ရေကို ချီးကျူးစကားပြောရင် ပုံဆောင်ခဲလှလှထွက်တယ်ဆိုတဲ့ စမ်းသပ်ချက်နဲ့ Fringe science

ဒီအကြောင်းကို ရေးဖြစ်တာကတော့ ပန်းသီးကောင်း ပန်းသီးဆိုး စမ်းသပ်ချက်နဲ့ ဆင်တူလို့ တခါတည်းဆက်ရေးလိုက်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

ပန်းသီးစမ်းသပ်ချက်ကို ဖတ်ချင်ရင် အောက်မှာဖတ်ပေးပါ။

ပန်းသီးကောင်း၊ ပန်းသီးဆိုး စမ်းသပ်ချက်နဲ့ Junk science
https://ouo.io/Yeh4L5

ကျနော်ငယ်ငယ်တုန်းက မဂ္ဂဇင်းတခုမှာ စမ်းသပ်ချက်တခုကို ဖတ်ရပါတယ်။ စမ်းသပ်တဲ့သူကတော့ ဂျပန်က သိပ္ပံပညာရှင်အမည်ခံ ဒေါက်တာ Masaru Emoto ဆိုသူပါ။

သူစမ်းတာကဘာလဲဆိုတော့
ရေ ၂ခွက်ကို ယူပြီး တခွက်ကို ချီးကျူးစကားပြောတယ်။ နောက်တခွက်ကိုကျတော့ ရိုင်းစိုင်းတဲ့စကားတွေပြောတယ်။ အဲ့ ၂ခွက်ကရေကို ရေခဲအောင်လုပ်ပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်ကြည့်တဲ့အခါ ထူးဆန်းတာကိုတွေ့ရတယ်တဲ့။

ကောင်းတဲ့စကားပဲကြားရတဲ့ရေက crystal ပုံလှလှလေးတွေ၊ အရောင်ကြည်ကြည်လေးတွေထွက်လာတယ်တဲ့။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့စကားကိုပဲ ကြားရတဲ့ရေကတော့ နောက်ကျိလာပြီး ဓာတ်ပုံမှာ ပုံဆိုးပန်းဆိုးတွေထွက်လာတယ်ပေါ့။ အဲ့တာက power of words စကားလုံးတွေရဲ့စွမ်းပကားပါပေါ့။

သက်မဲ့ရေတောင်မှ ကြာလာရင် စကားသံတွေကိုလိုက်ပြီး အပြုအမူတွေ ပြောင်းကုန်တယ်ပေါ့။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ၉၀% လောက်က ရေနဲ့ဖွဲ့စည်းထားလို့ ဒီစမ်းသပ်ချက်အရဆို body ထဲကရေတွေမှာလဲ အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိတယ်ပေါ့။ သူပြောတော့လဲ ဟုတ်တုတ်တုတ်ရှိသားပေါ့။

တကယ်ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပြီး ဒီစမ်းသပ်ချက်က လူတွေကြားထဲအတော်ရေပန်းစားတာပါ။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာတင် ဒီစမ်းသပ်ချက်အကြောင်းရေးထားတဲ့စာအုပ်က အစောင်ရေများစွာရောင်းရပြီး နိုင်ငံတကာမှာလဲ ဖြန့်ချိခံရပါတယ်။

သူ့စာအုပ်က New York Times ရဲ့ Best seller တောင်ဖြစ်ခဲ့တယ်ဆိုပဲ။ သူ့စာအုပ်က စာမျက်နှာ ၁၀၀ ကျော်လေးနဲ့ ပုံတွေဝေဝေဆာဆာနဲ့ ဖော်ပြထားတော့ ယုံချင်စရာလေးဖြစ်နေပါတော့တယ်။

တကယ်အတွင်းကျကျလိုက်လေ့လာကြည့်ရင်တော့ တကယ့်ပညာရှင်တွေက ဒါကို Fringe science လို့ဆိုပြီး ဝေဖန်ထားတာတွေမနည်းလှပါဘူး။ Fringe science ဆိုတာက mainstream science ကနေကွဲထွက်ပြီး အစွန်းရောက်သိပ္ပံပညာသို့မဟုတ် လက်တွေ့မကျသောသိပ္ပံပညာလို့ ခေါ်လို့ရနိုင်ပါတယ်။

