ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ – Page 18

အိပ်လျှင်ဟောက်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ

သင်သည် ဟောက်တတ်သူဖြစ်ပါက အချိန်ခဏပေးပြီး အောက်ပါမေးခွန်းများနဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေနေကိုဆန်းစစ်ကြည့်လိုက်ပါ။ အိပ်စက်နေတုန်း ဟောက်တတ်သူများက ရုတ်တရက်အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေပိုများတယ်ဆိုတာဟုတ်ပါသလား? ဟုတ်ပါတယ်။ လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ အိပ်ရင်းဟောက်တတ်သူများဟာ သာမန်လူများနဲ့နှိုင်းယှဥ်တဲ့အခါ ရုတ်တရက်သေဆုံးနိုင်ခြေပိုမြင့်မားတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ဆေးပညာမှာ အိပ်ရင်းဟောက်တတ်တာကို Obstructive Sleep Apnea (OSA) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဗမာလိုတော့ “အိပ်ဟောက် ရှုပိတ်”ရောဂါလို့ သုံးနှုန်းတတ်ကြပါတယ်။ ဒီရောဂါခံစားရသူများက မိမိဘာသာသတိမထားမိကြဘဲ အခြားသောရောဂါများနဲ့တွဲလာတဲ့အခါမှ သိကြတာများပါတယ်။ Obstructive Sleep Apnea ရောဂါရှိနေပါက -နှလုံးစည်းချက်မမှန်သောရောဂါ-နှလုံးသွေးကြောကျဥ်းရောဂါ-သွေးတိုးရောဂါ-ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါ-လေဖြတ်ခြင်းစသော နောက်ဆက်တွဲရောဂါများ ဆက်စပ်ဖြစ်ပွားနိုင်သောကြောင့် မိမိမှာ OSA ရောဂါရှိမရှိ ကြိုတင်ဆန်းစစ်ရှာဖွေဖို့လိုအပ်ပါသည်။ သင့်မှာ ဒီရောဂါရှိမရှိကို အောက်ပါမေးခွန်းများနှင့် အကြမ်းဖျင်း ဆန်းစစ်ကြည့်၍ရပါသည်။ သင့်အနေနဲ့ အောက်ပါ ဘယ်လိုအခြေနေတွေမှာ အိပ်ငိုက်လေ့ (သို့) ငိုက်မြည်းလေ့ ၊ အိပ်ပျော်သွားလေ့ရှိတတ်ပါသလဲ? (၁) စာထိုင်ဖတ်နေတဲ့အခါ(၂)Continue reading “အိပ်လျှင်ဟောက်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ”

ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခ (Part 1)

