လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်ကုန်ရင် ပိုမကောင်းဘူးလား?

အခုတလော Facebook ပေါ်မှာ ဆေးသောက်နည်း post တွေ၊ oxygen သုံးနည်း post တွေ ၊ ပိုးသတ်ဆေးသောက်နည်း post တွေ ပလူပျံနေတာတွေ့မိပါတယ်။

ဘယ်လိုလက္ခဏာဖြစ်ရင် ဘာဖြစ်နေပြီနော်၊ အဲ့တာဆို test kit ဝယ်ပြီး ကိုယ့်ဘာသာစစ်နော်၊ အတံလေးကိုဒီလိုဖောက် ၊ နှာခေါင်းထဲကို ဒီလိုထည့် ၊ ဒီလိုစစ်ပါလား….ဟိုလိုအဖြေထွက်လာရင် ဘယ်လိုနော် စသဖြင့် ရေးသားနေကြတာ ဒုနဲ့ဒေးဖြစ်လာပါပြီ။

ကိုဗစ်ဖြစ်ရင် ဘယ်ဆေးကို ဘယ်လိုသောက်၊ အောက်ဆီဂျင်ဘယ်လောက်ကျရင် ဘယ်ဆေးစထိုးတော့ ၊ ထပ်ကျလာရင် ဘယ်ဆေးမှနိုင်တော့မှာ၊ ဒါဆိုဘယ်လိုလုပ် စသဖြင့် “အတွေ့အကြုံလေးဝေမျှတာပါ ၊ဆရာကြီးလုပ်တာမဟုတ်ပါဘူး” ဆိုပြီး တင်သူကလဲ တင် Share သူကလဲ share ကြ Copy paste ပြီး ကူးသွားမယ်နော် မမ ဆိုပြီး credit နဲ့ ပြန်တင်ကြသူတွေကလဲ ပေါသောနေတော့ စိတ်ထဲမှာတွေးမိတယ်။

လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်သွားရင် ပိုကောင်းမလားပေါ့။

အခုလို ဆရာဝန်ရှားပါးနေတဲ့ ခေတ်မှာ ကိုဗစ်ကလဲဆိုးနေတော့ လူတိုင်း ဆေးပညာတတ်ကုန်ရင် မကောင်းဘူးလားပေါ့။

အေးဆေးပဲ…အချင်းချင်းပြန်ကုပေးကြ…ဘယ်လောက်မိုက်လိုက်မလဲပေါ့။

အဲ့သလို တွေးမိလို့ ဒီစာရေးမိတာပါ။

လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်လာခဲ့ရင် ပိုကောင်းလာမလား မသိပေမယ့်
လူတိုင်းသာ ဆရာဝန်ဖြစ်ကုန်ရင် ကျိန်းသေ ဒုက္ခပိုရောက်မယ့် ကိစ္စတွေရှိနေပါတယ်။

ပထမဆုံးတချက်ပြောရရင် ဆေးကုရတာ အဲ့သလောက်မလွယ်ကူ မရိုးရှင်းလှလို့ပါ။

English စာဖတ်တတ်ပြီး Google ခေါက်တတ်ရင် ဆေးတွေ ရောဂါတွေ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း ရှာဖတ်လို့ရနေတာပဲ….အဲ့ထဲကအတိုင်းကုလိုက်လို့မရပါဘူးလား။

မရပါဘူးခင်ဗျ… မရပါဘူး… ဆေးတခုပေးမယ်ဆိုရင် ဘာပိုကောင်းမလဲဆိုတာချည်းပဲ သိလို့မရပါ။

ဒီဆေးကြောင့် ဘာဒုက္ခရောက်သွားနိုင်လဲ… ဆေးလွန်သွားရင် ဘယ်လိုပြန်ကုမလဲ… ဒီဆေးမရရင် ဘာဆေးပြောင်းမလဲ… ပြောင်းမယ့်ဆေးကရော ဘာဆိုးကျိုးရှိလဲ… မပြောင်းရင်ရော ပိုကောင်းမလား…
စတာတွေပါ Google မှာ လိုက်ရှာဖတ်ရတော့မှာပါ။

