ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ – Page 3

ကိုယ်ဝန်သည်မိန်းမနဲ့အတူ လိုက်ပြီးပျို့အန်တတ်သောခင်ပွန်းများအကြောင်း

ဒီအကြောင်းကို ငယ်ငယ်က ကိုရီးယားကားတကားထဲမှာကြည့်ဖူးလိုက်ပါတယ်။မင်းသမီးက ဗိုက်ကြီးတော့ ပျို့မယ်အန်မယ်ကြံတုန်းရှိသေးတယ်… သူ့ယောကျ်ားကပါလိုက်ပြီး ပျို့အန်တဲ့အကြောင်းရိုက်ပြထားတာပါ။ အဲ့တုန်းကတော့ “ထူးဆန်းတယ်ဟ”လို့တွေးမိပါတယ်။ အိမ်ကအမေကတော့ “တွေ့လား သူများယောကျ်ားတွေများ မိန်းမကို သည်းသည်းလှုပ်ချစ်တတ်လိုက်တာ” ဘာညာနဲ့ အဖေ့ကို စကားနာထိုးပါတော့တယ်။ ဒီpost မှာတော့ အဲ့အကြောင်းကို ရှာဖွေရေးသားပေးလိုက်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတယောက်က ကိုယ်ဝန်ဆောင်ရင် ပထမလအစပိုင်းမှာ ဟော်မုန်းအပြောင်းအလဲကြောင့်အန်တတ်ပါတယ်။ အဲ့လိုအန်တာကို Morning sickness လို့ခေါ်ပြီး hCG (human Chorionic gonadotropin) ဆိုတဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဟော်မုန်းကြောင့်အန်တာပါ။ ထူးဆန်းတာက တချို့ယောကျာ်းတွေကလဲ အဲ့အချိန်မှာ မိန်းမနဲ့အတူ မအီမသာဖြစ်ပြီး လိုက်အန်တတ်တာမျိုးရှိပါသတဲ့။ အဲ့တာကို Couvade syndrome လို့ခေါ်ပါတယ်။Couvade ဆိုတဲ့စကားက couver ဆိုတဲ့ပြင်သစ်စကားလုံးကနေလာတာဖြစ်ပြီး “ဥမှအကောင်ပေါက်သည်” (hatch or brood) လို့အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။Sympathetic pregnancy လို့လဲတချို့ကခေါ်ပါသေးတယ်။Continue reading “ကိုယ်ဝန်သည်မိန်းမနဲ့အတူ လိုက်ပြီးပျို့အန်တတ်သောခင်ပွန်းများအကြောင်း”

ဝက်ခြံနဲ့အစားအသောက်ကိစ္စ

ဒီကိစ္စကို ရေးရတာ အတိုက်အခံတွေအငြင်းပွားစရာတွေများလာမယ်ဆိုတာသိပါတယ်။ဒါပေမယ့် သိထားသင့်တဲ့ ကိစ္စလေးမို့လို့ ဆေးပညာအမြင်ကနေ ဝေမျှကြည့်ချင်ပါတယ်။ ဝက်ခြံပိုပေါက်စေတဲ့ အစားအစာတွေကို အခုစိတ်ထဲက တခုချင်းရွတ်ကြည့်ပါလား။ ချော့ကလက် ပါမယ်။နွားနို့နဲ့ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေပါမယ်။အဆီများတဲ့ အာလူးကြော်တို့၊ဆီကြော်အစားအစာတွေ ကျိန်းသေပါမယ်။သကြားများတဲ့အချိုတွေ ပါလာမယ်။ဟမ်ဘာဂါကြက်ကြော်နဲ့ ပီဇာတို့လို Fast food တွေပါသလို မာလာရှမ်းကောလို အပူအစပ်တွေအထိပါလာမှာပါ။ ခက်တာက ကိုယ်ကလဲ လူငယ်ဆိုတော့ ဒီအစားအစာတွေကို ကြိုက်ကြတာများပါတယ်။စားကလဲစားချင် ဝက်ခြံပေါက်မှာလဲကြောက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့်… အဲ့ဒီအစားအသောက်တွေစားလို့ ဝက်ခြံပေါက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။အခုထိလဲ Diet ကြောင့် ဝက်ခြံပေါက်တယ်ဆိုတာ ဆေးပညာအရ အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။ ဒီအကြောင်းကို နည်းနည်းပိုသိအောင် အကျယ်ပြောပြပါ့မယ်။ ဝက်ခြံပေါက်စေတဲ့အကြောင်းရင်းကတော့ အရေပြားက ချွေးပေါက်ပိတ်လို့ ယောင်ယမ်းပြီး ဝက်ခြံဖြစ်လာတာပါ။ ဘာကြောင့်ပဲအပေါက်ပိတ်ပိတ် ဝက်ခြံထွက်ပါတယ်။ အများဆုံးပိတ်တာက ကိုယ့်မျက်နှာကအဆီတွေနဲ့ပါပဲ။ အဆီပြန်တတ်တဲ့အသားရေပိုင်ရှင်ဆိုရင် အဆီက ချွေးပေါက်ပိတ်လို့ ဝက်ခြံများလာပါတယ်။ မျက်နှာအဆီများခြင်းမများခြင်းကContinue reading “ဝက်ခြံနဲ့အစားအသောက်ကိစ္စ”