ဒီရေနဲ့ပတ်သက်တဲ့စမ်းသပ်ချက်ကိုရေးထားတဲ့အခါ စမ်းသပ်ချက်အသေးစိတ်ကို မရေးထားပဲ crystal ပုံတွေကိုပဲ တသီတသန်းကြီးထည့်ထားတာပါ။ သူစမ်းထားတဲ့ ရေခွက်ကိုလဲမပြထားသလို သူ့ဓာတ်ပုံတွေက တကယ်ပဲ သူစမ်းသပ်ထားတဲ့ရေကို ရိုက်ထားတယ်ဆိုတာ မပြထားပါဘူး။

နောက်ပြီး ဒီ crystal ပုံတွေက လုပ်ကြံပြီး ထည့်ထားလို့လဲ ရနေတာမို့ သိပ္ပံပညာဝါသနာရှင်တွေကြား ဝေဖန်သံတွေရှိခဲ့ပါတယ်။ သူ့စမ်းသပ်ချက်ကို publish လုပ်ထားတာကလဲ Alternative science journal တခုဖြစ်ပြီး တကယ့် science journal ကြီးတွေမှာ ဖော်ပြထားတာမဟုတ်ပါဘူး။

တကယ်လို့ သူသာမှန်ကန်စွာနဲ့ ရိုးသားစွာစမ်းသပ်ထားရင် စမ်းသပ်မှုအဆင့်ဆင့်ကို အတိအကျချပြနိုင်မှာဖြစ်ပြီး အခုလို လျှို့ဝှက်ထားစရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် ဒီလို science ကိုခုတုံးလုပ်လိုက်တာအတော်လေးနာမည်ကြီးသူဖြစ်သွားပြီး ဝင်ငွေလဲအတော်ကောင်းသွားပါတော့တယ်။ သူ့ကိုယုံကြည်သူတွေလဲအများကြီးရှိလာပြီး cele ကြီးဖြစ်လာတော့တာပါပဲ။

နောက်ထပ်အလားတူ စမ်းသပ်ချက်ကတော့ ချက်ပြီးခါစ ထမင်းပူပူကို ပုလင်းထဲခွဲထည့်ကာ စကားပြောတာပါပဲ။ ချိုသာတဲ့စကားကိုကြားရတဲ့ ပုလင်းထဲကထမင်းက လတ်ဆက်နေပြီး အလွယ်တကူမသိုးသွားပါဘူးတဲ့။ ရိုင်းစိုင်းတဲ့စကားကြောင့် ပုလင်းထဲကထမင်းက အလွယ်တကူသိုးသွားတယ်ဆိုပဲ။

စမ်းသပ်တဲ့ပစ္စည်းတွေသာပြောင်းသွားမယ်။ အခြေခံသဘောတရားကတော့ တခုထဲမို့လို့ ဒီကိစ္စက မမှန်ဘူးဆိုတာ အထူးတလည်ရှင်းပြစရာလိုမယ်မထင်ပါဘူး။

စမ်းသပ်ချက် research တွေကအဲ့လိုမျိုး လိုရာဆွဲပြီးစမ်းလို့မရသလို လူတွေရဲ့ expectation bias တွေကို ဖယ်ထားရပါလိမ့်မယ်။ ဒီလို သိပ္ပံပညာကို လက်တလုံးခြားလှည့်ပြီး လိုသလိုဆွဲပြောတာဟာ တကယ့်သိပ္ပံပညာမဟုတ်ပါဘူး။
တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးနေတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာတောင် Fringe science တွေ pseudoscience တွေကို ယုံကြည်နေသူတွေ ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။

မယုံသူတွေကို ယုံပါလို့ပြောရခက်သလို ယုံကြည်သူတွေကိုလဲ မယုံဖို့ပြောရတာခက်တာမို့ ဉာဏ်လေးသုံးပြီး ချင့်ယုံကြဖို့သာပြောလိုပါတယ် ခင်ဗျ။

Thanks for your time!

လင်းမူ

Next Post, Previous Post မနှိပ်ဘဲ OUO Link ကနေ ၁ပုဒ်ချင်းဝင်ဖတ်ပြီး ကူညီပါ။
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။