မြင်အောင်ပြောရရင် English to English dictionary (အင်္ဂလိပ်စာတွေကို အင်္ဂလိပ်လိုပဲ ပြန်ရှင်းတဲ့ အဘိဓာန်) လှန်ဖူးရင် သိမှာပါ။

ကိုယ်မသိတဲ့စာလုံးတခုတွေ့လို့ အဓိပ္ပာယ်ရှာပါတယ်ဆိုမှ ရှင်းပြတဲ့အထဲမှာ နောက်ထပ်စာလုံးအသစ်တွေထပ်တွေ့ပြန်ရော။

အဲ့စာလုံးအသစ်တွေမသိဘဲ အခုရှာနေတဲ့စာလုံးအကြောင်း မသိလေတော့ ရှင်းလင်းချက်ထဲက စာလုံးအသစ်တွေကို ထပ်ရှာရပြန်ရော။

ထပ်ရှာလေ စာလုံးအသစ်တွေကတိုးလာလေမို့လို့
တော်တော်အချိန်ပေးလိုက်ရပြီး သိချင်တာလဲသေချာအဖြေမထွက်တတ်ပါဘူး။

ဆေးပညာကအဲ့လိုသဘောပါပဲ။

အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်ထူထူကြီးတအုပ်လိုပဲ ကြိုက်တဲ့သူဝင်ဖတ်လို့ရတယ်… ဒါပေမယ့် ကျွမ်းကျင်သွားတဲ့အဆင့်ရောက်ဖို့ဆိုတာ စကားလုံးတလုံးထဲသိရုံနဲ့မရပါ။

စာလုံးပေါင်းလဲသိရမယ်။
သဒ္ဒါအသုံးလဲမှန်ရမယ်။
အသံထွက်လဲမှန်ရဦးမယ်။
ဝါစင်္က အမျိုးအစားလဲသိရပြန်သေးတယ်။
ဝါကျထဲဘယ်လိုထည့်သုံးမလဲကလဲ လေ့လာရသေးတယ်။

အကုန်သိပြီကွဆိုတော့လဲ ပြန်မေ့ကုန်တာလဲရှိသေးတယ် ဆိုတော့ ဆေးပညာက လူတိုင်းနဲ့တော့ အဆင်မပြေလှဘူးထင်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာပြောချင်တဲ့ဟာက
ဉာဏ်ရည်မြင့်မှဆေးပညာတတ်တာ လုံးဝမဟုတ်ပါနော်။

English စာတတ်ရင်ဖတ်လို့ရနေပြီဆိုမှ ဉာဏ်ရည်နဲ့မဆိုင်ပါ…။

ဆရာဝန်တွေကိုလဲ ဉာဏ်တအားကောင်းတဲ့ အိုင်းစတိုင်းတွေလို့မထင်ပါနဲ့။ ဆရာဝန်တွေသုံးနေတဲ့စက်တော်တော်များများက ဆရာဝန်ထွင်တာမဟုတ်ပါ။ အင်ဂျင်နီယာတွေ ၊ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကထွင်ထားတာပါ။ သူတို့ကမှ တကယ့် genius တွေပါ။

ဆရာဝန်တွေပေးနေတဲ့ ဆေးဝါးတွေကလဲ အများစုသူတို့ဖော်စပ်ထားတာမဟုတ်ပါ။ Chemist တွေ ၊ဆေးဝါးသုတေသီတွေ ၊ ဇီဝဗေဒပညာရှင်တွေ တွေ့ရှိရှာဖွေထားတာပါ။

ဆရာဝန်တကယ်လုပ်တာက ဆေးပေးပြီး လူနာကိုကုရုံသပ်သပ်ပါ။

ဒါပေမယ့် အပေါ်မှာပြောခဲ့သလို ဆရာဝန်ရဲ့ဆေးပညာကလဲ သိပ္ပံပညာတွေစုထားသလိုပဲ အတော်ထူတဲ့ ဘုတ်အုပ်ကြီးမို့လို့ တော်ရုံ စာဖတ်တတ်ရုံနဲ့လက်တွေ့ကုဖို့မလွယ်တာပါ။

