Category Archives: SAGAN

ဒီအကြောင်းကိုရေးခိုင်းတဲ့သူတွေများလာလို့ ရေးလိုက်ပါတယ်။ စာကိုဖတ်ပြီးတဲ့အခါ သူ့ရဲ့ဆိုလိုရင်းကို အပေါ်ယံသဘောလောက်တော့ မြင်သွားမယ်ထင်ပါတယ်။ ဒီသီအိုရီကို Butterfly Effect လို့လည်းခေါ်ကြပါတယ်။ လေးဖြူရဲ့ ကစဉ့်ကလျားသီအိုရီ သီချင်းမှာလည်း “ကမ္ဘာကြီးရဲ့ အခြားတစ်ဖက်မှာ လိပ်ပြာလေး အတောင်တစ်ချက်ခတ်ခြင်းက အစပြုတဲ့ လေပွေမုန်တိုင်းများ” လို့ ဆိုခဲ့ပါတယ်။ ဒီသီချင်းကို နားထောင်တော့ ဘာအဓိပ္ပါယ်ကြီးလဲလို့ တွေးခဲ့မိပြီး သူပြောချင်တဲ့ ဆိုလိုရင်းကို သိပ်နားမလည်ခဲ့ပါဘူး။ ဒီသီအိုရီကို ဘယ်လိုဥပမာပေးကြလဲဆိုတော့ Brazil က လိပ်ပြာလေးတစ်ကောင် အတောင်ပံခတ်လိုက်တာ American Texas မှာ လေပွေမုန်တိုင်းတွေ ဖြစ်လာတယ်တဲ့။ ဒါကို နားလည်အောင် ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီသီအိုရီကို Lorenz ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ Research Paper တစ်ခုအနေနဲ့တင်ခဲ့ရာက ဒီအကြောင်းကို လူသိများလာတာပါ။Paper ရဲ့အဓိက ဆိုလိုရင်းကတော့ သေးသေးဖွဲဖွဲကိစ္စလေးတွေဟာ အနာဂတ်မှာContinue reading “Chaos Theory (Butterfly Effect)”

ဒေါသကြီးတဲ့လူတွေကို မြင်ဖူးကြမှာပါ။ ဘာမှမဟုတ်တာလေးကို ပုံကြီးချဲ့ပြီး ပြဿနာရှာဒေါသထွက်တတ်တဲ့ လူတွေပေါ့။ ဒီတော့ လွယ်လွယ်နဲ့ ဒေါသထွက်တတ်တာ ကောင်းလားဆိုတာ ဆွေးနွေးချင်ပါတယ်။ တစ်ခါက ဘွားတော်တစ်ယောက်ဟာ ဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ ကံစမ်းမဲလဲနေတာမြင်ဖူးတယ်။ ဆိုင်က ကံစမ်းမဲကာလ ကုန်သွားပြီမို့ လဲလို့မရတော့ပါဘူးလို့ပြောတယ်။ သူက မကျေနပ်ဘဲ ရစ်နေတာ တော်တော်နဲ့မပြီးဘူး။ ဒီတော့ ကံစမ်းမဲက တော်တော်များမယ်ထင်တယ်လို့ တွေးလိုက်မိတယ်။ အဲ့လိုဟုတ်မနေဘူး။ ကံစမ်းမဲက ၂၀၀ တည်းပါ။ တော်တော်နဲ့မပြီးတော့ ဆိုင်ကလည်း ဘူပြီး လဲပေးလိုက်ပါတယ်။ စိတ်ပညာအရတော့ လူတွေက လုပ်စရာအလုပ်မယ်မယ်ရရ မရှိဘဲ အားယားနေရင် ပြဿနာရှာချင်ကြတယ် လို့ဆိုတယ်။ ဒီဘွားတော်လည်း တော်တော်အားနေတာများလား လို့ တွေးလိုက်မိတယ်။ ၂၀၀ က သူ့အတွက်တန်ဖိုးရှိတာလည်း ဖြစ်နေနိုင်တယ်လို့ တွေးမိပြီး မေ့မေ့ပျောက်ပျောက်ထားလိုက်ပါတယ်။ လူတွေက ဒေါသထွက်ဖို့လွယ်ကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့Continue reading “ဒေါသထွက်တာ ကောင်းလား?”

မြန်မာနိုင်ငံမှာ အနီ၊ အစိမ်းပြဿနာ ရှိခဲ့တာ ကြာခဲ့ပါပြီ။ ခုဆိုရင် အပြာပါ ထပ်တိုးလာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အပြာက သက်တမ်းနုသေးလို့ သူ့ကို ခဏဖယ်ထားလိုက်ပါမယ်။အနီတွေက အစိမ်းတွေကို ပထွေးအားပေးအနေနဲ့ မြင်ကြပါတယ်။ ဒီလောက် ယုတ်မာရိုင်းစိုင်းနေတာကို ဘာလို့များ အစိမ်းကို ထောက်ခံနေရသလဲဆိုပါတော့…။အစိမ်းတွေကလည်း အစိမ်းကိုကြိုက်တာမှာ သူတို့ Reason တွေနဲ့သူရှိကြပါတယ်။ (Rational ဖြစ်မဖြစ်ကိုတော့ မပြောချင်ပါဘူး) သူတို့ကလည်း အနီတွေကို အများယောင်လို့လိုက်ယောင်တယ်၊ ပိန်းတယ်၊ မိန်းမနောက်လိုက်တယ် (ဒါကတော့ Misogynistic ဖြစ်ပါတယ်) စသဖြင့် မြင်ကြပါတယ်။ ဘာလို့များ အနီကိုထောက်ခံနေလဲဆိုပြီး တွေးကြမှာပါ။ အနီတွေကိုလည်း အနီကြိုက်ရခြင်းအကြောင်းမေးကြည့်ရင် တစ်ထောင့်တစ်ညပုံပြင်တွေလို ပြောပြနိုင်ကြပါလိမ့်မယ်။ ဒီတော့ ၂ဖက်လုံးဟာ အခြားတစ်ဖက်က တော်တော်ပိန်းတယ်လို့ ထင်ကြပါတယ်။ လမ်းမှားကို ပို့ဖို့လွယ်လိုက်တာကွာ… ယုံလွယ်လိုက်တာကွာ… ဆိုပြီး မယုံနိုင်လောက်အောင်Continue reading “သူများအတွက်ပါ… ဆိုတာရဲ့ နောက်ကွယ်”

