Science Nuts

၆ပေခြားနေရသော နှင်းဆီပန်း ၆၅ပွင့်ရောဂါ

ခေါင်းစဥ်ကိုမြင်လိုက်တာနဲ့ ဘာရောဂါအကြောင်းရေးတော့မလဲဆိုတာ စာဖတ်သူတို့ခန့်မှန်းမိကြပါသလား။ ဒီရောဂါခံစားနေရသူတွေမှာ ထူးဆန်းတဲ့အချက်လေးတွေရှိပါတယ်။ သူတို့က လူတွေနဲ့ ၆ ပေအကွာမှာပဲနေရတယ်။ သူတို့ရဲ့ အရေပြားက ငန်တူးနေတယ်။ သူတို့က ငယ်ငယ်လေးနဲ့သေကြရတယ်။ ဒီရောဂါကို ဆေးပညာမှာ Cystic fibrosis လို့ခေါ်ပြီး နာမည်ပြောင်ပေးထားတာကSixty five roses ပါတဲ့။ အသံထွက်ချင်းဆင်တူလို့ romantic ဆန်ဆန်လေး နာမည်မှည့်ထားတာပါ။ ဒီရောဂါက မျိုးရိုးလိုက်တဲ့ရောဂါဖြစ်ပြီး လူဖြူတွေမှာပိုအဖြစ်များပါတယ်။ ရောဂါဘာလို့ဖြစ်ရတာလဲဆိုတော့ ကျနော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အရည်တွေများစွာရှိပြီး နေ့စဥ် အရည်တွေစစ်ထုတ်လိုက် ပြန်စုပ်ယူလိုက် လုပ်နေရပါတယ်။ မလိုတဲ့အရည်တွေကိုထုတ်မယ်။ လိုတဲ့အရည်တွေကိုပြန်စုပ်မယ်။အဲ့လိုလုပ်ဖို့ အရည်ဝင်ထွက်တဲ့ ပြွန် channel တွေလိုပါတယ်။ Cystic fibrosis ရောဂါက အဲ့ channel ထဲကမှ Chloride ion ကိုသယ်ပို့တဲ့ channel ကContinue reading “၆ပေခြားနေရသော နှင်းဆီပန်း ၆၅ပွင့်ရောဂါ”

ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်လား?

စာဖတ်သူအနေနဲ့ ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ဘယ်လောက်ထိန်းချုပ်နိုင်သလဲ။ဝိတ်ချမယ်လို့စဉ်းစားပြီး အစားတွေစားနေမိလား၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်မယ်လို့ စီစဉ်ထားပြီး ဂိမ်းထိုင်ဆော့နေမိလား၊ ဒီနေ့တော့ စာလုပ်လိုက်ဦးမယ်တွေးပြီး ရုပ်ရှင်တွေထိုင်ကြည့်နေမိလား။စိတ်ဆိုတာချုပ်တည်းဖို့ တော်တော်ခက်ခဲပါတယ်။ ဘာသာရေးအဆုံးအမတွေမှာ စိတ်ကိုထိန်းချုပ်ဖို့ သင်ကြတာချည်းပါပဲ။ဒါဆိုရင် ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်တာ ဘာများကောင်းလို့လဲလို့ မေးစရာရှိပါတယ်။လူ့ဘဝတိုတိုလေးမှာ စိတ်ထဲရှိတာလုပ်ပစ်လိုက်ဖို့ပြောကြတဲ့ စာတွေက ခုခေတ်မှာ ခေတ်စားလာပါတယ်။ကြိုက်ရင်ဖွင့်ပြောလိုက်ပေါ့၊ စားချင်တာ သွားစားလိုက်ပေါ့၊ ပျော်နေဖို့က အဓိကပဲဆိုတာမျိုးတွေပါ။ စိတ်ချုပ်တည်းနိုင်ခြင်းက ဘာတွေကောင်းလဲဆိုတာ ပညာရှင်တွေစမ်းသပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ဒါကို Marshmallow Test လို့ Psychology စာအုပ်တွေမှာ အလွယ်ခေါ်ကြပါတယ်။ စမ်းသပ်တာကတော့ ၄နှစ်နဲ့ ၆နှစ်ကြားရှိတဲ့ ကျောင်းနေအရွယ် ကလေးတွေကိုပါ။ကလေးတစ်ယောက်ချင်းစီကို အခန်းတစ်ခုထဲခေါ်လာပြီး ထိုင်ခိုင်းထားပါတယ်။စားပွဲပေါ်မှာ Marshmallow တစ်ခုကို တင်ထားတယ်။ ကလေးတွေက ဒါကိုမြင်ရင် သွားရည်ကျတယ်ဆိုတာကို စမ်းသပ်တဲ့လူတွေက သိကြတယ်။ စမ်းသပ်မယ့်သူက ကလေးကို စကားတစ်ခွန်းပြောတယ်။သူ ဟိုဘက်အခန်းကို ခဏသွားဦးမယ်၊Continue reading “ကိုယ့်စိတ်ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ လိုအပ်လား?”