ဆရာဝန်သမားတော်တွေရဲ့အစလို့ဆိုရမယ့် သမားတော်ကြီးဟစ်ပိုကရေးတီးကတောင် သူ့ကိုဆေးပညာလာသင်ခိုင်းတဲ့သူတိုင်းကို ပြန်သင်မပေးပါ။

ငွေဘယ်လောက်ပေးပေး သင်မပေးပါ။
အဲ… ငွေမပါရင်လဲ မသင်ပေးဘူးဗျ။ ဒါကတော့ ဟုတ်တယ်လေ… သူလဲထမင်းစားရတာကိုး။ သူ့ဆီမှာ အရင်ဆုံး အလုပ်အကျွေးနှစ်နဲ့ချီလုပ်ရပါသေးတယ်။

ဒါတောင်သူကသင်ပေးမယ်လို့ နူတ်ကထုတ်မပြောသေးဘူးနော်… မင်းဘာသာ သင်ချင်လို့ ကျွန်လာခံရတာ… သင်ပေးမယ်မသေချာဘူး။

အဲ့လိုနဲ့ သူနဲ့အနီးကပ်နေရင်း သူဆီကပညာလေးတွေခိုးစုရင်း သူသင်ပေးစရာသိပ်မကျန်တော့လောက်အောင်တတ်လာတဲ့သူတွေရယ် ဘာမှတတ်မလာတဲ့သူတွေရယ် ဆိုပြီး ၂ဖွဲ့ကွဲသွားတယ်။

အဲ့တော့မှ ဒီလောက်ကြာတာတောင် ဘာမှတတ်မလာတဲ့သူတွေကတော့ bye bye ပဲ ဂျောင်းတော့။ တတ်လာတဲ့သူတွေထဲမှာမှ observation ကောင်းတဲ့သူ အနည်းစုကိုပဲ ပညာဆက်သင်ပေးတာပါ။

ဆိုတော့ ဟစ်ပိုကရေးတီး လိုချင်တာက ဉာဏ်ကောင်းတဲ့ဆရာဝန်မဟုတ်ပါ။ ဇွဲရှိပြီး observation ကောင်းတဲ့သူမျိုး၊ ပတ်ဝန်းကျင်ကို လေ့လာအားကောင်းတဲ့သူမျိုးကိုပဲဆေးပညာအမွေ လက်ဆင့်ကမ်းချင်တာပါ။

နောက်ပြီး လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်ကုန်ရင် တိုင်းပြည်အတွက် လိုတဲ့နေရာတွေမှာ လူအင်အားမရှိတော့ဘဲ တိုင်းပြည်မတိုးတက်ပါ။

အင်ဂျင်နီယာကလဲ သူ့ role နဲ့သူ၊

သင်္ဘောသားကလဲ သူ့ အစွမ်းနဲ့သူ၊

ကွန်ပြူတာပညာရှင်ကလဲ သူ့ပညာနဲ့သူ၊

နောက်ဆုံးဗျာ Gamer တောင်မှ သူ့အရည်အချင်းနဲ့သူ ဆိုတော့ ဆရာဝန်ချည်းပဲ မလိုပါဘူးဗျာ။

လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်ဖို့ကို မလိုတာပါ။

နောက်ပြီး ဆရာဝန်ဖြစ်ရင် မိသားစုကိုပိုဆေးကုပေးလို့ရတယ်ဘာညာဆိုတာလဲ လွဲနေပါတယ်။

တကယ်က မိသားစုဝင်အချင်းချင်း ဆေးမကုသင့်ပါ။ Emotional bias တွေပါနေလို့ မလိုအပ်ဘဲ အပိုတွေပိုကုမိတတ်ပါတယ်။ မိသားစုဝင်နေမကောင်းတာမြင်ရင် စိတ်ကပိုပူပြီး စိုးရိမ်စိတ်ပိုကဲလာပါတယ်။

အဲ့လိုဖြစ်လာရင် ဆေးကုတဲ့အခါ ဆုံးဖြတ်ချက်ဝေဝါးလာမယ်….လွဲမှားတာတွေ ပိုများလာမယ်လို့ လေ့လာချက်တွေက ဆိုထားပါတယ်။

