို ပြန်တွေ့တဲ့အခါမှာ ပင်လယ်ဂဏန်းတွေလိုပဲ ကျွန်တော်တို့တွေ လက်အောက်ငယ်သားတစ်ယောက်လို ဖြစ်သွားတတ်ကြတယ်။

ဒီလိုပဲ… ငယ်ငယ်က စဉ်ပေါ်မှာ သီချင်းတက်ဆိုတုန်း ဝိုင်းရယ်ခံလိုက်ရလို့ အဆိုဝါသနာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့တဲ့သူတွေရှိသလို ကောင်မလေးတစ်ယောက်က လူသိရှင်ကြား ခါးခါးသီးသီးငြင်းခဲ့လို့ နောက်တစ်ယောက်ကို ဆက်မလိုက်ရဲတော့တဲ့ သူတွေလည်း ရှိတယ်။
ခဲမှန်ဖူးတဲ့လူတွေဟာ နောက်တစ်ခါ ထပ်ပြီး အကဲစမ်းဖို့ ကြောက်သွားတတ်ကြတယ်။

လူတွေကတော့ ပင်လယ်ဂဏန်းလို ဦးနှောက်မသေးလို့ ဒီလိုမျိုး Fixed Pattern ထဲကနေ ရုန်းထွက်သွားနိုင်ကြတယ်။
စိတ်ကို ပြန်ပြင်ရတာပေါ့။
ဥပမာ Bully အလုပ်ခံရတဲ့သူဆိုရင် ဒီကောင်က သူ့ရဲ့ Insecurity တွေကို ငါ့ကို Bully လုပ်ရင်းနဲ့ ဖြေဖျောက်နေတာပဲလို့ တွေးလိုက်တာမျိုး၊
Rape အလုပ်ခံရတဲ့အမျိုးသမီးဆိုရင် ငါ့ရဲ့ ဖြစ်တည်ခြင်းတန်ဖိုးက ဒီကိစ္စနဲ့ဘာမှမဆိုင်ဘူးလို့ ပြန်တွေးတာမျိုးပေါ့။

ကိုယ့်ရဲ့ဖြစ်တည်မှုဟာ သူများတွေက သတ်မှတ်ထားတာ မဟုတ်တဲ့အတွက်ကြောင့် ကိုယ်လုပ်ချင်တာကို မကြောက်တန်းလုပ်နိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
အဲ့ဒီလိုလုပ်နေတဲ့ကာလမှာလည်း အလှောင်ရယ်ခံရတာတွေ၊ Trauma ရသွားနိုင်တဲ့ အခြေအနေမျိုးတွေ ကြုံလာရမှာပါပဲ။
အဲ့ဒီအခါ ပင်လယ်ဂဏန်းတွေလို ခပ်ရှောင်ရှောင်ပဲနေလိုက်တော့မလား၊ ခါးကော့ ခေါင်းမော့ပြီး ရင်ဆိုင်မလား ဆိုတာကတော့ ကိုယ့်အပေါ်ဘဲ မူတည်ပါတယ်။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။