နိဒါန်းချီမနေတော့ပါဘူး။
အောက်မှာရေးထားတဲ့ စာကိုဖတ်ပြီး ဘယ်သူ့ကိုသွားသတိရမိလဲ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး။
“သင်ဟာ လူတွေကိုယ့်ကို သဘောကျလေးစားတာ ခံချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ် ချက်ကျလက်ကျတွေးခေါ်သုံးသပ်တတ်တယ်။
ကိုယ့်မှာအားနည်းချက်တွေရှိပေမယ့် ယေဘုယျအားဖြင့် ဒါတွေကို မကြုံရအောင် အကောင်းဆုံးကြိုးစားပြီး နေထိုင်တတ်တယ်။
ကိုယ့်မှာ ကိုယ့်အကျိုးအတွက် အသုံးမချရသေးတဲ့ စိတ်စွမ်းအားတွေရှိနေတယ်။

အပေါ်ယံကြည့်ရင်တော့ စာဖတ်သူဟာ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်။ စည်းကမ်းရှိတယ်။ ဒါပေမယ့် အတွင်းစိတ်ထဲမှာတော့ စိတ်မလုံမလဲဖြစ်တာတွေ၊ စိုးရိမ်ပူပန်တာတွေ ရှိနေတယ်။ တခါတခါ ကိုယ်ဆုံးဖြတ်လိုက်တာ မှန်မှမှန်ပါ့မလားလို့ ဒွိဟလေးတွေ ဝင်နေတတ်တယ်။
လွတ်လပ်မှုကို မြတ်နိုးတယ်။ အတော်အသင့် ပြောင်းလဲမှုကို လက်ခံနိုင်တယ်။ ချုပ်ချယ်တာ၊ ကန့်သတ်တာတွေကို မကြိုက်တတ်ဘူး။

ကိုယ့်ကိုကိုယ် တွေးခေါ်တတ်တယ်လို့ ထင်တယ်။ သူများပြောသမျှကို လက်ခံလောာက်တဲ့ အထောက်အထား သက်သေမခိုင်လုံဘဲနဲ့ မယုံတတ်ဘူး။
ကိုယ်က ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းရှိပေမယ့် အခြားလူတွေကို ကိုယ့်အကြောင်းပြောပြနေရတာ မကြိုက်ဘူး။
တခါတခါ ကိုယ်က Extrovert တစ်ယောက်ဖြစ်နေတယ်။ လူတွေနဲ့ဆက်ဆံရတာကို ကြိုက်တယ်။
ဒါပေမယ့် တခါတခါ ကိုယ်က Introvert ဖြစ်နေတတ်တယ်။ လူတွေနဲ့အဆက်အဆံသိပ်မလုပ်ချင်ဘူး။ တစ်ယောက်တည်းပဲ နေချင်တယ်။
ကိုယ်ဖြစ်ချင်တဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေတော်တော်များများက မဖြစ်နိုင်တာတွေများတယ်။”
ကဲ… ဘယ်သူနဲ့တူတယ်လို့ထင်သလဲ?

၁၉၄၈ တုန်းက စိတ်ပညာရှင်တစ်ယောက်ဟာ ကျောင်းသားတွေရဲ့ Personality ကို စစ်ဆေးပေးမယ်ဆိုပြီး အပေါ်ကစာကို ရေးခဲ့တာပါ။ ဒါပေမယ့် ကျောင်းသားတိုင်းကို ဒီစာပဲ ပြပါတယ်။
ထူးခြားတာက ဒီစာဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် ၈၅% မှန်ကန်တယ်လို့ ကျောင်းသားတွေက ဆိုကြပါတယ်။ ဆိုလိုချင်တာက တစ်ယောက်ချင်းစီအတွက် ရည်ရွယ်ပြီး ပြောထားသလိုပဲ။
သူက ဒီစာကို ဘယ်က ယူထားတယ်လို့ထင်သလဲ?
Horoscope ဟောပြောချက်တွေကို ကြည့်ပြီး အဲ့ကစာတွေကို ပြန်ယူထားတာပါ။