ဝိတ်တက်လိုက်ကြလိုက်၊ ဖောင်းလိုက်ပိန်လိုက်နဲ့ သံသရာလည်နေသူတွေ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ အမြဲတွေ့နေရမှာပါ။ဝိတ်ချတုန်းခဏ ပိန်သွားပြီး ရပ်လိုက်တဲ့အခါ ဆက်ပိန်မနေတော့ဘဲ ပြန်ဝလာသူတွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။လူအတော်များများရဲ့စိတ်ပျော်ရွှင်မှုဟာ မိမိရဲ့ကိုယ်အလေးချိန်ပေါ်မှာ မီတည်တယ်လို့ မိမိဘာသာ သိသိနဲ့ဖြစ်စေ၊ မသိဘဲဖြစ်စေ သတ်မှတ်ထားတတ်ကြတယ်။အရင်က ဝတယ်ပြောရင်ဂုဏ်ယူခဲ့ကြတဲ့ မျိုးဆက်တစ်ခုရှိခဲ့ဖူးပေမယ့် ယနေ့လူငယ်တွေမှာတော့ အဲ့လိုခံယူချက်မျိုးမရှိကြတော့ပါဘူး။ပိန်ချင်ပိန်၊ ဝချင်ဝ မိမိအခွင့်အရေးပဲလို့ခံယူကြပါတယ်။ ဒါဟာလက်ခံသင့်တဲ့ အမှန်တရားတစ်ခုပါ။ဒါပေမယ့် ပိန်ခြင်း၊ ဝခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို သိထားသင့်ပါတယ်။ ပိန်လွန်းရင် ဗီတာမင်နဲ့သတ္တုဓာတ်တွေချို့တဲ့တယ်။ ကိုယ်ခံအားလည်းမကောင်းလို့ ရောဂါပိုးတွေ ခဏခဏဝင်နိုင်တော့ မကြာမကြာဖျားနာတတ်တယ်။ အိမ်ထောင်ပြုရင် ကလေးမရနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရင်းထဲမှာ ပိန်လွန်းတာလည်း တစ်ခုအပါအဝင်ပဲ။ ငယ်စဉ်ဘဝကတည်းက အာဟာရမပြည့်ခဲ့ရင် လူကောင်သေးသေးညှက်ညှက်ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဝလွန်းရင်ဖြစ်နိုင်တဲ့နောက်ဆက်တွဲများကိုတော့ လူတိုင်းနီးပါး ကြားဖူးနားဝရှိကြမှာပါ။ နှလုံးရောဂါ၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ သည်းခြေအိတ်မှာ ကျောက်တည်၊ လေဖြတ်၊ အရိုးနာရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။ အိပ်ရင်ဟောက်ပြီး အသက်ရှုခဏရပ်သွားတတ်တယ်။Continue reading “ကိုယ်အလေးချိန်နှင့် စိတ်ဒုက္ခ၊ ကိုယ်ဒုက္ခ (Part 1)”

နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်း (counselling) ဘာကြောင့် လိုအပ်တာလဲ။

မြန်မာ့လူအဖွဲ့အစည်း အသိုင်းအဝိုင်းမှာ အရင်နှစ်တွေကအထိ စိတ်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် စိတ်ကျန်းမာရေးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်ဆီမှာ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးတာတွေကို ခံယူရမယ်ဆိုရင် တော်တော်များများက မသွားလိုကြပါဘူး။ “ငါက ရူးနေတာမဟုတ်ဘူး။ စိတ်ကျန်းမာရေးကို ရူးနေတဲ့သူပဲ သွားရတာ။ အရူးထောင်ထဲထည့်ရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ” ဆိုတဲ့ အတွေးအခေါ်တွေကနေ ဒီဘက်ခေတ်ကာလတွေမှာ တိုးတက်လာတဲ့ နည်းပညာတွေကြောင့်ရော စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်ပြီး အလေးထားတဲ့အယူအဆတွေကြောင့်ပါ လူငယ်လူကြီးမရွေး နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးတာတွေ တွင်ကျယ်လာကြတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးရမှာကို ဝန်လေးနေတဲ့သူတွေလည်း ရှိနေပါသေးတယ်။ ဒီစာစုကိုဖတ်ကြည့်ပြီးရင်တော့ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးတာနဲ့ပတ်သက်လို့ အမြင်ရှင်းလင်းသွားမယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။ ၁. ဘာလို့ မခံယူလိုကြသလဲ။လူတိုင်းဟာ ကိုယ့်မှာ ခံစားနေရတာတွေကို အတူနေ ရင်းနှီးတဲ့ မိသားစု သူငယ်ချင်းကိုတောင် ပြောပြဖို့ ခက်ကြပါတယ်။ ဒီလိုအနေအထားမှာ သူစိမ်းလိုဖြစ်နေတဲ့ နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးသူ(counsellor) ကို ပြောဖို့က ဖြစ်ပါ့မလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ သူတို့ဆီမှာရှိကြမှာပါ။ “ဒါကိုContinue reading “နှစ်သိမ့်ဆွေးနွေးခြင်း (counselling) ဘာကြောင့် လိုအပ်တာလဲ။”

