First Impression နဲ့လူတွေကို အပေါ်ယံ ဆုံးဖြတ်လို့ရလား?

လူတွေက Snap Judgment ချတဲ့နေရာမှာ သိပ်ကျွမ်းကျင်ကြတယ်။ ဒီကောင်ကတော့ တက်တူးတွေနဲ့…. လူမိုက်ပဲနေမှာ…။
ဒီကောင်မလေးက အတိုအပြတ်တွေတတ်တယ်… လျပ်ပေါ်လော်လီတဲ့သူပဲနေမှာ…။
သူစကားပြောတာက ယဉ်ကျေးတယ်… လူကောင်းဖြစ်ဖို့များတယ်…။
ခန္ဓာကိုယ် Posture က မတ်မတ်ပဲ… တည်ကြည်မယ့်သူဖြစ်ဖို့များတယ်… စသဖြင့် ကိုယ်မသိသေးတဲ့လူအကြောင်းကို အပေါ်ယံနဲ့ဆုံးဖြတ်နေကြတယ်။

ဒီတော့ First Impression က တော်တော်ကို အရေးကြီးပါတယ်။ မှန်တာများတဲ့အတွက်လည်း အပေါ်ယံကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်လို့ရနေတာပါ။ မှားတဲ့အခါလည်း မှားတာပေါ့။

လူတွေက ဒီလူတစ်ယောက်ကို သိလာတဲ့အခါ ပိုနားလည်လာမယ်လို့ တွေးစရာရှိတယ်။ ဥပမာ First Impression သိပ်မကောင်းထားတဲ့ လူတစ်ယောက်က ကိုယ်နဲ့အလုပ်ကိစ္စအရ ဆက်ဆံမိရင်း ခင်မင်လာတဲ့အခါ သူ့ရဲ့ First Impression ကို မေ့သွားမယ်လို့ ထင်စရာရှိတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲ့လိုလွယ်လွယ်နဲ့ မမေ့တတ်ဘူးလို့ လေ့လာမှုတွေကဆိုတယ်။

စမ်းသပ်ထားတာတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ Volunteer တွေကို လူတွေရဲ့ရယ်နေ (သို့) မျက်မှောင်ကြုံ့နေတဲ့ပုံတွေကို ဖြတ်ကနဲပြလိုက်ပါတယ်။
ပြီးတော့ တရုတ်စာတစ်လုံးကို ပြတယ်။ စမ်းသပ်တဲ့သူက ဒီစာကို သဘောကျလားလို့မေးတယ်။ ရယ်နေတဲ့မျက်နှာကို ဖြတ်ကနဲမြင်လိုက်တဲ့သူက အဲ့ဒီစာကို သဘောကျတယ်ပြောပြီး မျက်မှောင်ကြုံ့တာကိုမြင်လိုက်ရတဲ့သူ တော်တော်များများက သဘောမကျဘူးလို့ပြောတယ်။

နောက်တစ်ခါကျတော့ ပြောင်းပြန်ပြန်စမ်းပါတယ်။ ခုနက ရယ်တဲ့မျက်နှာ မြင်ထားတဲ့သူကို အခု မျက်မှောင်ကြုံ့တာပြန်ပြပြီး သူသဘောကျတယ်လို့ ပြောထားတဲ့စာပြန်ပြကြည့်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သဘောကျတာက မပြောင်းသွားပါဘူး။ သဘောမကျခဲ့တဲ့လူတွေကလည်း သဘောမကျတာက မကျတာပါပဲ။
ဒီတော့ First Impression က တော်တော်အရေးကြီးတယ်လို့ ပညာရှင်တွေက ကောက်ချက်ချလိုက်တယ်။

First Impression အရ မကောင်းဘူးလို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့လူတစ်ယောက်ဟာ ကောင်းတယ်လို့ ထင်စေတဲ့ကိစ္စတွေကို ဆက်လုပ်ပြလည်း ကောင်းတယ်လို့ ချက်ချင်းသတ်မှတ်ခြင်း မခံရတော့ဘူး။ ကောင်းတာတွေလုပ်တာ တဖြည်းဖြည်းများလာမှ တဖက်လူက ကိုယ့်ရဲ့မကောင်းတဲ့ First Impression ကိုမေ့ပြီး “ဒီကောင် လူကောင်းပဲ…” ဆိုတဲ့အတွေးမျိုးရတတ်တယ်။