ဒီတော့ အပေါ်က မေးခွန်းကို ပြန်မေးပါမယ်။ ဘယ်သူနဲ့တူသလဲ? စာဖတ်သူနဲ့တူတယ်မလား…။ ကျွန်တော်နဲ့တော့ တော်တော်များများတူပါတယ်။ တူရမှာပေါ့… လူတိုင်းက ဒီအတိုင်းပဲဥစ္စာ… အနည်းငယ်ပဲ မတူညီတာတွေရှိမှာပါ။
ဒါကို Forer Effect လို့ခေါ်ပါတယ်။
ဒီ Effect ကြောင့်ပဲ လူတွေဟာ မထင်မရှား ဝါးတားတား တွေးချင်သလိုတွေးလို့ရတဲ့စာတွေကို ယုံကြည်တတ်ကြတာပါ။ ဗေဒင်၊ ယတြာ၊ Astrology၊ တားရော့တွေကလည်း ဒီသဘောကြောင့် လူကြိုက်များနေကြတာပါ။

Subjective Validation ဆိုတာရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ဘာကိုပြောချင်တာလဲဆိုတော့ ကိုယ့်ကို ဦးတည်ပြီး ကိုယ့်အကြောင်းကို ပြောတဲ့အခါ လူတွေက ပိုပြီးနားဝင်လွယ်တယ်၊ မှန်လိုက်တာကွာ… ဆိုပြီးထင်သွားစေတယ်။
လူတွေက ကိုယ့်အကြောင်းကိုယ်ပဲ စိတ်ဝင်စားကြတာများတော့ ခုလိုမျိုး မထင်မရှားပြောတဲ့စကားလုံးတွေမှာ အဓိပ္ပါယ်အပြည့်ရှိတယ်ဆိုပြီး ထင်သွားတတ်ကြတယ်။
ခုခေတ်မှာတော့ လူတိုင်းက ငါဟာ… ထူးခြားတယ် (I’m unique) ဆိုတဲ့ စိတ်အခံမျိုးရှိတတ်ကြပါတယ်။ ဒီအတွက်ကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့ Personality ကို သေချာပျိုးထောင်ထားတတ်တယ်။
ဥပမာ ကိုယ်ကိုင်တဲ့အိတ်၊ ကိုယ့်အခန်းထဲမှာ ချိတ်ထားတဲ့ Wallpaper တွေ၊ ကိုယ်နားထောင်တဲ့သီချင်း၊ ကိုယ်ဝတ်တဲ့ အဝတ်အစား စသဖြင့်ပေါ့။ ဒါကို ကြည့်လိုက်တာနဲ့ ကိုယ်ဘယ်လိုလူလဲဆိုတာ အပေါ်ယံ ပြောနိုင်လောက်တယ်။
ဒါပေမယ့် မျိုးရိုးဗီဇအရဆိုရင်တော့ လူတွေက 99.9% လောက်တူတူပါပဲ။
(ဒါကို သေချာသိချင်ရင် ဒီမှာသွားဖတ်ပေးပါ)
သင်ဟာ တကယ်ပဲ သူများနဲ့မတူဘူးလား?
https://ouo.io/vFpNyEm
ကိုယ့်ရဲ့ဖြစ်တည်မှုတွေ၊ Personality တွေက ဂြိုလ်တွေလှုပ်ရှားမှုနဲ့ သက်ဆိုင်နေတယ်လို့ တွက်ရင်တော့ ခုလို မထင်မရှားဟောလိုက်တဲ့ စာတွေဟာ ကိုယ်နဲ့ကွက်တိပဲလို့ ထင်မိမှာပါပဲ။
ကိုယ့်အနေနဲ့ ဒီလိုဖြစ်စေချင်တာဟာလည်း တစိတ်တဒေသပါဝင်နေပါတယ်။
တစ်ခုခုကို မှန်စေချင်တဲ့အခါ မှန်စေလောက်တဲ့အကြောင်းတွေကိုပဲ ရှာမိကြတယ်၊ ဆန့်ကျင်ဘက်အကြောင်းအရာတွေကို တွေ့လာရင်တောင် မဆိုင်သလိုပဲ ပယ်လိုက်ကြတယ်။ (Confirmation Bias အကြောင်းရေးပြီးပြီမို့ ထပ်မပြောတော့ပါဘူး)

