ဒီတခါ အီအီးကိစ္စပြောပြပါဦးမယ်။
အာကာသထဲမှာ အိမ်သာမရှိတဲ့ပြဿနာက ရက်ရှည်ခရီးသွားဖို့ကြံတဲ့အခါ ဒုက္ခကောင်းကောင်းပေးပါတော့တယ်။
လပေါ်ကို ပထမဆုံးခြေချသူလို့ အများကသိကြတဲ့ အာကာသယာဥ်မှူး Neil Armstrong ခေတ်က အာကာသထဲ အီးပါဖို့အိမ်သာမရှိလို့ တပိုင်တနိုင်
အီးထည့်ဖို့ အိတ်လေးတွေသယ်သွားရပါတယ်တဲ့။
အီးအိတ်ကတော့ ပုံစံကမိုက်သားဗျ။
အောက်ကပုံမှာပြထားပါတယ်။

ဗိုက်နာလာရင် အဲ့အိတ်ကလေးကို နေရာမရွေ့အောင် တင်ပါးမှာ တိတ်ကလေးနဲ့ကပ်ထားပြီး ပါရပါတယ်တဲ့။

အပြောသာလွယ်တာဗျ… Gravity မရှိလေတော့ ပါသမျှအီးတုံးတွေက အောက်ကိုတန်းတန်းကျဖို့ခက်ပါတယ်။
လေထဲမှာ ပေါလောမပေါ်နေရင်တောင် အနည်းဆုံး အိတ်ထဲကို သေချာမဝင်ဘဲ ဟိုကပ် ဒီကပ်နဲ့ အိတ်အထဲကိုမရောက်ပါဘူး။
အဲ့တော့ အိတ်မှာ လက်ချောင်းထည့်နှိုက်လို့ရတဲ့ နေရာအပေါက်လေးလုပ်ပေးထားပြီး လိုသလိုပေါ့ဗျာ…ကိစ္စကိုလက်နဲ့ထိထိမိမိကိုင်တွယ် ဖြေရှင်းကြလေသတည်းပေါ့ဗျာ။
ပုံမှာ လက်ချောင်းထည့်တဲ့နေရာလေးရယ် position ရယ်သေချာမြင်ရမှာပါ။

လက်ဗလာနဲ့ အီးကိုကိုင်တာမဟုတ်ဘဲ လက်ချောင်းပုံစံအိတ်ကလေးလုပ်ပေးထားတာပါ။ စနစ်တော့ကျပါတယ်။
အီအီးပါပြီးသွားရင် အဲ့အိတ်ထဲကို ပိုးသတ်ဆေးရည်လောင်းထည့်ပြီး မစင်နံ့မထွက်အောင် ပိုးသတ်ရပါတယ်။
နောက်တော့သေချာပိတ်သိမ်းပြီး တနေရာမှာစုသိမ်းထားကြတယ်။

တချို့ကိုတော့ ကမ္ဘာမြေပေါ်ပြန်သယ်လာကြပါတယ်တဲ့။
အမိမြေပေါ်ရောက်မှ စည်ပင်သာယာလက်ထဲအပ်တာပေါ့။

တချို့ကျတော့လဲ အီအီးခဏခဏမပါရအောင် အစားကို ဗိုက်ပွတာမစားဘဲ ပရိုတင်းမျာများပါတာ fiber သိပ်မပါတဲ့ ဝမ်းချုပ်စာတွေ စားပြီး အီအီးမပါရအောင်လုပ်ကြပါသတဲ့။

ဘာလို့ ခဏခဏ အီအီးမပါချင်တာလဲဆိုတော့ အီးတခါပါရင် အနည်းဆုံး ၄၅မိနစ်လောက်အချိန်ပေးပြီး ဖြေရှင်းနေရပါတယ်တဲ့။
အဲ့တော့ အာကာသထဲလျှောက်ကြည့်ရမယ့်အချိန်မှာ အီအီးကုံးနေရတာနဲ့ တိုင်ပတ်နေရရင် မတန်လှပါဘူး။
အဲ့တော့ ဝမ်းချုပ်အောင် ဝမ်းမပွအောင် အစားအစာကိုရွေးချယ်စားရပါတယ်။
ရှုရှုးတွေကိုကျတော့ တချို့ဟာတွေကို ကျန်းမာရေးပြန်စစ်ဖို့ လိုသလောက်ပဲ ကမ္ဘာပေါ် ပြန်သယ်လာပြီး ကျန်တာတွေကို အာကာသထဲ ဝဲပလိုက်ပါတယ်တဲ့။
ဂြိုဟ်သားတွေကတော့ ရေအမှတ်နဲ့သောက်မိကုန်ကြမှာမြင်ယောင်ပါသေးတယ်။
ဒါကအရင်ခေတ်က အထာပါ။
နောက်ပိုင်းမှာတော့ တကယ် NASAက အိမ်သာဆောက်ပါပြီ။
မဆောက်လို့လဲမရတော့ပါဘူး…ဘာလို့ဆို…အာကာသထဲမှာကြာကြာနေလို့ရအောင်
အာကာသစခန်းဖွင့်တော့မှာမို့ပါ။
ISS လို့ခေါ်တဲ့ International Space Station ကြီးဆောက်တဲ့အခါ အိမ်သာထည့်သွင်းတည်ဆောက်ကြပါတော့တယ်။