ဒါကိုပြောင်းပြန်ပြောရရင် ကောင်းတယ်လို့ First Impression အရထင်စေတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ ဘယ်လောက်ပဲ မကောင်းတာတွေ ဆက်လုပ်ဆက်လုပ် အချိန်တစ်ခုရောက်လာမှ “ဒီကောင် လူယုတ်မာ…” ဆိုတာ လက်ခံသွားတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း လူလိမ်တွေဟာ First Impression ကောင်းအောင် လုပ်ကြတယ်။ ဝတ်ပုံစားပုံ၊ နေပုံထိုင်ပုံဟာ ရိုးသားတဲ့သူအသွင်ပေါက်အောင် ကြိုပြီးပြင်ဆင်ထားတတ်တယ်။
ဥပမာ မြန်မာပြည်မှာဆို ကော်လာစတစ်အဖြူနဲ့ ပုဆိုးကို ဘုရားသွား၊ ကျောင်းတက်ဝတ်တတ်ကြတယ်။ ဒီလိုဝတ်ထားတဲ့လူဟာ ရိုးသားတယ်၊ ဖြူစင်တယ်ဆိုတဲ့ အမြင်မျိုးဖြစ်စေတယ်။ ဒါကို သိတော့ လူလိမ်တွေက လိုက်ဝတ်ကြတယ်။
ခုဆိုရင် ကျွန်တော့မျက်စိထဲမှာ ကော်လာစတစ်အဖြူရောင်နဲ့ ပုဆိုးကို ကြော့နေအောင်ဝတ်ထားတာမြင်ရင် လူရိုးလေးလို့ မမြင်တော့ဘဲ လူလိမ်ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပြီးတော့ တွေးမိနေတယ်။ ကိုယ်တိုင်လည်း ဘယ်တော့မှ အဲ့လိုမဝတ်တော့ဘူး။

ဒီတော့… First Impression က အမြဲမမှန်နိုင်ပေမယ့် အသုံးတည့်တယ်လို့ပဲ ပြောရမယ်။ ကိုယ့်ကို ချဉ်းကပ်လာတာ လူလိမ်လည်းဖြစ်နိုင်တယ်၊ ရိုးရိုးသားသားသဘောနဲ့လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကော်လာစတစ်အဖြူနဲ့ပုဆိုးကို မြင်လိုက်ရရင် ဦးနှောက်က High Alert ဖြစ်သွားတယ်။ အဲ့တော့ သတိထားပြီးဆက်ဆံဖြစ်တယ်။ အလိမ်ခံရဖို့နည်းသွားတာပေါ့။

လူတွေက ကောင်းတယ်၊ ဆိုးတယ် ဆိုတဲ့ အစွန်းနှစ်ဖက်ပဲ မြင်တတ်ကြတယ်။
ဒီလိုမြင်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ဦးနှောက်က အလုပ်လုပ်ရသက်သာသွားတယ်။ ဒီကောင်… ဒီလိုနေတယ်… ဒီလိုပြောတယ်… ဒီအလုပ်လုပ်တယ်… လူကောင်းထဲထည့်ထားလိုက်၊ ဟိုကောင်က လူယုတ်မာရုပ်ပေါက်နေတယ်… လူဆိုးထဲထည့်ထားလိုက် ဆိုပြီး လွယ်လွယ်နဲ့ မသိစိတ်က Identify လုပ်မိနေတတ်တယ်။

ဥပမာ လူတစ်ယောက်ဟာ မိန်းမကို ရိုက်တတ်တယ်လို့ သိရင် စာဖတ်သူအနေနဲ့ ဒီကောင် တော်တော်မကာင်းတဲ့ကောင်ကွာ… လို့ ချက်ချင်းတွေးမိနိုင်တယ်။ ဒီလိုလူမျိုးနဲ့ ဆက်ဆံချင်မှာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် သူဟာ Volunteer လုပ်တယ်… ခုလို COVID အရမ်းဆိုးနေတဲ့ကာလမှာ သက်စွန့်ဆံဖျား လူနာတွေကို အသက်ကယ်ပေး၊ ကူညီပေးနေတယ် ဆိုရင်ရော…
ဒီလူကို မကောင်းတဲ့သူလို့ သတ်မှတ်ဦးမလား?

ဒီနေရာမှာ ၂မျိုးကွဲသွားနိုင်တယ်။ ပထမတစ်မျိုးက မိန်းမကိုရိုက်တာ အမြဲကြားနေရတဲ့ အိမ်နီးချင်းဆိုပါတော့…။ သူ့အနေနဲ့စဉ်းစားကြည့်ရင် မိန်းမကို အမြဲရိုက်နေတာ ကြားနေရတော့ မကောင်းတဲ့ကောင်လို့ သတ်မှတ်ထားမှာပဲ။ COVID လူနာတွေကို သက်စွန့်ဆံဖျား Volunteer လုပ်ပေးနေတယ် ဆိုတာကိုတော့ “ဒီကောင်… ကြားပေါက်ငွေတွေရတယ်ဖြစ်မယ်… ဒါကြောင့် စားပေါက်ချောင်လို့လုပ်နေတယ်” လို့တွေးမိနိုင်တယ်။

ဒုတိယတစ်မျိုးကတော့ သူ့ Volunteer လုပ်တဲ့အဖွဲ့ကတစ်ဆင့် ခင်မင်တဲ့ လူဆိုပါတော့…။ သူ့အနေနဲ့ ဒီလူကို “တော်တော် တော်တယ်… ကိုယ့်အသက်ကို မငဲ့ဘဲ သူများတွေကို ကူညီပေးနေတာ…” လို့တွေးမိမှာပဲ။ မိန်းမကို ရိုက်တာသိသွားရင်လည်း “ဒီမိန်းမက တော်တော်ဆိုးတဲ့ပုံပဲ… ဒီလိုလူကောင်းကတောင် သည်းမခံနိုင်ဘဲ ရိုက်နေရတယ်” လို့တွေးမိနိုင်တယ်။