သင့်မှာ မှဲ့ကင်ဆာရှိမရှိ အလွယ်သိနိုင်မယ့် အချက်များ

သင့် ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်က မှဲ့တွေဟာ သင်ထင်သလောက်မရိုးရှင်းလှပါဘူး။ မှဲ့တွေဟာ အရေပြားမှာရှိတဲ့ epidermal melanocytes (ရောင်ခြယ်ဆဲလ်) များကနေဖြစ်ပေါ်လာပြီး လူတိုင်းလိုလိုမှာရှိတတ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးမှဲ့လေးတွေကို melanocytic nevus လို့ခေါ်ပြီးကင်ဆာဖြစ်စေတဲ့ မှဲ့တွေကိုတော့ Malignant melanoma လို့ခေါ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးမှဲ့လေးတွေထဲမှာ တချို့တဝက်က ကင်ဆာပြောင်းသွားတတ်လို့ စောစောသိဖို့ အရေးကြီးလှပါတယ်။ ဒါဆို ဘယ်လိုမှဲ့တွေက ကင်ဆာလက္ခဏာတွေရှိနေတာလဲ။ အလွယ်ပြောရရင် ABCDE လို့မှတ်လို့ရပါတယ်။ A = Asymmetry(မှဲ့တခြမ်းနဲ့တခြမ်း မညီမညာဖြစ်လာမယ်) B = Border irregular(မှဲ့ရဲ့ ဘေးပတ်ပတ်လည်ဟာ ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ မညီမညာဖြစ်လာမယ်) C = Colour irregular(အရင်ကအရောင်နဲ့မတူဘဲ အရောင်ရုတ်တရက်ပြောင်းလာမယ်) D = Diameter > 0.5 cm(မှဲ့အရွယ်အစားက ပိုပိုကြီးကြီးလာမယ်) E =Continue reading “သင့်မှာ မှဲ့ကင်ဆာရှိမရှိ အလွယ်သိနိုင်မယ့် အချက်များ”

မျောက်တွေက အယုတ်တမာတွေလား?

