မျက်စိမမြင်တဲ့သူတွေ လောကကြီးကို ဘယ်လိုမြင်ကြလဲ?

ဒီခေါင်းစဉ်က တော်တော်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ Daredevil ဇာတ်လမ်းကိုကြည့်ဖူးရင် ကျွန်တော်ပြောချင်တာကို သိမှာပါ။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီလောက်တော့ အစွမ်းထက်မနေဘူးပေါ့ဗျာ။
မျက်စိမမြင်ရတဲ့သူတွေက လုံးဝကြီး မမြင်ရတာတော့ မဟုတ်နေဘူး။ မြင်နေရတာကို ပြောချင်တာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ခေါင်းရှုတ်သွားမယ်ဆိုတာ သိပါတယ်။ ဆက်ဖတ်ပေးရင် နားလည်လာပါလိမ့်မယ်။

မျက်စိမမြင်ဘူးဆိုတာမှာ အမျိုးအစားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။
ပထမတစ်မျိုးက လုံးဝမမြင်တာ (Total Blindness) ပါ။ သူကကျတော့ မျက်စိ (သို့) အမြင်အာရုံကြော (Optic Nerve) တစ်ခုခု ထိခိုက်ပျက်စီးသွားလို့ဖြစ်တာပါ။ မွေးကတည်းက ဖြစ်နိုင်သလို၊ မတော်တဆမှုတစ်ခုခုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒီလူတွေမှာ ဘာမြင်ရသလဲလို့ မေးတဲ့အခါ ဘာမှ မမြင်ရဘူးလို့ ပြောတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သာမန်လူတွေက ဒါကို သူတို့မျက်စိမှိတ်လိုက်ရင် မြင်ရသလိုမျိုး ထင်တတ်ကြပါတယ်။ အမည်းရောင်ကြီးကို မြင်နေတယ်ဆိုပါတော့။
တကယ်တော့ ဒီလိုမဟုတ်ပါဘူး။ ဘာမှမမြင်ရဘူးဆိုတာ ဘာမှကို မမြင်ရတာပါ။ (တော်တော်ရှင်းသွားမယ်ထင်ပါတယ်…)

ဥပမာ ပြောရရင် မွေးကတည်းက မျက်စိမမြင်တဲ့လူတစ်ယောက်ဟာ အမည်းရောင်ဆိုတာကို သိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလိုမသိလို့ သူမြင်နေတဲ့အမည်းကြီးနဲ့ လက်တွေ့ဘဝက အမည်းရောင်နဲ့ မတွဲမိတာလို့လည်း မထင်စေလိုပါဘူး။

စမ်းသပ်ချင်တဲ့လူတွေအနေနဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ မျက်စိတစ်ဖက်ပိတ်ပြီး လက်တစ်ဖက်နဲ့ အုပ်ထားလိုက်ပါ။ ကျန်တဲ့တစ်ဖက်က မြင်နေရဦးမှာပါ။ ဘာထူးသွားလဲ? မျက်စိ ၂ဖက်ပိတ်သလိုမျိုး မည်းမည်းကြီးကို ခံစားရသေးလား?
ကျွန်တော်တို့ မျက်စိတစ်ဖက်ပိတ်တဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်သလိုမျိုးပဲ Total Blindness သမားတွေက မျက်စိ ၂ဖက်လုံးမှာ ဖြစ်နေတာပါ။ ဒီတော့ ဘာမှမမြင်ရပါဘူး။
စာတစ်ခုမှာ ရေးထားတာကတော့ တံတောင်ဆစ်ကနေ ဘယ်လိုမြင်လဲတဲ့။ ဘယ်လိုမှမမြင်ပါဘူး။ ဒီသဘောပါပဲ။

နောက်မမြင်နည်းတစ်မျိုးကတော့ Cortical Blindness လို့ခေါ်ပါတယ်။ မျက်လုံးရယ် မျက်စိအာရုံကြောရယ်က အကောင်းကြီးပါ။ သူက မြင်တာကို မြင်မှန်းသိစေတဲ့ ဦးနှောက်က နေရာတစ်ခုပျက်သွားလို့ ဒီလိုတွေဖြစ်တာပါ။
ဒါကိုနားလည်ဖို့ ပုံမှန်မျက်စိအာရုံကြောတွေ ဦးနှောက်ထိ ဘယ်လိုသွားလဲဆိုတာ ပုံနဲ့ပြောချင်ပါတယ်။

