စိတ်ပညာအကြောင်းပြောကြတဲ့အခါ စကားလုံး ၃လုံးကို ကွဲကွဲပြားပြားသိဖို့လိုလာပါတယ်။
Delusion ဆိုတာဘာလဲ။
Hallucination ကရော ဘာလဲ။
Illusion နဲ့ရော ဘာကွာခြားသလဲ။
Delusion ဆိုတာ ဗမာလိုဆိုရင် ယုံမှားခြင်းလို့ဆိုကြပါတယ်။
အယူအဆအမှားတခု အတွေးအခေါ်မှားတခုကို မှားယွင်းစွာယုံကြည်နေပြီး ဘယ်လိုမှအမှန်ပြင်မရတာကို Delusion လို့ဆိုပါတယ်။
Delusion ရနေတဲ့သူတွေက psychological disorder တွေနဲ့တွဲရှိနေတတ်ပါတယ်။
အထူးသဖြင့် စိတ်ကစဥ့်ကလျားဖြစ်တဲ့ရောဂါ (Schizophrenia) သမားတွေက Delusion အမျိုးမျိုးရှိတတ်ကြပါတယ်။
ဥပမာ ငါက တကယ်တော့ စကြဝတေးမင်းအလောင်းအလျာပဲ… မင်းတို့အကုန်လုံးငါ့ကိုခစားကြဆိုပြီး လျှောက်ပြောနေတဲ့ စိတ်ဝေဒနာရှင်တွေက Delusion of grandiose ရနေတာပါ။ သူများတွေထက် မြင့်မြတ်တယ်၊ ပိုပြီးအစွမ်းထက်တယ်ဆိုပြီး နားထင်သွေးရောက်နေတဲ့သူတွေပါ။
Delusion of jealousy ဆိုတာကကျ
ကိုယ့်ရဲ့အိမ်ထောင်ဖက် (သို့) ချစ်သူက ဖောက်ပြန်နေတယ်လို့ အမြဲတမ်းတွေးပြီး သစ္စာမရှိဘူးလို့ စွပ်စွဲနေတာမျိုးပါ။
ပတ်ဝန်းကျင်က ဝိုင်းရှင်းပြလဲ လက်မခံနိုင်ဘဲ အစွဲကြီးစွဲနေတာမျိုးပါ။
Hallucination ဆိုတာက သူများတွေမမြင်ရ မကြားရတာတွေကို မြင်နေကြားနေရတာပါ။ ဥပမာ ငရဲခွေးတွေသူ့နောက်လိုက်နေတယ်လို့ ကြောက်လန့်တကြားပြောနေပြီး သူများတွေကကျ ဘာမှမမြင်ရတာမျိုး၊ ငါ့အခန်းထဲမှာ လူတယောက်ယောက်နေတယ်… ငါ့ကိုစကားတွေလာလာပြောနေတယ်… ငါသူပြောတဲ့အတိုင်း လိုက်လုပ်နေရတယ်… စသဖြင့်ပြောပြီး တကယ်တမ်းကျ ဘယ်သူမှမရှိနေတာ စတာတွေက hallucination ရနေတာပါ။
Visual hallucination ဆိုရင် သူများမမြင်တာတွေမြင်ရပြီး Auditory hallucination ဆိုရင် သူများမကြားတဲ့အသံတွေကြားနေရတာမျိုးပါ။
ဘာကြောင့်ဖြစ်တတ်လဲဆိုရင် ဦးနှောက်ကိုထိခိုက်မိတဲ့အခါဖြစ်တတ်ပါတယ်။ တချို့အတက်ရောဂါတွေ (temporary lobe epilepsy) မှာလဲ ဖြစ်တတ်ပြီး စိတ်ကြွမူးယစ်ဆေးတွေသုံးရင်လဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
Psychiatric disorder တွေမှာလဲတွေ့ရလို့ Hallucination က တော်တော်နာမည်ကြီးတဲ့ကိစ္စတခုဖြစ်ပါတယ်။
နောက်ဆုံးတမျိုးကတော့ Illusion ပါ။
Illusion ကတော့ ရိုးရိုးလူတွေမှာလဲ ကြုံရတတ်ပြီး အလွယ်ဆုံးပြောရရင် မျက်လှည့်ဟာ illusion သဘောပါပဲ။ မျက်စိကိုလှည့်စားတာ အမြင်အာရုံကိုလှည့်ဖျားတာတွေအကုန်လုံးက illusion တွေဖြစ်ပါတယ်။
အမှောင်ထဲမှာဆို မြွေလို့ထင်နေပေမယ့် မီးထွန်းလိုက်တော့ ကြိုးစဖြစ်နေတာတို့ ညဖက်လှန်းထားတဲ့အဝတ်အစားတွေကို လူတယောက်လာရပ်နေသလို သရဲပဲရှိနေသလိုလိုမြင်နေတာက illusion ပါပဲ။
အမြင်အာရုံကိုမှောက်မှားစေတာတွေကို illusion လို့ခေါ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဆိုရင် Delusion, Hallucination နဲ့ illusion တွေကိုရှင်းသွားလောက်ပြီထင်ပါတယ်။
Delusion နဲ့ Hallucination ကတော့ စိတ်ဝေဒနာသမားတွေမှာတွေ့ရပြီး Illusion ကတော့လူတိုင်းကြုံဖူးတတ်ပါတယ်။
Vector
Next Post, Previous Post မနှိပ်ဘဲ OUO Link ကနေ ၁ပုဒ်ချင်းဝင်ဖတ်ပြီး ကူညီပါ။
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။