ဒီတော့ First Impression ကနေဖယ်ခွာဖို့ ခက်ပါတယ်။ ခုပြောနေတဲ့ လူဟာ ကောင်းတဲ့လူလား… မကောင်းတဲ့လူလား… စာဖတ်သူဘယ် Category ထဲကိုထည့်ချင်ပါသလဲ?
ကျွန်တော့အနေနဲ့ပြောရရင်တော့ Category တွေထဲ လျောက်ထည့်တာဟာ ဆုံးဖြတ်ရလွယ်ကူစေပေမယ့် မှန်ကန်တဲ့အဖြေတစ်ခု အမြဲမရနိုင်ပါဘူး။

ဒီတော့ လူတွေကို အစွန်းနှစ်ဖက်မသတ်မှတ်ဘဲ Spectrum နဲ့သတ်မှတ်တာက ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ ဥပမာ ကောင်းတာ 60% ဆိုးတာ 40% လိုမျိုးပေ့ါ။

ဒီလိုဆိုရင် အကြမ်းဖျင်း ဒီလူဟာ ကောင်းမကောင်းပြောလို့ရသလို သူ ဘယ်နေရာတွေမှာ ဆိုးနေလဲဆိုတာလည်း တွေးမိနိုင်တယ်။
အပေါ်ကလူဆိုရင် ပရဟိတစိတ်များတယ်၊ ဒါကြောင့် သူ့ကိုအများအကျိုးအတွက် အားကိုးလို့ရနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒေါသကြီးတယ်… ဒီအတွက်ကြောင့် သူ Trigger ဖြစ်နိုင်တဲ့ကိစ္စတွေဆိုရင် သတိထားပြီး ပြောဆိုဆက်ဆံသင့်တယ်။

ဒီလိုမျိုးမြင်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် လူကောင်းဆိုရင် အမြဲလူကောင်းအလုပ်တွေပဲ လုပ်မယ်။ လူဆိုးဆိုရင် လူဆိုးအလုပ်တွေပဲ ထိုင်လုပ်နေမယ်ဆိုတဲ့အမြင်ကနေ ကင်းသွားနိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လူတွေက ဒီလိုမမြင်တဲ့အခါမှာ ငယ်စဉ်တောင်ကျေး ကလေးဘဝက တန်းလန်းတန်းလန်းနဲ့ လျောက်ပြေးနေတဲ့ပုံကြီးကို မင်းသားဖြစ်တဲ့အခါမှာ အရှက်ခွဲဖို့တင်တာမျိုး (မြင်အောင် ဥပမာပေးတာပါ…) ၊ လူငယ်ဘဝမှာ လုပ်ခဲ့ဖူးတဲ့အမှားတွေကို နာမည်ကြီးလာတဲ့အခါ ပြန်ဖော်တာမျိုး လုပ်နေကြတာပါ။
တကယ်ဆိုရင် လူတွေဟာ အမှားနဲ့မကင်းပါဘူး။ မှန်တာများဖို့ပဲ လိုတာပါ။ (ခုလိုပြောခဲ့ဖူးတဲ့ ဆရာသမားတစ်ယောက်ကတော့ Non-CDM ဖြစ်နေပါပြီ…)
ဒါကို သေချာနားလည်ပြီး လက်ခံနိုင်ဖို့လိုပါတယ်။

Celebrity တွေ အရင်က ဘယ်လိုတွေပွေခဲ့ရှုပ်ခဲ့တာကို ဖော်ကောင်လုပ်ကြတဲ့အခါ လူတွေက တော်တော်စိတ်ဝင်စားကြပါတယ်။ အသံလေးကောင်းသလောက် မထင်ရဘူးနော်…၊ ရုပ်လေးသနားကပါးနဲ့ တော်တော်ဆိုးတာပဲ… ဆိုတာတွေက ဒီသဘောကို နားမလည်လို့ ပြောနေကြတာပါ။
ကိုယ်ရော… ဘယ်လောက်အမှားနဲ့ကင်းလဲဆိုတာ ပြန်မေးကြည့်သင့်ပါတယ်။

လူတွေကို အပေါ်ယံကြည့်ပြီး ကောင်းတယ်၊ ဆိုးတယ်ဆုံးဖြတ်တာ အချိန်ကုန်သက်သာပေမယ့် ပေးလိုက်ရတဲ့အရင်းအနှီးကတော့ များတယ်ဆိုတာသိရင် ကျေနပ်ပါပြီ။

SAGAN

Next Post, Previous Post မနှိပ်ဘဲ OUO Link ကနေ ၁ပုဒ်ချင်းဝင်ဖတ်ပြီး ကူညီပါ။
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။