လူတိုင်း သင့်တော်တဲ့အစာကို ရွေးချယ်စားသုံးတတ်ဖို့ အရေးကြီးတယ်။
ဒီအပြင် ကိုယ်တစ်နေ့ကို စွမ်းအင်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲဆိုတာ အကြမ်းဖျင်းသိသင့်ပါတယ်။
နေ့စဉ်စွမ်းအင်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲ သေချာမသိရင် စွမ်းအင် အပို၊ အလိုများရှိနေနိုင်ပြီး ကိုယ့်ဆန္ဒမပါဘဲ ပိန်ခြင်း၊ ဝခြင်းများကိုဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
ကိုယ်နေ့စဉ်လိုအပ်တဲ့ စွမ်းအင် (Calorie) ပမာဏကို တွက်ချက်ပြီး စားသုံးနိုင်ရင် ပိုကောင်းတယ်။
အဲ့တော့ တစ်နေ့စွမ်းအင်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲ ဘယ်လိုတွက်ကြမလဲ။
ကိုယ်အလေးချိန်ကိုသိရုံနဲ့ အောက်ပါဇယားကိုကြည့်ပြီး တွက်ချက်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။
ဥပမာ သင်ဟာ 50kg (110 ပေါင်) ရှိတဲ့ အသက် ၁၈-၃၀ ကြားအမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်တယ်ဆိုပါစို့။
(14.7 x 50) + 496 = 1231 calories (အခြေခံလိုအပ်သော စွမ်းအင်)
ပြီးရင် ကိုယ်ဘယ်လောက် ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုရှိလဲ တွက်ဆကြည့်ရမယ်။
အထိုင်များတဲ့လူ – 0.2
လမ်းအနည်းငယ်လျှောက်သူ (၂မိုင်ထက်မပို) – 0.3
အထိုင်နည်းပြီး လှုပ်ရှားမှုများတဲ့သူ (စက်ဘီးနင်း၊ တင်းနစ်ကစား) – 0.4
လှုပ်ရှားမှုအလွန်များတဲ့သူ (အားကစားလုပ်၊ အလုပ်ကြမ်းလုပ်) – 0.5
အသေးစိတ်ကို အောက်ပါဇယားမှာကြည့်ပါ။
ဥပမာ ကိုယ်က ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားမှုမှာ 0.3 ရရင် အပေါ်မှာတွက်ခဲ့တဲ့ နံပါတ်နဲ့ မြှောက်ပါ။
1231 x 0.3 = 369.3 calories (ခန္ဓာကိုယ်လှုပ်ရှားဖို့လိုတဲ့ စွမ်းအင်)
အစာချေဖို့ စုပ်ယူနိုင်ဖို့လည်း စွမ်းအင်လိုပါတယ်။
အဲ့ဒီအတွက် ပထမနံပါတ်နဲ့ ဒုတိယနံပါတ်ကို ပေါင်းပေးရပါတယ်။
ပြီးရင် 10% ကိုပြန်ယူရပါတယ်။
1231 + 369.3 = 1600.3 calories
1600.3 calorie x 10% = 160 calories (အစာချေဖို့ လိုတဲ့စွမ်းအင်)
နံပါတ် ၃ ခုလုံးကို ပေါင်းလိုက်တဲ့အခါမှ တစ်နေ့လိုအပ်တဲ့စွမ်းအင်ပမာဏကို ရရှိပါပြီ
1231 + 369.3 + 160 = 1760.3 calories (တစ်နေ့အမှန်တကယ်လိုအပ်တဲ့စွမ်းအင်)
ဥပမာပြထားတဲ့ မိန်းကလေးသည် လိုတဲ့စွမ်းအင်ထက် ပိုစားရင် ဝလာမယ်၊ လျော့စားရင်ပိန်လာမယ်၊ ပုံမှန်စားရင်တော့ သူ့ရဲ့အလေးချိန်ကို ထိန်းထားနိုင်မယ်။
အဆီ ၁ပေါင်တက်လာဖို့ 3500 calories လိုတာထက်ပိုစားဖို့ လိုအပ်တယ်။ ကျဖို့လည်း အဲ့ဒီနည်းအတိုင်းပဲ။
မိန်းကလေးက တစ်နေ့ 2000 calories စားတယ်ဆိုပါစို့။
သူတကယ်လိုတာ 1760 calories ပဲဆိုတော့ 240 calories နေ့စဉ်ပိုစားမိနေတယ်။
တွက်ကြည့်လိုက်ရင် ၁၄-၁၅ ရက်ကြာလာတဲ့အချိန်မှာ သူ့မှာ အဆီ ၁ပေါင်တက်လာလိမ့်မယ်။
အဆီ ၁ပေါင်ကျဖို့လည်း ဒီနည်းအတိုင်းလုပ်နိုင်တယ်။
တစ်ရက်ကို 500 calories လိုတာထက် လျော့စားနေတယ်ဆိုပါစို့။
၇ ရက်နေရင် သူ့မှာ အဆီ ၁ပေါင်ကျနေလိမ့်မယ်။
ကိုယ့်ဘာသာလေ့ကျင့်ခန်းတိုးလုပ်ပြီး လျော့ရင် အကျပိုမြန်တယ်။
(အလေးချိန်အကျမြန်ခြင်းသည် မကောင်းပါ။ အဲ့အကြောင်းသီးသန့်ထပ်ရေးပါဦးမယ်)
ခုလောက်ဆို Calorie တွက်နည်းတွေကိုသိသွားပြီး တွက်တတ်ပြီလို့ထင်ပါတယ်။
ဒီလောက်နဲ့မပြီးသေးပါဘူး။
ကိုယ်ဘယ်လောက်လိုအပ်လဲဆိုတာသိသွားရင် လိုချင်တဲ့ခန္ဓာကိုယ်မျိုးရအောင် ဘာတွေကိုဘယ်လိုစားရမလဲဆိုတာ သိဖို့လိုပါသေးတယ်။
(Part 3 မှာ ဆက်လက်ဖော်ပြသွားပါမယ်)
SAGAN
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။
