Science Nuts

သင်မသိသေးတဲ့ သင့်အသက်ကျေးဇူးရှင် မြင်းခွာဂဏန်း (သို့) ကင်းဖိုကင်းမ

ပင်လယ်ထဲမှာနေပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ရုပ်ဆိုးဆိုးပုံစံနဲ့ ဒီအကောင်ကို မြင်းခွာဂဏန်း (Horseshoe crab) လို့ခေါ်ကြပြီး တချို့ကလဲ ကင်းဖိုကင်းမလို့ခေါ်သလို မိုင်းဒါး/ဗီလား စသဖြင့်လဲခေါ်ကြပါတယ်။ ဒီအကောင်တွေက ရေနေသတ္တဝါထဲမှာ ရှေးဘိုးဘေးဘီဘင် ကမ္ဘာဦးအစလောက်ထဲက ရှိခဲ့တဲ့ အကောင်တွေဖြစ်ပါတယ်။ မြင်းခွာပုံ အခွံမာမာကြီး ရှိပြီး အမြီးရှည်တချောင်းရှိပါတယ်။ ရေကူးရင် ပက်လက်ကူးပြီး အမြီးနဲ့ထောင့်ချိုးကာ ကူးခတ်တတ်ပါတယ်။ ထူးခြားတာက သူ့နာမည်မှာ ဂဏန်းပါပေမယ့် သူကဂဏန်းအုပ်စုဝင်မဟုတ်ဘဲ ပင့်ကူတို့ ကင်းမြှီးကောက်တို့ အနွယ်ဝင်တမျိုးဖြစ်ပါတယ်။ မြင်းခွာဂဏန်းတွေက မျက်လုံး ၉ လုံးတောင်ရှိလို့ အမြင်အာရုံကောင်းမွန်ပြီး မျက်လုံး ၂ လုံးက compound eyes တွေဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့သွေးက သူ့ကိုနာမည်ကြီးစေတဲ့အချက်လဲဖြစ်သလို သူ့ကိုမျိုးတုံးစေတော့မယ့် အကြောင်းလဲဖြစ်နေပါတယ်။ လူနဲ့အခြားတိရစ္ဆာန်တွေမှာ သွေးလှည့်အဖွဲ့ circulation system က closed systemContinue reading “သင်မသိသေးတဲ့ သင့်အသက်ကျေးဇူးရှင် မြင်းခွာဂဏန်း (သို့) ကင်းဖိုကင်းမ”

LGBT စိတ်ပညာ တိုးတက်လာမှုများ

အရင်ခေတ်က LGBT Psychology ဆိုတာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ စိတ်ပညာမှာ တကယ်ပွင့်လင်းလာတာက ၁၉၈၀ နောက်ပိုင်းမှပါ။ အဲ့တုန်းကတောင် Gay နဲ့ Lesbian ဆိုတာပဲရှိပါသေးတယ်။ နောက်ပိုင်းမှသာ Bisexual, Transgender, ထည့်ပြီး LGBT ဆိုတာဖြစ်လာတာပါ။ အခုတော့ Queer, Intersex ဆိုပြီးထပ်ထည့်လိုက်လို့ LGBTQI ဆိုပြီး ဖြစ်နေပါပြီ။ ဘယ်လောက်ထိ ဖြစ်နေပြီလဲဆိုတာ အောက်ကပုံမှာသာကြည့်ကြပါတော့။ နာမည်ပေး ကင်ပွန်းတပ်တာတောင် ဒီလောက်ရှုပ်ထွေးနေရင် လေ့လာတဲ့အခါမှာလည်း ရှုပ်ထွေးမှုတွေရှိနေပါတယ်။Same sex ကိုပဲလေ့လာတဲ့ LGB ကိုပဲပြောရမလား၊ Trans တွေ Intersex တွေလိုမျိုး မွေးလာတဲ့ Sex ကိုပြောင်းလဲလိုက်တဲ့လူတွေကိုရော လေ့လာရမလား၊Queer တွေကိုရောလေ့လာကြမလား ဆိုတာတွေရှိလာပါတယ်။ (Queer ဆိုတာ အရင်ခေတ်ကတော့ Homosexual တွေကို နံနှိမ်ပြီးခေါ်တဲ့နာမည်ပါ၊Continue reading “LGBT စိတ်ပညာ တိုးတက်လာမှုများ”

ဆရာကြီးများနှင့် သူတို့ဆရာကြီးဖြစ်နေရခြင်း အကြောင်းများ

ဒီခေါင်းစဉ်ကို ရေးချင်နေတာကြာပါပြီ။ ခုမှပဲ ရေးဖြစ်တော့တယ်။ဆရာကြီးဟေ့… ဆိုရင် ခုခေတ်မှာတော့ အဖြူနဲ့အစိမ်းဝတ်စုံဝတ်ထားတဲ့ အသက်ကြီးကြီး ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ယောက်ကို မြင်မှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး။ Facebook ပေါ်မှာ စဆရက လုပ်တတ်တဲ့ Keyboard Fighters တွေကို တွေးမိကြမှာပါ။သူတို့က ဘာတွေ ထူးခြားနေလဲဆိုတာ ဆက်ဖတ်ပေးပါ။ ငယ်ငယ်က Dota တစ်ခေတ်ထခဲ့တဲ့အချိန်ကို ယောက်ျားလေးတွေ မှတ်မိကြဦးမှာပါ။ (Dota 2 မထွက်သေးပါဘူး၊ Dota 1 ခေတ်ပါ) ဂိမ်းဆိုင်တွေကိုသွားပြီး သူငယ်ချင်းတွေနဲ့တူတူ ထမင်းမေ့ ဟင်းမေ့ဆော့ခဲ့ကြတယ်။ အားရင် Dota ပဲခုတ်ခဲ့ကြတာပေါ့။ဂိမ်းဆိုင်မှာ တစ်သင်းကို ၅ယောက် အမြဲပြည့်တယ်ဆိုပါတော့။ ဒီတော့ ဆော့ရင်းနဲ့ ဘယ်ကောင်က ဘယ် Role မှာ ကောင်းတယ်ဆိုတာ သိလာကြပြီး အဖွဲ့လေးတွေ ဖွဲ့ထားတတ်ကြတယ်။ (သဘောတရားတွေ တူတူပဲမို့Continue reading “ဆရာကြီးများနှင့် သူတို့ဆရာကြီးဖြစ်နေရခြင်း အကြောင်းများ”

