ငြင်းခုန်ခြင်း နောက်တစ်မျိုးနှင့် Body Shaming

ငြင်းခုန်ကြတဲ့အခါ မျက်စိမှိတ်၊ ဖင်ပိတ်ငြင်းတတ်တဲ့ လူတွေအကြောင်းရေးပြီးပါပြီ။ စိတ်ဝင်စားရင် ဒီမှာသွားဖတ်ပေးပါ။

မျက်စိမှိတ် ဖင်ပိတ်ငြင်းခြင်းရဲ့နောက်ကွယ်
https://ouo.io/EDMOXJ

ခုရေးချင်တာလည်း ငြင်းခုန်ကြတဲ့အကြောင်းပါပဲ။ ဒီစာမှာတော့ တစ်ဖက်လူကို တိုက်ခိုက်ရန်ရှာတဲ့အကြောင်းရေးချင်တာပါ။
ငြင်းခုန်ကြရင်း အရမ်း Heat တက်လာတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူရဲ့ Argument ကိုငြင်းမနေတော့ဘဲ လူကို တိုက်ခိုက်တာပါ။ ဥပမာ မင်းက ဂျပုလေးမို့ မင်းပြောတဲ့စကားတွေက ဘောင်မဝင်ဘူး… တို့၊ အသားမည်းတဲ့ကောင်တွေပြောတာ မကြားချင်ဘူးကွာ… တို့ဆိုပါတော့။

ဒီလိုလုပ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် သူပြောတဲ့အကြောင်းအရာတွေကို ငြင်းဆိုရလွယ်သွားစေတယ်။ စောင်ဂျပုစကား စိတ်ထဲထားနေစရာမလိုပါဘူးကွာ…၊ စောင်အသားမဲကောင်ရဲ့ စကားကို အချိန်ပေးပြီး နားထောင်မနေတော့ဘူးကွာ… ဆိုတာမျိုး ဖြစ်သွားတာပေါ့။
ဒီလိုလုပ်လိုက်လို့ စိတ်သက်သာရာရပေမယ့် ကိုယ်ပြောတဲ့စကားတွေက ပိုမှန်မလာသလို၊ သူပြောတဲ့စကားတွေကလည်း ပိုပြီး မှားမသွားပါဘူး။

တရားခွင်မှာ Jury တွေနဲ့ဆုံးဖြတ်တယ်ဆိုရင် ရှေ့နေတစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီလူအများကြီးကို Convince ဖြစ်အောင် လုပ်နိုင်မှ အမှုနိုင်မှာပေါ့။ ကိုယ်က တရားလိုရှေ့နေဆိုရင် တရားခံကို ထောင်ကျအောင်လုပ်ချင်မှာပေါ့ဗျာ…။ ကိုယ်က ဖုန်းဆိုင်ပိုင်ရှင်ရဲ့ရှေ့နေဆိုပါတော့။ အမှုက ဖုန်းတွေလိုက်ခိုးတဲ့အမှုလို့ ဆိုကြပါစို့။

ရှေ့နေတွေအနေနဲ့ တရားခံ (တရားပြိုင်) ဟာ ခုကိစ္စကို လုပ်မလုပ် အရင်မပြောသေးဘဲ သူအရင်က ဘာတွေလုပ်ခဲ့တာ၊ ဘယ်လိုအမှုတွေကျူးလွန်ခဲ့တာ စသဖြင့် ပြောတတ်ကြတယ်။ အဲ့လိုအမှုမရှိရင်တောင် ဒီလူက ဘယ်လိုလူလဲဆိုတာ သက်သေတွေခေါ်ပြီး သူလိုချင်တဲ့လူ ပုံစံဖြစ်အောင် ပုံသွင်းတတ်ကြတယ်။ (မိဘနှစ်ယောက်ကွဲကြတော့ သမီးကို ဘယ်သူစောင့်ရှောက်မလဲဆိုတာ လုကြတယ်၊ အမေဘက်က ရှေ့နေက အဖေရဲ့ Behaviour ကိုတည်ဆောက်ပြလိုက်တယ်၊ သမီးကို ဒီလိုလူလက်ထဲမထည့်သင့်ဘူးဆိုပြီး အမှုနိုင်သွားတဲ့ မြန်မာကားကြည့်ဖူးတယ်၊ နာမည်မမှတ်မိတော့ဘူး…)