မျက်ရည်ယိုဗုံး အကြောင်း သိကောင်းစရာ

မျက်ရည်ယိုဗုံ း(Tear gas bomb) အမျိူးစား ၁၀မျိူးကျော်ရှိပြီး အများစုသုံးကြတာကတော့CS gas, OC gas (pepper spray), CN gas, CR gas စသည်တို့ဖြစ်ပါတယ်။ Gas တခုချင်းစီရဲ့ အသေးစိတ်အကြောင်းထက်ဘယ်လိုသဘာဝရှိပြီး ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ ဘယ်လို manage လုပ်ရမလဲကိုအဓိကတင်ပေးပါမယ်။ အများစုက Gas လို့ထင်ရပေမယ့် တကယ်က fine solid particles တွေ aerosol အမှုန်သေးသေးလေးတွေပါ။တချို့က dissolving solvent တွေထဲထည့်ထားတာလဲရှိပါတယ်။ အမှုန်တွေက အပေါ်ကနေ အောက်ကိုလေးပြီးကျလာနိုင်တဲ့အတွက် အထပ်မြင့်နေရာကို မြန်မြန်တက်ခြင်း အဆောက်အုံအမြင့်ကို ပြေးခြင်း လေကွယ်တဲ့နေရာကိုရှောင်ပြေးခြင်း စသည်ဖြင့်ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ဗုံးအနေနဲ့လဲ သုံးကြသလို Gun ထဲမှာ powder အနေနဲ့ ထည့်ပစ်တာ ၊ SprayContinue reading “မျက်ရည်ယိုဗုံး အကြောင်း သိကောင်းစရာ”

“Probiotics”, “Prebiotics” သောက်သုံးခြင်းတို့နဲ့ ကျန်းမာရေး

ယနေ့ခေတ် အစာအာဟာရနဲ့ ကျန်းမာရေးနယ်ပယ်မှာ ဖြည့်စွက်စာလို့ဆိုတဲ့ supplements တွေဟာ အလွန်ခေတ်စားလျက်ရှိပါတယ်။ အဆိုပါဖြည့်စွက်စာများနဲ့ပတ်သက်ပြီးသိပ္ပံနည်းကျစမ်းသပ်ချက်များရှိသလို စျေးကွက်ထဲလူကြိုက်များအောင်ချဲ့ကားပြောဆိုချက်များလဲရှိပါတယ်။ ခေတ်စားကြတဲ့ ဖြည့်စွက်စာများထဲမှာ Probiotics တွေ Prebiotics တွေလဲပါဝင်ပါတယ်။ Probiotics ဆိုတာက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာရှိတဲ့ အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုးမွှားများ (gut microbiota)ကို ဖြည့်စွက်စာအနေနဲ့စားသောက်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။( ဥပမာ ဝမ်းရောဂါဖြစ်ပြီးနောက် အကျိုးပြု ပိုးမွှားများ ပြန်လည်ပွားများစေဖို့ ဒိန်ချဥ်သောက်ခြင်း။ ) Prebiotics ဆိုတာကတော့ အဆိုပါ အကျိုးပြုပိုးမွှားများစားသောက်ရန် အစားအစာကို ဖြည့်စွက်စာအနေနဲ့သုံးဆောင်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ (food for gut microbiota)(ဥပမာ dietary fibers များ ၊ oligofructose ကဲ့သို့ ဖြည့်စွက်စာများ။) အဆိုပါ အကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုးမွှားများသည် သက်ရှိများရဲ့ အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းတလျှောက်တွင်နေထိုင်ပြီး ကျန်းမာရေးအတွက် များစွာလွှမ်းမိုးမှု အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိကြောင်းတွေ့ရသည်။ အထူးသဖြင့်Continue reading ““Probiotics”, “Prebiotics” သောက်သုံးခြင်းတို့နဲ့ ကျန်းမာရေး”