ဒီစာမှာ Relativity အကြောင်းရေးပြချင်ပါတယ်။ Einstein ရဲ့ Relativity မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါက စိတ်ပညာ Relativity ပါ။ဆိုလိုချင်တာက လူတွေဟာ အရာရာကို နှိုင်းယှဉ်ပြီးတော့ပဲမြင်တတ်တယ်၊ ပကတိတန်ဖိုးကို မမြင်တတ်ကြဘူးဆိုတာပါ။ (အရင်က ဒါမျိုး ခပ်ဆင်ဆင် တစ်ပုဒ်ရေးခဲ့ဖူးပါတယ်၊ ဘယ်မှာရေးခဲ့မှန်းမသိလို့ Link မထည့်ပေးတော့ပါဘူး) အောက်မှာပြထားတဲ့ပုံကိုကြည့်ပါ။ Economist သတင်းစာရဲ့ Subscription Fees တွေ အကြောင်းရေးထားပါတယ်။ အင်တာနက်ကနေ Digital Version ကို ၁နှစ်စာယူရင် $59 ကျမယ်။ သတင်းစာပဲယူရင် ၁နှစ်ကို $125 ကျမယ်။ ထူးခြားတာက တတိယ Option ပါ။ အင်တာနက်ကနေရော သတင်းစာရော ၂ခုလုံးယူရင် $125 ကုန်မယ်။ ကိုယ်သာဆို ဘယ်ဟာကိုရွေးမလဲ? တကယ်သာ စျေးသက်သာတာလိုချင်ရင်တော့ ပထမContinue reading “နှိုင်းယှဉ်ပြီးပဲတွေးတတ်တဲ့ လူတွေအကြောင်း”

ငယ်ငယ်တုန်းက မှတ်မှတ်ရရကိစ္စတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ကျောင်းမှာအဖြူနဲ့အစိမ်းဝတ်တဲ့အခါ တော်တော်များများက ဘောင်းဘီတွေပဲဝတ်ကြပါတယ်။ အတန်းငယ်သေးတော့ ပုဆိုးလည်း မဝတ်တတ်ကြသေးပါဘူး။အရမ်းဆော့တော့ ခွတွေပြဲပြဲကုန်ပြီး ဝယ်လို့ကို မပြီးနိုင်ဘူး။ အဲ့တော့ အိမ်က ဘောင်းဘီအဟောင်းတွေပါ ရောပြီး အထည်များအယားပြေ ဝတ်ခိုင်းတတ်တယ်။ ဘောင်းဘီတွေဆိုရင် အတန်းငယ်တုန်းက ဟာတွေပြန်ပြန်ဝတ်တော့ သိပ်မတော်ချင်တော့ဘူးပေါ့လေ။ ဒါနဲ့ တစ်ရက်လည်းကျရော ကျောင်းဆင်းခါနီး နောက်ဆုံးအချိန်မှာ စာသင်မယ့်ဆရာမက ရောက်မလာဘူး။ ထုံးစံအတိုင်း အတန်းထဲမှာ ဗျောင်းဆန်အောင် ကမြင်းကြတာပေါ့။ နည်းနည်းမောသွားတဲ့အချိန်မှာ ခဲသားဘောပင်အောက်ပြုတ်ကျသွားလို့ ကုန်းအကောက်မှာ ဖင်တည့်တည့်က ချုပ်ရိုးကြီးကွဲထွက်သွားပါလေရော…။ လေတိုးတာတောင် ခံစားနေရတယ်ဆိုတော့ တော်တော်ပြဲသွားတဲ့ပုံပဲလို့ တွေးလိုက်မိတယ်။ အဲ့ဒီအရွယ်က ဘာမှသိပ်မသိသေးပေမယ့် လူမြင်ရင် အရှက်ကွဲမယ်ဆိုတာတော့ သိနေပြီ။ အထူးသဖြင့် ကြိတ်ပြီးသဘောကျနေတဲ့ ကောင်မလေးမြင်သွားရင် ငါ့ ဘဝတော့ သွားပြီလို့တွေးမိတယ်။ (ဘာမှမသိပေမယ့် သူငယ်တန်းကတည်းက မိန်းကလေးဆိုContinue reading ““ငါတော့… အရှက်ကွဲတော့မှာပဲ…” နှင့် ခေါင်းထဲက အတွေးများစွာ”