မျောက်တွေနဲ့ပတ်သက်လာရင် ကျွန်တော့စိတ်ထဲမှာ ဒီမေးခွန်းတစ်ခု ပေါ်ပေါ်လာတယ်။ဒီကောင်တွေက အယုတ်တမာတွေလား? သူတို့ရဲ့ Video တွေ Youtube မှာကြည့်ရင် တော်တော်များများက လုပ်ချင်တာလုပ်နေကြတာများတယ်။ကမ်းခြေမှာ ချွတ်ထားတဲ့အင်္ကျီ၊ ဘောင်းဘီတွေကို မ သွားတဲ့ကောင်နဲ့၊ ခရီးသွားတွေဆီက ပစ္စည်းလုတဲ့ကောင်နဲ့၊ သူ့ဘာသာလမ်းလျှောက်နေတဲ့သူကို ဗလိုင်းကြီးပြေးကန်တဲ့ကောင်နဲ့ ဆိုတော့ ဒီကောင်တွေရဲ့စိတ်ရင်းက ဘယ်လိုရှိလဲဆိုတာ စိတ်ဝင်စားမိတယ်။အထူးခြားဆုံးကတော့ တိရစ္တာန်ရုံကမျောက်တွေပေါ့။သူတို့ရဲ့မစင်တုံးကို ကိုင်ပြီး လာသမျှ ဧည့်သည်တွေရဲ့မျက်နှာတည့်တည့်ကို ဆော်ကြတဲ့ကောင်တွေလေ။ လိမ္မာတဲ့အကောင်လေးတွေလည်း ရှိတယ်ဆိုတာသိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်ခုရေးချင်တဲ့မျောက်တွေက လူတွေ လေ့ကျင့်ပေးထားတာမဟုတ်တဲ့ မျောက်အရိုင်းတွေ အကြောင်းပါ။ဒီအကြောင်းကို ပညာရှင်တွေလည်း စိတ်ဝင်တစားရှိကြပါတယ်။မျောက်တွေဘာလို့ မစင်တုံးနဲ့ လူတွေကို လိုက်ထုလည်းဆိုတာ သူတို့လေ့လာထားတာရှိပါတယ်… မျောက်တွေကြောက်လာရင် သူတို့ရဲ့ အနားမှာရှိတဲ့ ကျောက်ခဲတွေ၊ သစ်ကိုင်းခြောက်တွေနဲ့ သူတို့ကိုကြောက်အောင်လုပ်တဲ့အရာကို ပစ်တတ်ကြတယ်။တိရစ္တာန်ရုံထဲမှာကြတော့ အဲ့ဒီလိုပစ်စရာက လွယ်လွယ်ကူကူမရှိဘူး။အဲ့ဒီတော့ လွယ်လွယ်ရတာနဲ့ ဆော်တော့တာပေါ့။ အစပိုင်းမှာတော့Continue reading “မျောက်တွေက အယုတ်တမာတွေလား?”

ကျောက်ချဥ်က တကယ်ပဲချွေးနံ့ပျောက်စေသလား

အရပ်ထဲမှာ စျေးထဲမှာ ကျောက်ချဥ်အတုံးလေးတွေက အလွယ်တကူ ဝယ်ယူရှာဖွေနိုင်တဲ့ အရာလေးတခုပါ။ ကျောက်ချဥ် (Alum) ရဲ့ Chemical name ကတော့Hydrated double sulfate salt of aluminium ဖြစ်ပြီး အဓိကပါဝင်တဲ့ သတ္တုကတော့ Aluminium ပါ။ Potassium နဲ့ပေါင်းနေတဲ့ alum ကို potassium alum လို့ခေါ်ပြီး (ရှင်းသွားမှာပဲ) Sodium alum တို့ Ammonium alum တို့လဲရှိပါတယ်။ Alum လို့ခေါ်တဲ့ ကျောက်ချဥ်က ရေဆိုးတွေကို သန့်စင်တဲ့နေရာမှာ (water purification) မှာသုံးကြတာတော့ သိကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ကျောက်ချဥ်ကို ချွေးနံ့ပျောက်အောင် လိမ်းကြတာလဲရှိပါတယ်။ ဒါကတကယ်ပဲ အလုပ်ဖြစ်ရဲ့လား။ ကျောက်ချဥ်ကိုသွေးပြီးဖြစ်ဖြစ် ရေနဲ့စိမ်ထားပြီးပဲဖြစ်ဖြစ် ရလာတဲ့အရည်ကို ချိုင်းကြားမှာContinue reading “ကျောက်ချဥ်က တကယ်ပဲချွေးနံ့ပျောက်စေသလား”