ဒီလူက ခွေးတွေကို စိတ်မထင်ရင် မထင်သလို ရိုက်တတ်တယ်။ ကလေးတွေအပေါ်မှာလည်း ညှာတာစိတ်မရှိဘူးဆိုတာမျိုးတွေ ပြောလာရင် Jury တွေရဲ့ မျက်စိထဲမှာ တရားပြိုင်ကို မကောင်းမြင်လာနိုင်တယ်။ အထူးသဖြင့် “အရင်ကလည်း ခိုးမှုနဲ့အဆွဲခံရဖူးတယ်လေ… အဲ့တုန်းကတော့ ထောင်မကျလိုက်ဘူး” ဆိုတာမျိုးကြားလိုက်ရရင် သူတို့စိတ်ထဲ သို့လော… သို့လော… ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

သေချာစဉ်းစားကြည့်ရင် သူဖုန်း ခိုးခြင်း၊ မခိုးခြင်းနဲ့ ခွေးတွေ၊ ကလေးတွေကို မချစ်တတ်တာနဲ့ ဆိုင်မှမဆိုင်တာ၊ ပြီးတော့ အရင်က ခိုးမှုနဲ့အဆွဲခံရပေမယ့် သက်သေမှမခိုင်လုံတာ…။ (Innocent until proven guilty ပါပဲ)
ဒါပေမယ့် Jury တွေကို ဒီပုံစံနဲ့ပဲ သိမ်းသွင်းတတ်ကြတယ်။

ဒါကို Ad Hominem Fallacy လို့ခေါ်တယ်။ ဖင်ပိတ်ငြင်းတာမျိုး အပင်ပန်းခံပြီး မလုပ်တော့ဘဲ ကိုယ့်ကို ဆန့်ကျင်နေတဲ့သူကို တိုက်ခိုက်တာပါ။

လူတော်တော်များများက ဒီ Fallacy နဲ့မလွတ်ကင်းတာများတယ်။ အပေါ်က ပြောသလို မင်းက စောင်ဂျပုမို့ မင်းပြောတာလက်မခံဘူး ဆိုတာမျိုးက သိသာတော့ သိပ်မတွေ့ရတတ်ဘူး။ (ဒီလို ငြင်းခုန်တာဟာ Body Shaming တွေပါတော့ အောက်တန်းကျတဲ့အတွက် သိပ်မသုံးတတ်ကြဘူး)
ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ Character ကို သူတစ်ခါမှားခဲ့ဖူးတဲ့၊ ဒါမှမဟုတ် တိုက်ရိုက်မဟုတ်တဲ့အချက်တွေနဲ့ Jury တွေလိုမျိုး အကဲဖြတ်တာဟာ နေရာတိုင်းမှာတွေ့နေရတယ်။

သတင်းသမားတစ်ယောက် သတင်းတစ်ပုဒ်လွဲသွားတာနဲ့ သူအရင်က တင်ခဲ့တဲ့သတင်းတွေကို မှားတယ်လို့ ယူဆမလား?
ကလေးတွေ ခွေးတွေ မချစ်တတ်တဲ့သူတစ်ယောက်က အခမဲ့ဆေးကုခန်းမှာ Volunteer လုပ်နေတာဟာ အပေါ်ယံပါကွာလို့ ယူဆမလား?
ညတိုင်း Night out ထွက်ပြီးပျော်တတ်တဲ့ ကောင်မလေးတစ်ယောက်က ဆရာဝန်မဖြစ်သင့်တော့ဘူးလား?
ဆရာဝန်တွေအပါအဝင် ပညာရှင်တွေအကုန်လုံး တက်တူးမထိုးသင့်ဘူးလား?

