Kevin – Science Nuts

Cookies & Our Daily Lives

အပေါ်ကလိုမျိူး မေးခွန်းလေးတွေကို ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးမြင်ဖူးကြမှာပါ။ ခုဒီစာကို ဖတ်နေတဲ့ website မှာတောင် ရှိချင်ရှိနေမှာပါ။ Cookie တွေဟာ ကျွန်တော်တို့အားလုံးရဲ့ internet အသုံးပြုမှုကို များစွာသက်ရောက်နေပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ Cookie မသုံးတဲ့ website ကြီးကြီးမားမားဆိုတာ မရှိသလောက်ပါပဲ။ Facebook, Twitter တို့လို social media service ကြီးတွေကအစ Amazon လို e-commerce site တွေနဲ့ personal blog လေးတွေအထိ Cookie တွေကို အသုံးပြုကြပါတယ်။ ဒီလို Cookie တွေကို သုံးခြင်းအားဖြင့် အကျိုးကျေးဇူးတွေ၊ တနည်းအားဖြင့် ထူးခြားတဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ရရှိနိုင်စေပါတယ်။ ဘယ်လို လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ဆောင်ရွက်နိုင်စေမလဲဆိုတာကိုသိဖို့အတွက် Cookie တွေရဲ့ အခြေခံအလုပ်လုပ်ပုံကို သိဖို့လိုလာပါတယ်။Continue reading “Cookies & Our Daily Lives”

Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 4)

ယခု Part 4 ကို မဖတ်ခင် Part 1, 2, 3 ကို အရင်ဖတ်ပေးဖို့ အကြံပြုပါတယ်ခင်ဗျ။ https://ouo.io/ouheba (Part 1) https://ouo.io/H09gObh (Part 2) https://ouo.io/m6gNl3 (Part 3) Digital certificates တွေအကြောင်းကို သိဖို့လိုလာပါတယ်။ အရင် အပိုင်းက ပြဿနာကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် Server မဟုတ်တဲ့ အခြား entity တစ်ခုက သူ့ရဲ့ public key ကိုသုံး server ယောင်ဆောင်ပြီး client (ကျနော်တို့/လက်ခံသူ) ဆီကို ပေးပို့လာနိုင်ပါတယ်။ အဲ့အခါမှာ client အနေနဲ့ သူ့ဆီရောက်လာတာ server ဆီက public key ပဲလား တခြားဆီကလားဆိုတာ ခွဲခြားလို့မရပါဘူး။Continue reading “Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 4)”

Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 3)

(Part 1 & 2 ကို အရင်ဖတ်ပြီးမှ ဒါကိုဖတ်ပါ) အခြေခံလေးတွေ သိပြီဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့ တကယ့်လက်တွေ့ internet သိုမဟုတ် web မှာ ကျနော်တို့ ဆက်သွယ်တဲ့ အဆင့်လေးတွေကို ကြည့်ကြပါမယ်။ ကျနော်တို့ browser သုံးသုံး facebook app လိုမျိုး ဖုန်းထဲက app တွေပဲ သုံးသုံး စစချင်းမှာ ကျတော်တို့ လိုတဲ့ data ကိုရဖို့ ကျနော်တို့ဘက်ကစပြီး request လုပ်ရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုပါစို့ ကျနော်တို့က google.com ဆိုတာကို လိုချင်တယ်ဆိုပါစို့။ URL bar မှာရိုက်ထည့်လိုက်ရင် browser က google.com ဆိုတဲ့ webpage ရှိရာ google ရဲ့ server တွေဆီကိုContinue reading “Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 3)”

Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 2)

(Part 1 ကိုအရင်ဖတ်ပေးပါ) Asymmetric Key Encryption အကြောင်းဆက်ရေးပါမယ်။ Asymmetric ဆိုတဲ့သဘောက အချက်အလက်တွေကို encrypt လုပ်တဲ့ key က တစ်ခု decrypt လုပ်တဲ့ key က တစ်ခု (အရှင်းဆုံးအခြေအနေမှာ ဆိုရင်တော့) key ၂ ခု ရှိပါမယ်။ Key A နဲ့ Key B လို့ ကျနော်ပြောပါ့မယ်။အပေါ်က ဥပမာလေးကိုပဲ ပြန်ယူပြပါ့မယ် ဒီနေရာမှာ ထူးခြားချက်က KeyA နဲ့ encrypt လုပ်ထားတဲ့ ဟာကို KeyA က ပြန် decrypt လုပ်လို့မရပါဘူး။ KeyB ကပဲလုပ်လို့ရပါတယ်။ ဒီလိုပဲ KeyB နဲ့ encrypt လုပ်ထားတာကိုလည်း KeyAContinue reading “Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 2)”

Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 1)

ကျတော်တို့ အသုံးပြုနေတဲ့ Phone တွေ၊ Laptop တွေ အားလုံး internet ကို ချိတ်ဆက်အသုံးပြုကြပြီ ဆိုရင် Device တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု Data တွေ ရယူကြတာ ပေးပို့ကြတာဟာ အခြေခံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့လို Data တွေကို ပေးပို့တဲ့ အခါ မိမိပို့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ဖြစ်စေ လက်ခံတဲ့ အရာတွေကိုဖြစ်စေ မသိစေလိုတဲ့သူမသိနိုင်ဖို့ လုံခြုံရေး အစီအမံတွေ ဆောင်ရွက်ထားရပါတယ်။ ယနေ့ခေတ်မှာဆိုရင်တော့ HTTPS လို့အများကြားဖူးကြမယ့် နည်းပညာကို အသုံးပြုပြီး အင်တာနက်မှာ ဆက်သွယ်ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်တော့ ဒီနည်းပညာက ချက်ချင်းကြီး ပေါ်ပေါက်လာတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှေ့မှာ အခက်အခဲမျိုးစုံ အဆင့်မျိုးစုံ ဖြတ်သန်းပြီးမှ ပေါ်ပေါက်လာတာပါ။ ဒါကြောင့် ယနေ့ခေတ် internetContinue reading “Public Key Cryptography နှင့် Internet ပေါ်တွင် လျို့ဝှက်စွာ ဆက်သွယ်ခြင်း နည်းနာများ (Part 1)”