အိမ်သာကိုလဲတည်ဆောက်ရင်း တဖက်မှာအာကာသယာဥ်မှူးတွေကိုလဲ ဆွဲငင်အားမရှိ(နည်းပါး)တဲ့နေရာမှာ အိမ်သာတက်နည်း သင်ပေးရ လေ့ကျင့်ကြရပါတယ်။
အိမ်သာမှာ အီအီးပါဖို့ ကမုတ်ခွက်အပေါက်က ကျဥ်းလေတော့ အပေါက်တည့်အောင် ပါတတ်ဖို့၊ တင်ပါးနေရာယူတတ်ဖို့ သင်ယူရပါတယ်။
အိမ်သာပုံစံကို အကြမ်းဖျင်းအောက်ကပုံမှာကြည့်ကြည့်ပါ။

အဓိကလိုအပ်နေတဲ့အချက်က ဆွဲငင်အားမရှိလို့ အညစ်အကြေးတွေက အောက်ကိုမကျဘဲ လေထဲမှာပဲရှိနေတာပါ။
အဲ့တော့ ဆွဲငင်အားအစား ဘာကိုဖန်တီးလိုက်သလဲဆိုတော့ Airflow suction method ကိုဖန်တီးပြီး လေစုပ်အားနဲ့ အညစ်အကြေးတွေကို စုပ်သွားပါမယ်။
အဲ့လိုရေးထားတာကို ကျနော်ဖတ်မိတော့ နည်းနည်းကြောင်သွားပါတယ်။
အာကာသထဲမှာလေမှမရှိတာ….ဘယ်ကလေကိုစုပ်ပြီး ဘယ်လိုသုံးမှာလဲပေါ့။
ဥပမာဗျာ… စာဖတ်သူက ဖုန်စုပ်စက်ကို အာကာသထဲယူသွားပြီး သုံးရင် ဖုန်စုပ်စက်အလုပ်လုပ်မယ်ထင်ပါသလား။
သေချာပါတယ်။ အလုပ်မလုပ်ပါ။ စက်သာလည်နေမယ်။ ဘာလေမှမရှိလို့ စုပ်အားမရှိပါ။
လေစုပ်အားဆိုတာ air pressure difference ရှိမှ ဖိအားမတူလို့ suction effect ပေါ်လာတာပါ။
အဲ့တော့ အခု အိမ်သာကျ လေလဲမရှိဘဲ
ဘယ်လိုပါလိမ့်ပေါ့။
ဖြစ်နိုင်တာတခုကတော့ အိမ်သာရှိနေတဲ့နေရာက အာကာသဟင်းလင်းပြင်ကြီးထဲမဟုတ်ဘဲ အာကာသစခန်းထဲမှာပါ။
ဆိုတော့ အာကာသစခန်းထဲမှာ အသက်ရှူဖို့နဲ့ gravity အားနဲနဲရှိအောင် ဖန်တီးထားပြီး လေထု oxygen ကိုလဲရှိအောင်လုပ်ထားလို့ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် လေစုပ်အားနဲ့ ရှုရှုးတွေ အီအီးတွေကို စုပ်ချသွားပြီး သိမ်းတဲ့အိတ်ထဲတန်းပို့ ပိုးသတ်ဘာညာဆက်လုပ်ပါလိမ့်မယ်။

နောက်ဆုံးအပိုင်းမှာတော့ အိမ်သာအကြောင်းကျန်တာနည်းနည်းရယ် အိမ်သာမလိုအောင် နောက်ထပ်တီထွင်မှုနည်းသစ်တွေရယ်ဆက်ပါလာဦးမှာမို့ စောင့်ဖတ်ပေးကြပါဦးဗျို့။
Thanks for your time!
လင်းမူ
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။