ဆရာကို ဆရာပြန်လုပ်သင့်လား?

အခုရေးမယ့်စာက တော်တော်များများလက်ခံကြတဲ့ အမြင်နဲ့ ဆန့်ကျင်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လောကကြီးက အမြဲတမ်းမေတ္တာနဲ့ လည်ပတ်နေတာမဟုတ်တော့ ဒီအကြောင်းကို သိသင့်ပါတယ်။ စာဖတ်ပြီး စိတ်ထဲတမျိုးဖြစ်သွားရင် ခုကတည်းက ကြိုပြီးတောင်းပန်ပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့တွေ ငယ်ငယ်ကတည်းက သင်ဆရာ၊ မြင်ဆရာ၊ ကြားဆရာဆိုတာ ရှိကြပါတယ်။ အိမ်က အဖေ၊ အမေ အပါအဝင် ကျောင်းဆရာ၊ ဆရာမတွေလည်း ပါတာပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ တက္ကသိုလ်ရောက်သွားပြီး ဘွဲ့တွေရကြတယ်။ အဲ့ကနေမှ အလုပ်ထဲရောက်ကုန်ကြတာပေါ့။

ပြောချင်တာက အလုပ်ထဲရောက်တဲ့အချိန်ကိုပါ။ ဒီအချိန်မှာ ဆရာဆိုတာ သင်ဆရာတွေ အများစုဖြစ်နေပါပြီ။
ဆရာ၊ တပည့်ဆက်ဆံရေးထက် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဆက်ဆံရေး ဘက်ကို ပိုရောက်နေပါပြီ။ ဒီတော့ ဆရာ၊ တပည့်ဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက်ကို မေ့လာကြတာရှိပါတယ်။ ဆရာကို ဆရာလို့မမြင်တော့ဘဲ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လို သဘောထားလိုက်ပါတယ်။ (အလုပ်တူတူလုပ်နေမှတော့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်လို့ပဲ သဘောထားတာ မဆန်းပါဘူး…)

ဒါကို ဆရာဝန်တွေနဲ့ ဥပမာပေးချင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ဖြစ်ခါစ အစိုးရဆေးရုံမှာအလုပ်ဝင်ပြီဆိုရင် ကိုယ့်ရဲ့အကြီးတိုင်းက ဆရာပါပဲ။ ရာထူးမကြီးပေမယ့် နှစ်ကြီးပြီး သဘာပိုရင့်တဲ့သူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ပြောချင်တာက ဆရာ… ဆရာ… Everywhere ပါပဲ။

ဒါပေမယ့် ခုပြောချင်တဲ့ဆရာက ကိုယ်နဲ့ရင်းနှီးတဲ့ဆရာအကြောင်းပါ။ ကိုယ့်ကိုအနီးကပ် ပညာသင်ပေးတဲ့ဆရာပေါ့။
စဉ်းစားကြည့်ရင် ကိုယ် ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် ဖြစ်လာတာကို သူ့အနေနဲ့ကျေနပ်မှာပါ၊ ဂုဏ်ယူမှာပါ။ ဒါက သူ့ရဲ့သွန်သင်မှု တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ရလာဒ်တစ်ခုဆိုပြီး တွက်လို့ရတာကိုး။ (တပည့်က ကြိုးစားဖို့တော့ အဓိကလိုအပ်တာပေါ့)

ဒါပေမယ့် ဆရာအချို့ က သူတို့ကို ပခုံးချင်းယှဉ်လာနိုင်တယ်ထင်ရင် မကြိုက်ကြဘူး။ ခြေရာချင်းတိုင်းတာလား၊ ဘုန်းကြီးစာချ၊ မိချောင်းမင်းရေခင်းမပြနဲ့ ဆိုတာမျိုးတွေ ကြားလာရတတ်ပါတယ်။ ဒီတော့ ပွတ်တိုက်မှုလေးတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် သဘောထားမပြည့်ဝတဲ့ ဆရာတွေမှာပါ…။
ပီတိကိုစားအားရှိပါ၏ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုမယှဉ်နိုင်တဲ့အချိန်ထိပဲ… ဆိုပြီး ပြောရမလိုပါပဲ။ (ဒီလိုပြောလို့ ဆရာတွေကို သိမ်းကြုံးစော်ကားလိုတာမဟုတ်ပါ)

မြင်သာအောင် ပုံပြင်တစ်ပုဒ်နဲ့ပြောပြချင်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘုရင်ဆီမှာ အမှုတော်ထမ်းတယ်၊ ဘုရင်ကလည်း သူ့ကိုသဘောကျတယ်။ ဒါပေမယ့် သူ့ကို နေရာလွတ်ရှိနေပေမယ့် ရာထူးမတိုးပေးဘူး။ ဒီတော့ ဘုရင်ကြီး သူ့ကို သဘောမကျတော့ဘူးထင်တယ်ဆိုပြီး အဖတ်ဆယ်ဖို့ ဖျော်ဖြေပွဲတစ်ခု လုပ်ပေးတယ်။ (ဒီဘက်ခေတ်အရဆို ပါတီပေါ့)
အဲ့ဒီပွဲကို ဂုဏ်သရေရှိ လူကြီးလူကောင်းတွေ အကုန်ဖိတ်တယ်။ ဘုရင်ကြီးကတော့ မပါမဖြစ်ပေါ့။