ဒီလိုတွေပြောတော့ မြင်သာသလိုရှိပေမယ့် လက်တွေ့ဘဝမှာ ဒါတွေကို ကွဲကွဲပြားပြား မြင်နိုင်စွမ်းမရှိကြပါဘူး။ နာမည်ပျက်သွားရင် ပျက်တဲ့နာမည်ကို အဖတ်ဆယ်ဖို့က ခက်သွားပါတယ်။ လူတွေမှာ Ad Hominem Fallacy ရဲ့အားက အရမ်းကြီးနေလို့ပါ။

ကျွန်တော် စာရေးတဲ့အခါမှာလည်း Controversial ဖြစ်တဲ့ကိစ္စတွေဆို အတတ်နိုင်ဆုံးမရေးချင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ခုထိတော့ တော်တော်များများက လက်ခံတဲ့ပုံပါပဲ။ (ဖတ်ရောဖတ်ကြရဲ့လားတော့ မသိဘူး…)
ဒါပေမယ့် Tipping Point တစ်ခုရောက်လာတဲ့အခါ ဒီလိုကိစ္စတွေကြောင့် Page နာမည်ပျက်သွားရင် ကျွန်တော့အပေါ် သတ္ထုကျနိုင်တာပေါ့။

အဲယားကွန်းခန်းထဲက ထိုင်ပြီး မဖြစ်နိုင်တာတွေ လျောက်ပြောမနေနဲ့ဆိုတာ တစ်ခေတ်ထလိုက်ပါသေးတယ်။ ဒီတော့ ကိုယ်ပြောချင်တာပြောပြီးတဲ့အခါ အဲယားကွန်းပိတ်လိုက်ပါပြီဆိုပြီး ပေါ်လာတာပေါ့။
ဒါဟာလည်း Argument တစ်ခုကို အဲယားကွန်းခန်းထဲကပြောနေတာမို့ မှားတယ်ဆိုပြီး ယူတဲ့အတွက် Ad Hominem Fallacy နဲ့သွားငြိနေပါတယ်။
ထို့အတူပဲ တောထဲကနေပြောနေတဲ့အတွက် မှန်ရမယ်ဆိုပြီး ယူဆကြတာဟာလည်း Ad Hominem Fallacy ပါပဲ။

ဒီလိုပြောလိုက်လို့ အဲယားကွန်းခန်းထဲကလူမှန်တယ်လို့ ဆိုလိုချင်တာမဟုတ်သလို တောထဲကကောင်မှားတယ်လို့ ပြောချင်တာလည်း မဟုတ်ပါ။
Argument တစ်ခုကို ကြည့်တဲ့အခါ Argument itself ကိုပဲ ကြည့်သင့်ပါတယ်။ ပြောတဲ့သူရဲ့နောက်ခံ Background ကိုမကြည့်သင့်ပါဘူး။

ဒီကောင်ပြောတာဖြစ်နိုင်လား ကိုယ့်ဘာသာစဉ်းစားပြီး မဖြစ်နိုင်ဘူးဆိုရင် ဘာလို့ မဖြစ်နိုင်တာလဲဆိုတာကို အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ချက်ကျလက်ကျ ပြန်ထောက်ပြသင့်ပါတယ်။
ကိုယ်မငြင်းနိုင်တဲ့ Argument တစ်ခုကို မြင်တိုင်း အဲယားကွန်းခန်းထဲက ပြောမနေနဲ့လို့ ပြောလိုက်တာဟာ တန်ဖိုးရှိတဲ့အကြံဉာဏ်တွေ လွတ်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီလိုပဲ… ကိစ္စတစ်ခုကို ပြောတဲ့အခါမှာ ဒါ… မဖြစ်သင့်ဘူးဆိုတာနဲ့တင် ရပ်မထားဘဲ ဘာလို့မဖြစ်သင့်တာလဲဆိုတာပါ ထည့်ပြောသင့်ပါတယ်။