တကယ်လဲ အနောက်နိုင်ငံတွေမှာ ကိုယ်ကဆရာဝန်ပင်ဖြစ်လင့်ကစား မိသားစုဝင်ကို ဆေးမကုကြဘဲ သက်ဆိုင်ရာ ဆရာဝန်ကိုသာလွှဲပေးပြီး ကုသခိုင်းရပါတယ်။ ဆရာဝန်နေမကောင်းဖြစ်ရင် ဆရာဝန်ဆီပဲသွားပြရမှာပါ။

အဲ့တော့ လူတိုင်း ဆရာဝန်ဖြစ်ရင် သိပ်မထူးတာကိုမြင်မှာပါ။ ဒီနေ့မှာ ပြောချင်တာက Facebook ပေါ်က စာတွေကို ချင့်ယုံကြပါ။ Facebook ကစာတွေဖတ်ပြီး ဆေးမကုကြပါနဲ့။

ဆေးသောက်မယ်ဆို သိထားသင့်တာက ဒီဆေးက မိမိစိတ်ကြိုက်ဝယ်သောက်လို့ရတဲ့ဆေးလား
OTC လို့အတိုခေါ်ပါတယ်။ Over the Counter ဆေးတွေပါ။
ဥပမာ ပါရာစီတမော၊ နှာစေးပျောက်ဆေး၊ အအန်ပျောက်ဆေး၊ ချောင်းဆိုးသက်သာဆေး စတာတွေပါ။

တခြားဆေးတွေ ဥပမာ ပိုးသတ်ဆေးတွေက OTC ဆေးတွေမဟုတ်ပါ။ Prescribed drug လို့ခေါ်ပြီး ဆရာဝန်ခွင့်ပြုမှသောက်ရတာပါ။ ဥပမာ အခုလိုင်းပေါ် မှာခေတ်ထနေတဲ့
Azithromycin တို့ Dexamethasone တို့ Warfarin တို့ heaprin တို့ Aspirin တို့ Tocilizumab တို့ Remdesivir ဘာညာတွေဟာ မိမိစိတ်ကြိုက်သောက်လို့ ထိုးလို့ မရပါ။

သောက်မိထိုးမိရင် ဖြစ်လာသမျှကိစ္စအဝဝကိုလဲ ကိုယ့်ဘာသာ တာဝန်ယူရမှာပါလို့ပဲ သတိပေးစကားပြောချင်ပါတယ်။

OTC ဆေးသောက်ရင်တောင်မှ ပုံသေနည်းနဲ့သောက်လို့မရပါ။ ဆေးကုတဲ့အခါ သင်္ချာလို ဒါနဲ့ဒါပေါင်းရင်ဒါထွက်မယ်အတိအကျ လုပ်လို့မရပါ။ လူတိုင်းကို ပါရာစီတမော ၅၀၀ အားတိုက်လို့မရပါ။ ကလေးဆိုဘယ်လို၊ အသည်းသမားဆိုဘယ်လို ချင့်ချိန်ရပါတယ်။

လူတိုင်းဆရာဝန်ဖြစ်ရင် ကောင်းမလားဆိုတာအဖြေမထွက်သေးရင် ဒီလိုလေး တွေးကြည့်စမ်းပါ။

သင့်အိမ်အနီးနားက အလွန်စုစပ်တဲ့အဖွားကြီးတွေ ၊ ရပ်ကွက်ထဲက အတင်းတုပ်တဲ့အဒေါ်ကြီးတွေ ၊
အိမ်လာရင် “ပိန်သွားလိုက်တာ ဘာရောဂါရှိနေလို့လဲ” က စမေးတတ်တဲ့ စောင်အမျိုးတသိုက်ရယ် အကုန်သာဆရာဝန်ဖြစ်ကုန်ရင်
သင်လည်း နေစရာနေရာကိုရှိတော့မှာမဟုတ်ဘဲ သင့်ကို တယောက်တပေါက် ဆေးဝိုင်းကုကြရင်း စောစောစီးစီး ဘုရားသခင်ထံရောက်ရှိသွားမှာပါလို့သာ ပြောပါရစေ။

“Let the professionals do their job” ပါ။

Dr. Venice

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။