အလျှံအပယ် ကျွေးမွေးဧည့်ခံပြီးတော့ သူကိုယ်တိုင် စင်ပေါ်တက်ဖျော်ဖြေတယ်။ သူက ဒီလိုဖျော်ဖြေဖို့ သေချာလေ့ကျင့်ထားခဲ့တာ…။ လူတွေက သူ့ရဲ့ဖျော်ဖြေမှုကို အရမ်းသဘောကျသွားတယ်။ ကြည့်ဖူးသမျှပွဲတွေထဲမှာ ဒီပွဲအကောင်းဆုံးပဲဆိုတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတယ်။
ဒီလူကို ဘုရင်ကြီး ရာထူးတိုးပေးလိုက်တယ်လို့ထင်လား?

နောက်ရက်မှာတော့ သူ့ကိုဖမ်းပြီး နိုင်ငံတောဘဏ္ဍာခိုးမှုနဲ့တရားစွဲခံရတယ်။ တကယ်တော့ သူအဲ့လို ယူခဲ့တုန်းက ဘုရင်ကိုယ်တိုင်ပဲ ခွင့်ပြုခဲ့တာပါ။ နောက်ဆုံးတော့ ထောင်ကျသွားတာပေါ့။

ပြန်လေ့လာကြည့်တော့ ဘုရင်ကြီးက Attention Seeker ဖြစ်နေတာပါ။ သူက အမြဲတမ်းလူတွေ စိတ်ဝင်စားတာကိုခံချင်တာ…။ ဒါကိုဟိုလူက နားမလည်ဘဲ သူဟာ ဘယ်လောက်အရေးပါကြောင်း၊ သူ့မှာ ဒီလိုတန်ဖိုးတွေရှိကြောင်း၊ သူလိုလူကို လက်မလွှတ်သင့်ကြောင်း လူပုံအလယ်မှာ ပြလိုက်တဲ့အခါ ဘုရင်ကြီးအနေနဲ့ သည်းမခံတော့ပါဘူး။ ငါနဲ့ ပခုံးချင်ယှဉ်လာပြီဆိုပြီး အတွေးပေါက်သွားတဲ့ပုံပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ သူက Attention ယူမယ့်အစား ဘုရင်ကြီးကို Center of Attention ဖြစ်အောင် လုပ်ပေးလိုက်နိုင်ရင် အခြေအနေတစ်မျိုး ပြောင်းသွားနိုင်ပါတယ်။ သူလိုချင်တဲ့ရာထူးကို ရသွားနိုင်သလို ဘုရင်ကြီးနဲ့လည်း ပိုရင်းနှီးသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒီလိုတွေပြောတော့ ကျွန်တော်တို့တွေ အရိုးစွဲအောင် လက်ခံထားတဲ့ မေတ္တာ၊ ဂရုဏာ အပြည့်နဲ့ ဆရာ-တပည့်ဆက်ဆံရေးကြီးကို စော်ကားနေသလို ခံစားချင်ရင် ခံစားရမှာပါ။ ဆရာဆိုတာ နာ ၃ နာနဲ့ပြည့်စုံတဲ့သူတွေကွ ဆိုတာမျိုးလည်း တွေးမိကြမှာပါ။
ဒါပေမယ့် အဲ့လိုလိုက်ပြီး မခံစားစေချင်ပါဘူး။ မကောင်းတဲ့ဆရာတွေ၊ စိတ်ထားမမွန်မြတ်တဲ့ဆရာတွေ၊ သဘောထား သေးသိမ်တဲ့ဆရာတွေ ရှိတယ်လို့လက်ခံရင် ကျွန်တော်ပြောတာကို နားလည်နိုင်မယ်ထင်ပါတယ်။

ဒီတော့… ကိုယ်ဆရာတော်ထားရတဲ့သူက သေးသိမ်တဲ့သူဆိုရင် သူ့ကိုကျော်ပြီး စဆရက မလုပ်မိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ်က သိနေလည်း သိတဲ့အကြောင်းကို မသိမသာလေးပဲ ထားသင့်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် လူအများရှေ့မှာပါ။
“ဆရာက ဆရာပါပဲ ဆရာရယ်” ဆိုတာ ဒီသဘောကို နားလည်ကြတဲ့သူတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ကိုယ့်ဆရာက တပည့်တွေ ခြေရာတိုင်းတာ မခံချင်တဲ့သူဆိုရင် ဒါကို တန်ပြန်လို့ရပါတယ်။ ဒီတော့ ဘောမတဲ့ဇာတ်လမ်းက စလာပါတယ်။ ဘောမတယ်ဆိုလို့ ဘောမြင်တိုင်း ပြေးပြေးမခိုင်းတာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါက Subtle ဖြစ်တဲ့ ဘောမနည်းပါ။