၂၀၁၆ အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲတုန်းက Hiliary Clinton ရဲ့ Email Scandal အကြောင်းမှတ်မိတဲ့သူ မှတ်မိဦးမှာပါ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ် ကတည်းက သူဟာ အိမ်မှာပဲ Email Server ထောင်ပြီးသုံးခဲ့ပါတယ်။ အစိုးရ Server မှာ Account မဖွင့်ဘဲ သူအဆင်ပြေသလို သုံးခဲ့တာပါ။ ဒီလိုလုပ်တာဟာ တရားဝင်တယ်၊ မဝင်ဘူး အတိအကျပြောဖို့ ခက်ခဲတဲ့ Grey Area ထဲရောက်နေပါတယ်။

Donald Trump ကတော့ ဒါကို သုံးပြီး တိုက်ခိုက်တာပေါ့။ ဆန်းကြယ်စွာပဲ Hiliary ကတော့ ၂၀၁၆ ရွေးကောက်ပွဲကို အနိုင်မရလိုက်ပါဘူး။
သူရှုံးသွားရခြင်းမှာ အခြားအကြောင်းတွေ ပါနိုင်ပေမယ့် လူတွေရဲ့စိတ်ထဲမှာ ခေါင်းဆောင်ဆိုရင် ခြောက်ပစ်ကင်း သဲလဲစင်ရမယ်ဆိုတဲ့ အသိမျိုးဝင်နေကြတာလားဆိုပြီး တွေးလိုက်မိပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလည်း ခေါင်းဆောင်ကို လေးစားမှုဆိုတာထက် ကိုးကွယ်မှုအထိသွားနေကြတော့ အပြစ်တွေရှိခဲ့တာကို မြင်နိုင်ဖို့ခက်ခဲသလို သူလည်းလူပဲ မှားတတ်ပါတယ် ဆိုတဲ့အမြင်မျိုးလည်း မရှိတတ်ကြပါဘူး။ ဒီတော့ Ad Hominem Fallacy ကို ကျူးလွန်ကြပြန်ပါတယ်။

ဒီလိုတွေပြောနေတဲ့အတွက် လူတိုင်းလာပြောသမျှကို ဒါလည်းဖြစ်နိုင်တယ်ဟ…၊ ဒါလည်း ဟုတ်သားပဲနော်…၊ ဒါလေးလည်း မှန်နိုင်သား… ဆိုတာမျိုး ရှုတ်ထွေးသွားစေချင်တာမဟုတ်ပါဘူး။
ဥပမာ ကားပွဲစားတန်းသွားတဲ့အခါ ပွဲစားတွေပြောသမျှ အမှန်လို့မယူကြဘူးလေ။ ကားကိုမြင်ပြီး သေချာစစ်ဆေးပြီးမှ ဝယ်ကြသလိုပေါ့။ ကားက မိုးတွင်းဆို ရေလုံတယ်၊ ဆောင်းတွင်းဆို နွေးတယ်၊ နွေမှာတော့ အေးတယ်ဆိုပြီး ညွှန်းလည်း ကိုယ်စိတ်ကြိုက်မှ ဝယ်တဲ့သဘောကို ပြောချင်တာပါ။

ဒီတော့ လူမိုက်နဲ့ပေါင်းတိုင်းလူမိုက်မဟုတ်ဘူးလား၊ သူတော်ချင်းချင်း သတင်းလွေ့လွေ့မဟုတ်ဘူးလား ဆိုတာမျိုး မေးချင်ကြမှာပါ။ အများအားဖြင့် ဒါဟာ မှန်ပါတယ်။ ဒီလိုမျိုး မြင်လိုက်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ကိုယ့်စိတ်ကို သိပ်အလုပ်ပေးစရာမလိုတော့ဘဲ ဘယ်သူ့ကိုတော့ ရှောင်သင့်တယ်ဆိုတာ တန်းသိနိုင်တာပေါ့။
ဒါပေမယ့် ဒါဟာ အမြဲတမ်း မှန်ကန်တဲ့အမြင်လို့ လက်မခံထားသင့်ပါဘူး။

အထောက်အထားတွေကို ကြည့်ပါ၊ လူကို သိပ်မကြည့်ပါနဲ့။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။