Joker ရဲ့ရောဂါကအပြင်မှာတကယ်ရှိသလား?

Joker ဆိုတဲ့ဇာတ်ကောင်နဲ့ စာဖတ်သူတွေမစိမ်းလောက်ပါဘူး။2019 ခုနှစ်တုန်းကမှ ထွက်ထားတဲ့ Joker movie ကလဲ လူကြိုက်များပြီးအောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီ movie ထဲမှာ Joker မင်းသားက ရုတ်တရက်ဆိုသလို ထထရယ်မောတာတွေ၊ ရယ်တာကိုထိန်းမရတာတွေနဲ့ နာကျင်စရာတွေကြုံရတာတောင် ရယ်မိနေတာကို သတိထားမိကြမှာပါ။ ဒီလိုမျိုး ဖြစ်တာက တကယ်ပဲအပြင်မှာဖြစ်နိုင်ရဲ့လားဆိုရင် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲ့လိုရောဂါမျိုးကို Pseudobulbar affect လို့ခေါ်ပါတယ်။ Pseudo- ဆိုတာ false လို့အဓိပ္ပာယ်ရပြီး bulbar ဆိုတာကတော့ ဦးနှောက်ပင်စည် Brainstem (Medulla oblongata) နဲ့သက်ဆိုင်သော လို့အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။Affect ဆိုတာကတော့ စိတ်ခံစားချက်အပြောင်းအလဲလို့ ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီဝေဒနာကိုခံစားရသူတွေက စိတ်ခံစားချက်ကိုထိန်းချုပ်မရကြဘဲ ရုတ်တရက်ခံစားချက်ပေါက်ကွဲထွက်လာတတ်ပါတယ်။ Emotional outburst လို့သုံးပါတယ်။ ရုတ်တရက် အော်ရယ်လိုက်တာလဲဖြစ်နိုင်သလို ရုတ်တရက် ငိုကြီးချက်မနဲ့ ငိုချလိုက်တာလဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။Continue reading “Joker ရဲ့ရောဂါကအပြင်မှာတကယ်ရှိသလား?”

လက်ကိုဆပ်ပြာနဲ့ဆေးတာရယ် အရက်ပြန်နဲ့ဆေးတာရယ်မှာ ဘာကပိုကောင်းလဲ?