• 

အကြမ်းဖျင်းကတော့ မျက်စိက မြင်တယ်၊ အဲ့ဒီအမြင်အာရုံကို Optic Nerve ကနေ လျှပ်စီးကြောင်းနဲ့ ဦးနှောက်ဆီကို သတင်းပို့တယ်။ ဦးနှောက်က လက်ခံပြီးတော့ မြင်တာဟာ မြင်တာပါလားလို့ သိလိုက်တယ်။
ဒီလူတွေက လမ်းကြောင်းတစ်လျောက်အကောင်းကြီးပေမယ့် ဂိတ်ဆုံးဘူတာကြီး ပျက်နေတော့ မမြင်နိုင်တာပါ။ ဒီလူတွေမှာ တော်တော်ကို ထူးခြားတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေကို တွေ့ရပါတယ်။

ဒါကို စပြီးသိလာတာက ၁၉၆၀ ခုနှစ်အကျော်လောက်မှာပါ။ မျောက်မတစ်ကောင်ရဲ့ အမြင်ကို စမ်းသပ်ဖို့ သူ့ဦးနှောက်ရဲ့ မြင်စေတဲ့အပိုင်းကို ထုတ်ထားလိုက်ပါတယ်။ ဒီတော့ မျောက်မမှာ Cortical Blindness ရနေတာပေါ့။ သူက အလင်းနဲ့အမှောင်ပဲသိပါတယ်။ ကျန်တာဘာမှမမြင်ရပါဘူး။
ဒါပေမယ့် သူ့ရှေ့မှာ ပန်းသီးတစ်လုံးပြလိုက်ရင် သူကလှမ်းယူနိုင်ပါတယ်။ ကြမ်းပြင်မှာ အတားအဆီးတွေချထားပြီး မုန့်တွေကျဲထားရင်လည်း မထိခိုက်အောင် ယူတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချိန်တုန်းကတော့ သို့လော… သို့လော… နဲ့ပဲ ဘာလို့လဲဆိုတာ မပြောနိုင်ခဲ့ပါဘူး။

လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဦးနှောက်ကိုခွဲစိတ်နေရင်း မြင်တာကိုသိစေတဲ့ အပိုင်းကို မတော်တဆထိခိုက်မိသွားလို့ အဲ့ဒီလူမှာ Cortical Blindness ရသွားတာရှိပါတယ်။ သူက မမြင်နိုင်တော့ဘူးဆိုပါတော့။
ပညာရှင်တွေက သေချာသွားအောင် စမ်းသပ်ကြည့်ပါတယ်။ သူ့ကို TV ရှေ့ထားပြီး ဒေါင်လိုက်၊ အလျားလိုက်မျဉ်းတွေကို ပြကြည့်ပါတယ်။ ဘာမြင်ရလဲမေးတဲ့အခါ ဘာမှမမြင်ရဘူးပဲပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခန့်မှန်းကြည့်စမ်းပါလို့ ပြောတဲ့အခါမှာ သူ့အဖြေတွေက 80% မှန်ကန်နေတယ်လို့ဆိုတယ်။ ဒီတော့ သူ ရမ်းတုတ်နေတာမဟုတ်နိုင်တော့ပါဘူး။

ပြီးတော့ ပညာရှင်တွေက ဒီလူကို စင်္ကြန်တစ်ခုမှာ လမ်းလျှောက်ခိုင်းပါတယ်။ ပြောထားတာကတော့ ရှေ့မှာရှင်းတယ်၊ လျှောက်ကြည့်ပါပေါ့။ ဒါပေမယ့် လမ်းတလျှောက်မှာ ပစ္စည်းတွေ နေရာအနှံ့ချထားတယ်။ (ဒါတော့ နည်းနည်းများသွားပြီ…) ဒါပေမယ့် သူက ရှောင်ကွင်းပြီး လမ်းလျှောက်သွားနိုင်တယ်လို့ဆိုတယ်။

သူတို့ကို လက်သီးနဲ့ထိုးဖို့ရွယ်လိုက်တယ်ဆိုရင်လည်း ရှောင်တတ်ကြတယ်။ ဒီတော့ ဒီလူတွေ တကယ်မမြင်ရတာမှဟုတ်ရဲ့လားဆိုတာ မေးစရာရှိလာတယ်။