ဥပမာ မေးလိုက်တိုင်းရနေတာမျိုးထက် တစ်ခု၊ နှစ်ခုလောက်ကို မသိပါဘူးဆိုပြီး ဖြေလိုက်တာမျိုး၊ ကိုယ်သိနေတဲ့အကြောင်းအရာတွေကို ပြန်ပြန်မေးပြီး သူသင်ပေးနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုရှိလာအောင် လုပ်တာမျိုးပေါ့။ ဆရာက အမြဲ ဆရာပဲ ဖြစ်နေအောင်ပါ။

ဒီလိုတွေပြောနေတော့ ကိုယ်က ဆရာထက် အမှန်တကယ် ပိုပြီးသိနေတာလားဆိုပြီး မေးစရာရှိမှာပါ။ ဒါက ပြောရခက်ပါတယ်။
အကြောင်းအရာတစ်ခုကို သေချာလေ့လာထားလို့ ဆရာထက် ပိုသိချင်သိနိုင်ပေမယ့် သင်ကြားခဲ့ဖူးသမျှ Knowledge ချင်းယှဉ်လိုက်ရင်တော့ သာဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်ရှိ သင်ကြားနေတဲ့ အကြောင်းအရာတစ်ခုကို ကိုယ်က ပိုသိနေတဲ့အခါ၊ မေးလိုက်တိုင်းရနေတဲ့အခါ အငြိုငြင်ခံရနိုင်ပါတယ်။
ခုလိုမျိုး ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကိုချုပ်ထိန်းလိုက်ခြင်းအားဖြင့် နှစ်ဦးနှစ်ဖက်စိတ်ကျေနပ်သွားမှာပါ။ ဆရာကလည်း ဆရာပဲဖြစ်နေပြီး တပည့်အတွက်လည်း အကျိုးများပါတယ်။

ဒီတော့… ကြုံလာနိုင်တဲ့ ပြဿနာက အမြဲတမ်း ဆရာကို ဆရာနေရာမှာထားပြီး သူပြောတာခေါင်းငြိမ့်မလား၊ ကိုယ်မှန်တယ်ထင်တာ လုပ်မလားဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။ ဒါက ကိုယ့်အပေါ်မှာပဲမူတည်ပါတယ်။
ကိုယ်ကသူ့ရဲ့ အကူအညီလိုသေးလားဆိုတာ အရင်စဉ်းစားရပါမယ်။ လိုသေးရင်တော့ ဆရာကာပြန် အာခေါင်လှံစူးအောင် မလုပ်ပါနဲ့ဦး။
မလိုတော့ဘူးဆိုရင်၊ ကိုယ့်မှာပညာပြည့်ဝပြီလို့ထင်ရင် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှန်ရာကို လုပ်သင့်ပါတယ်။ ဒီလိုလုပ်လို့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးတွေ ဖြစ်လာရင်တော့ ကိုယ်ဖြစ်ကိုယ်ခံပေါ့ဗျာ။

ဒီလိုရေးလိုက်လို့ လောကကြီးမှာ မေတ္တာတွေတုံးကုန်ကြပြီ… အရာရာကို သင်္ချာ Formula တစ်ခုလိုတွက်ချက်နေကြပြီ… လို့ မထင်စေလိုပါဘူး။
စာဖတ်သူတို့ နားလည်အောင် ထပ်ပြီးပြောလိုတာက ခုပြောတဲ့ဆရာဆိုတာ သဘောထားသေးသိမ်တဲ့ဆရာတွေကိုပါ။ ဘယ်သူ့ကို ဆရာတော်မလဲဆိုတာ အခြေအနေအရ ရွေးချယ်လို့မရတာမျိုးဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ရောက်တဲ့နေရာမှာ အဆင်ပြေအောင် Adapt လုပ်နိုင်ဖို့ရည်ရွယ်ပြီးရေးတာပါ။

ပြီးတော့ ကိုယ့်ရဲ့ Personal ခံယူချက်နဲ့လည်း ဆိုင်ပါတယ်။ ငါကတော့ ငါ့ခံယူချက်အတိုင်းပဲသွားမယ်၊ ဆရာကိုလည်း Subtle ဘောမနည်းနဲ့မ မနိုင်ဘူး၊ သိရင် သိတာကို ပြောမှာပဲ၊ မထိန်ချန်နေဘူး ဆိုလည်း ရတာပါပဲ။
အဲ့ဒီလိုရွေးချယ်လိုက်ရင် ဖြစ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲတွေကိုလည်း ခံနိုင်ဖို့ကြိုးစားထားသင့်ပါတယ်။ အထာနပ်နပ်နဲ့ ဆရာအလိုကျနေပြီး ရာထူးတက်သွားတဲ့သူတွေကိုမြင်ရင် မုဒိတာပွားလိုက်ပါ။
အဲ့လိုမဟုတ်ဘဲ စိတ်ထဲမှာ ပူလောင်နေရမယ်ဆိုရင်တော့ ကိုယ်ရွေးချယ်လိုက်တဲ့လမ်းက မှန်လား၊ မှားလားဆိုတာ ပြန်သုံးသပ်ရတော့မှာပါ။

အဆုံးထိ ဖတ်လာပေးတာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။