ကိုဗစ်ကိုကာကွယ်ဖို့အတွက် လက်ဆေးဖို့ပြောကြတာ ခဏခဏကြားရမှာပါ။ လက်ဆေးခိုင်းတယ်ဆိုတာ လက်ကိုဖောက်ပြီးရောဂါပိုးကဝင်နိုင်လို့မဟုတ်ပါဘူး။လက်မှာရောဂါပိုးပါလာရင် နှာခေါင်း၊ ပါးစပ်နဲ့ မျက်စိတွေကို ကိုင်မိရင် ပိုးကအလွယ်တကူဝင်သွားနိုင်လို့ပါ။ COVID-19 ရောဂါပိုးက virus ပိုးဖြစ်ပြီး သူ့ရဲ့ခန္ဓာကိုယ်ကို phospholipid လို့ခေါ်တဲ့ အဆီပြင်နဲ့၂ထပ်ကာထားပါတယ်။ Phospholipid bilayer လို့ခေါ်ကြပါတယ်။ အဲ့အဆီပြင်အလွှာက ရောဂါပိုးအတွက်မရှိမဖြစ်အရေးပါပါတယ်။ ထိုအဆီပြင်အလွှာသာ ပေါက်ပြဲသွားရင် ရောဂါပိုးကလဲ အလိုလိုသေသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။ အဆီပြင်အလွှာပေါ်မှာ virus ပိုးအတွက်အရေးကြီးတဲ့ protein spike တွေလဲပါတာမို့ အဆီပြင်အလွှာသာမရှိရင် ပိုးကဘာမှလုပ်လို့မရတော့ပါဘူး။ ဆပ်ပြာက အဆိုပါ အဆီပြင်ကြားထဲကို ဝင်ရောက်ပြီး အဆီ molecule တခုနဲ့တခုချိတ်ထားတဲ့နေရာကို ပြုတ်ထွက်သွားစေပါတယ်။ အဆီကြားကို ထိုးဖောက်ပြီး အလွယ်တကူပျက်စီးသွားအောင်ဖျက်ဆီးလိုက်တဲ့အတွက် ရောဂါပိုးက ပျက်စီးသွားပြီး သေသွားရပါတယ်။ ရေနဲ့ဆေးချလိုက်တော့ သေပြီးသားပိုးမွှားအပိုင်းအစလေးတွေက တခါတည်း ရေနဲ့အတူပါသွားလို့ သန့်သွားပါတယ်။ အရက်ပြန်ကလဲContinue reading “လက်ကိုဆပ်ပြာနဲ့ဆေးတာရယ် အရက်ပြန်နဲ့ဆေးတာရယ်မှာ ဘာကပိုကောင်းလဲ?”

Color blind အတွက်ထုတ်ထားတဲ့မျက်မှန်တွေက ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ?

ခဏခဏရေးပေးဖို့ပြောထားတဲ့ topic လေးမို့လို့ အခုရေးပေးလိုက်ပါပြီခင်ဗျ။ ဒီ post က colour blind ရောဂါအကြောင်းရေးမှာမဟုတ်ဘဲ colour blind သမားတွေက အထူးသီးသန့်မျက်မှန်တပ်ရင် ပြန်ကောင်းသွားသလားဆိုတာကို အဓိကရေးသွားမှာပါ။ Social media တွေမှာ colour blind သမားတွေ အထူးသီးသန့်မျက်မှန်တပ်ပြီးတဲ့အခါ အရမ်းကိုအံ့သြစိတ်လှုပ်ရှားပြီး မျက်ရည်တွေကျကြ အရမ်းပျော်ကြတဲ့ video တွေမြင်ဖူးကြမှာပါ။ အခုမှပဲ လောကကြီးက အရမ်းလှနေပါလား တို့၊ အရောင်စုံလိုက်တဲ့လောကကြီးတို့ ၊ အရောင်တွေက ထူးဆန်းလိုက်တာဆိုပြီး color blind သမားတွေက မျက်မှန်တပ်ကာ ပြောတတ်ကြပါတယ်။ ဒါဆို တကယ်ပဲ အဲ့မျက်မှန်တွေအရမ်းစွမ်းလို့လားဆိုရင် မှန်တဝက် မမှန်တဝက်လို့ပဲ ဆိုရမှာပါ။ Colour blind လို့ဆိုတိုင်း လုံးဝ အဖြူအမည်းပဲမြင်ရတယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ တော်တော်များများက အရောင်တွေကိုမြင်ရပါတယ်။Continue reading “Color blind အတွက်ထုတ်ထားတဲ့မျက်မှန်တွေက ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်သလဲ?”