ကောင်းကင်က ကြယ်တွေကို ကြည့်ပြီး လူမျိုးပေါင်းစုံက နာမည်ပေါင်းစုံပေးခဲ့ကြပါတယ်။ သေချာကြည့်လိုက်တော့ နာမည်တွေကွဲနေပေမယ့် ဒီကြယ်အစုတွေပါပဲ။
တစ်ဖွဲ့က ကျားပုံနဲ့တူတယ်လို့ပြောပေမယ့် နောက်တစ်ဖွဲ့ကတော့ မြှားနဲ့တူတယ် လုပ်ချင်လုပ်တာပါ။ (တကယ်တော့ ဒီဘက်ခေတ်မျက်စိနဲ့ကြည့်ရင် ဘာနဲ့မှကို မတူတာပါ။ စိတ်ရူးပေါက်ပြီး လျောက်ပေးထားသလိုပါပဲ။ ဒါ ကျွန်တော့ရဲ့ Personal အမြင်ပါ)
သူတို့ကို နာမည်လျောက်တွေပေးထားတယ်လို့ ပြောချင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ အရင်ခေတ်က ခရီးသွားရင် ကြယ်တွေကိုကြည့် သွားရတာဆိုတော့ ဒီ Knowledge ရှိဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။
အရင်ခေတ်ကတည်းက လူတွေဟာ ကိုယ်ထင်ရာ Pattern တွေကို မြင်တတ်ကြတယ် ဆိုတာ ပြောချင်တာပါ။

Subjective Validation သဘောက အဟောခံရတဲ့လူတွေမှာတင် ဖြစ်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ဟောပြောတဲ့သူတွေမှာပါ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ တချို့တွေက ကိုယ့်မှာ ဒီပါဝါတွေရှိတယ်လို့ တကယ်ယုံကြည်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့်သူတို့ကို အခြားလူတွေနည်းတူ လူတွေရဲ့အားနည်းချက်ကို လိမ်စားနေတဲ့ လူလိမ်ဆိုပြီး မစွတ်စွဲချင်ပါဘူး။
သေတဲ့လူတွေ ဝင်ပူးနိုင်တဲ့ Medium တွေဆိုတာဟာလည်း ဒီသဘောပါပဲ။ ကျွန်တော်ငယ်ငယ်တုန်းက အကြောင်းကို ပြောချင်ပါတယ်။ ကျွန်တော့ညီဆုံးသွားတော့ အမေက Medium တွေဆီသွားမေးတာပေါ့။ သူတို့ရဲ့အဆိုအရ သူတို့ဟာ ဝိဉာဉ်တွေကို မြင်နိုင်တယ်၊ ခေါ်နိုင်တယ်၊ စကားပြောနိုင်တယ်ဆိုပါတော့။
မနက်အစောကြီးသွားစောင့်ရတာတောင် Token နံပါတ်က အနောက်ရောက်ပါတယ်။ ဒီတော့ သူက တော်တော်နာမည်ကြီးတဲ့ပုံပါ။
မေးတဲ့အခါ မှန်တာတွေရှိသလို တက်တက်စင်အောင်လွဲတာတွေလည်း အများကြီးပါ။ ဒီလို လောလောလတ်လတ် သေထားတဲ့ကာလမှာ လူတွေအကြားချင်ဆုံးက သေသွားတဲ့လူဆီက “အဆင်ပြေပါတယ်” ဆိုတဲ့စကားပါပဲ။ ဒီတော့ လိမ်ချင်တိုင်းလိမ်လို့ရနေတာပေါ့။ အဆင်ပြေပါတယ် ပြောရတာ ဘာခက်လို့လဲ။