မျက်စိမမြင်တဲ့သူတွေ လောကကြီးကို ဘယ်လိုမြင်ကြလဲ?

ဒီခေါင်းစဉ်က တော်တော်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ Daredevil ဇာတ်လမ်းကိုကြည့်ဖူးရင် ကျွန်တော်ပြောချင်တာကို သိမှာပါ။ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒီလောက်တော့ အစွမ်းထက်မနေဘူးပေါ့ဗျာ။မျက်စိမမြင်ရတဲ့သူတွေက လုံးဝကြီး မမြင်ရတာတော့ မဟုတ်နေဘူး။ မြင်နေရတာကို ပြောချင်တာလည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ခေါင်းရှုတ်သွားမယ်ဆိုတာ သိပါတယ်။ ဆက်ဖတ်ပေးရင် နားလည်လာပါလိမ့်မယ်။ မျက်စိမမြင်ဘူးဆိုတာမှာ အမျိုးအစားတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ပထမတစ်မျိုးက လုံးဝမမြင်တာ (Total Blindness) ပါ။ သူကကျတော့ မျက်စိ (သို့) အမြင်အာရုံကြော (Optic Nerve) တစ်ခုခု ထိခိုက်ပျက်စီးသွားလို့ဖြစ်တာပါ။ မွေးကတည်းက ဖြစ်နိုင်သလို၊ မတော်တဆမှုတစ်ခုခုကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒီလူတွေမှာ ဘာမြင်ရသလဲလို့ မေးတဲ့အခါ ဘာမှ မမြင်ရဘူးလို့ ပြောတတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သာမန်လူတွေက ဒါကို သူတို့မျက်စိမှိတ်လိုက်ရင် မြင်ရသလိုမျိုး ထင်တတ်ကြပါတယ်။ အမည်းရောင်ကြီးကို မြင်နေတယ်ဆိုပါတော့။တကယ်တော့ ဒီလိုမဟုတ်ပါဘူး။ ဘာမှမမြင်ရဘူးဆိုတာ ဘာမှကိုContinue reading “မျက်စိမမြင်တဲ့သူတွေ လောကကြီးကို ဘယ်လိုမြင်ကြလဲ?”

စိတ်ညစ်စရာတွေကြားထဲမှာ စိတ်ဖြေသာစရာနည်းလမ်းများ ၁၀၁

တနေ့တနေ့ မြင်နေကြားနေရတာတွေက စိတ်ညစ်စရာကောင်းလောက်အောင် ဖြစ်နေပြီလား? သင် motivation ပျောက်နေပြီလားMood ကျလိုက် ကျလိုက် ပိုကျလိုက်ဖြစ်နေပြီလား? ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ…အနာဂတ်ပျောက် လမ်းပျောက်နေပြီလား? ဒါဆို စိတ်မပူပါနဲ့တော့။စာဖတ်သူတယောက်ထဲမဟုတ်ပါဘူး။ ကျနော်တို့အကုန် လမ်းပျောက်နေတာပါ။(ငိုသံနဲနဲထည့် ဖတ်ရန်) ဒါကိုအကုန် ဖြေရှင်းဖို့ နည်းလမ်းကို အခုပြောပြပေးသွားမှာ… မဟုတ်ပါဘူး။(ကျနော်လဲ အကုန်ဖြေရှင်းလို့ရမယ့်နည်းလမ်းကို မသိသေးပါ….သိခဲ့ရင်လက်တို့ခဲ့ကြပါဦး) ဒါဆို ဘာမှလဲမပြောမယ့် ကိစ္စကို စာတပုဒ် လုပ်ရေးနေတာလားပေါ့။ ဖတ်ရတာအချိန်ကုန်တယ်ဆိုပြီး ဆန္ဒမစောပါနဲ့ဗျာ။ သိပ်မကြာသေးခင်က ကျနော် နိုင်ငံဂျားမှာနေတဲ့ psychotherapist ဆရာမတယောက်ဆီက အကြံဉာဏ်တချို့ရခဲ့လို့ အဲ့ထဲက ကောင်းနိုးရာရာလေးတွေ ပြောပြချင်လို့ပါ။ ဖတ်ကြည့်လို့ အလုပ်ဖြစ်တယ် ကောင်းတယ်ထင်ရင် ယူသုံးကြည့်ပေါ့… နည်းလမ်းတိုင်းကတော့ သင့်အတွက် ဖြစ်ချင်မှဖြစ်မှာပါ။ ပထမဆုံးနည်းလမ်းကတော့ Know your limitations ပါ။ လူတိုင်းမှာ ကန့်သတ်ချက် အားနည်းချက်ရှိပါတယ်။Continue reading “စိတ်ညစ်စရာတွေကြားထဲမှာ စိတ်ဖြေသာစရာနည်းလမ်းများ ၁၀၁”