ဒါကိုနားလည်ဖို့ မျက်စိအာရုံကြောက ဦးနှောက်ရဲ့မြင်စေတဲ့နေရာ (Visual Cortex) ကိုမရောက်ခင် လျောက်ပြီး သဝေထိုးတာကို အရင်ပြောရမှာပါ။ သူက Thalamus ဆိုတဲ့နေရာမှာ ခရီးတစ်ထောက်နားပါသေးတယ်။ ဆေးကျောင်းက လူတွေဆိုရင်တော့ Lateral Geniculate Body (LGB) ဆိုပြီး သင်ဖူးကြမှာပါ။
ဒါ့အပြင် Amygdala ထဲကိုလည်း ဝင်ပါသေးတယ်။ သူက ခံစားချက်တွေကို ဖြစ်စေတဲ့နေရာဆိုပြီး အကြမ်းဖျင်းပြောနိုင်ပါတယ်

အဲ့ဒီတော့ ဂိတ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ Visual Cortex ပျက်စီးနေတဲ့သူတစ်ယောက်ကို မြင်ကြည့်ပါ။
သူ့ဆီကို အဝင်လမ်းကြောင်းကောင်းနေပေမယ့် သူမမြင်ရဘူး။ ဒါပေမယ့် လမ်းတလျောက်သဝေထိုးခဲ့တဲ့ အမြင်အာရုံကြောကြောင့် ထူးခြားတာတွေဖြစ်လာပါတယ်။

Amygdala ထဲဝင်ခဲ့တော့ သူကခံစားချက်တွေသိတယ်။ ဥပမာ သူ့ရှေ့မှာ ပြုံးနေတဲ့မျက်နှာတစ်ခုကိုပြလိုက်ရင် အဲ့ဒီခံစားချက်သူ့ဆီကို ကူးဆက်သွားတယ်။ “မမြင်ရဘူး” ဆိုပေမယ့် မျက်စိကစတဲ့ အာရုံကြော လမ်းတလျှောက်လုံးက အကောင်းကြီးဆိုတော့ မြင်တာကို “သိစိတ်က မသိ” ပေမယ့် “မသိစိတ်က သိ” နေတယ်။
သူတို့ကို ဘယ်လိုခံစားရလဲမေးလိုက်ရင် ပျော်သွားတယ်၊ ဝမ်းနည်းသွားတယ် စသဖြင့်ပြောနိုင်ပေမယ့် ဘာကြောင့်လဲလို့မေးရင်တော့ အကြောင်းရင်းကို မသိတော့ဘူး။ ဒီတော့ အရင်တစ်ခေါက်က ရေးခဲ့တဲ့အတိုင်း ဦးနှောက်ရဲ့လံကြုတ်ဇာတ်လမ်းတွေ ထွက်လာတယ်။

(စိတ်ဝင်စားလို့ ဖတ်ချင်ရင် ဒီမှာဖတ်ပါ)

ကိုယ့်ဦးနှောက်က ပြောတာတွေကို ယုံသင့်သလား?
https://ouo.io/0d8Kiu

မြေပြင်ပေါ်မှာ ချထားတဲ့ အတားအဆီးတွေကိုလည်း မမြင်ရပေမယ့် မသိစိတ်ကြောင့် ရှောင်သွားနိုင်တယ်။ လက်သီးနဲ့ထိုးဖို့ရွယ်တာကို မြင်တဲ့သိစိတ်မဖြစ်ပေမယ့် Amygdala ဆီကို ဒီ Information ကရောက်တာမို့ ရှောင်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် တုံ့ပြန်တယ်။ ဘာလို့ ရှောင်လိုက်တာလဲမေးရင် ဂဃနဏ မဖြေနိုင်တော့ဘူး။
ဒါကို Blindsight လို့ခေါ်တယ်။ မမြင်ရပေမယ့် မြင်နေရတယ်ဆိုပါတော့…။

ဒါဟာ ပညာရှင်တွေကို လူတွေရဲ့ သိစိတ်၊ မသိစိတ် ပြဿနာအကြောင်း အနည်းငယ် နားလည်သွားစေတယ်။ သိစိတ်ဆိုတာ ဦးနှောက်ရဲ့နေရာတစ်ခုခုမှာများ ရှိနေသလား ဆိုတာလည်း တွေးမိသွားစေတယ်။
ထို့အတူပဲ မသိစိတ်က အမြင်အာရုံမှာလည်း ရှိနေတယ်ဆိုတာ သိလာရတယ်။

တခြားမမြင်ရတဲ့ကိစ္စတွေ ဆေးပညာအရ အများကြီးရှိပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့အကြောင်းတွေကို ရွေးပြီး ရေးလိုက်တာပါ။
အပြီးထိ ဖတ်လာပေးပါ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။