ဒါပေမယ့် Medium တွေက နပ်တယ်။ အမျှဝေပေးပါ၊ ဘယ်လို ယတြာချေပါ။ ဒါမှ ကောင်းကောင်းနေရမှာ… ကောင်းရာမွန်ရာကိုရောက်မှာ… ဆိုတာမျိုးတွေ ပြောတတ်တယ်။
ဘုရားသွားပြီး ဆင်းတုတွေကို ရေဘယ်နှခွက်လောင်းတို့၊ ခေါင်းလောင်းကို ပယ်ပယ်နယ်နယ် ဘယ်နှချက်ထုထည့်လိုက်တို့ပြောတတ်တဲ့အပြင် မဟုတ်တရုတ်တွေ အကုန်လျောက်လုပ်ခိုင်းတတ်တယ်။ ရှုတ်ထွေးလေလေ ငွေတောင်းရလွယ်လေလေပေါ့။

နောက်ရက်တွေထပ်မေးတော့ အမျိုးတစ်ယောက်ကိုပါ အဖော်ခေါ်သွားမိတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ကြုံတုန်း အမေက “ဒါဘယ်သူလဲ မှတ်မိလား” မေးလိုက်ရော… “အိမ်နားကကောင်မလေး” ပါတဲ့။ အဲ့နောက်ပိုင်း အမေလည်း ထပ်မသွားတော့ဘူး။ ကျွန်တော်က ၁တန်းလောက်ပဲရှိသေးတာဆိုတော့ ဘာလို့ထပ်မသွားတော့တာလဲ တွေးမရခဲ့ဘူး။ ခုတော့ သိသွားပြီပေါ့ဗျာ။

လူတွေ စိတ်ပျက်အားငယ်နေတဲ့ဟာကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး လုပ်စားတာ အောက်တန်းကျလွန်းတယ်။ အဲ့ဒီကိစ္စကြောင့်ပဲ သူနဲ့ဆက်နွယ်နေတဲ့ ဗေဒင်၊ ယတြာ၊ တားရော့၊ Horoscope တွေကို မေးခွန်းထုတ်တတ်လာခဲ့တာပါ။
လူတွေက မျှော်လင့်ချင်ကြတယ်။ ကမ္ဘာကြီး၊ စကြဝဠာကြီးရဲ့ ပဟေဠိတွေကို အဖြေရှာချင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အဖြေမှန်ကိုမရှာဘဲ ခံစားချက်နဲ့ပဲ ဒီလမ်းကို ဆက်လျောက်နေကြတယ်။
ကိုယ့်ယုံကြည်ချက်နဲ့ အံကိုက်ဖြစ်ရင်ယူလိုက်ပြီး လွဲနေရင်တော့ ပစ်ပယ်တတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် လောကကြီးရဲ့ အမှန်တရားတွေက ကိုယ့်ယုံကြည်ချက်တွေနဲ့ လွဲနေတာတွေအများကြီးဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။
ဒီတော့ Horoscope ဟောချက်တွေကိုမြင်ရင် ကိုယ့်ရဲ့ရာသီခွင်တစ်ခုတည်းကို ရွေးမဖတ်ပါနဲ့။ ၁၂ ခုလုံးဖတ်လိုက်ပါ။ ဘယ်နှခုက ကိုယ်နဲ့တူနေသလဲ?
လူတစ်ယောက်က ဒီလိုမျိုးဟောနိုင်တယ်လို့ပြောရင် သိစေချင်တာက လူတွေအကုန်လုံးဟာ တော်တော်များများတူညီနေတတ်ကြတယ်ဆိုတာပါ။
SAGAN
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။