အိပ်နေရင်း တစ်ယောက်ယောက်က ကိုယ့်ကိုလာဖိပြီး လုံးဝ လှုပ်မရတာ၊ အော်နေလဲ အသံထွက်မလာတာ မျိုးကြုံဖူးကြမှာပါ။
ဘီလူးစီးတယ်လို့ ခေါ်လေ့ရှိကြပါတယ်။
ကံနိမ့်လို့၊ မကောင်းဆိုးဝါးတွေ ရှိနေလို ကိုယ့်ကိုယ် လာဒုက္ခပေးတယ်လို့ ထင်လေ့ရှိကြတယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်က အဲ့လိုမဟုတ်ပါဘူး။
ဆေးပညာမှာတော့ sleep paralysis လို့ခေါ်ပါတယ်။
Sleep paralysis က sleep disorders ထဲမှာပါပါတယ်။ တော်တော်များများဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိပြီး စိုးရိမ်စရာလဲ မလိုပါဘူး။
ဘီလူးစီးတယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်မနိုးခင် ဦးနှောက်က အရင်နိုးလာတဲ့သဘောပါ။
လူတွေ လှုပ်ရှားသွားလာဖို့ ခန္ဓာကိုယ်က ကြွက်သားတွေက ကျုံခြင်း၊ ဆန့်ခြင်းတွေ ပြုလုပ်ပေးရပါတယ်။ အိပ်ပျော်နေတဲ့အချိန်မှာတော့ အသက်ရှုဖို့လိုတဲ့ ကြွက်သားတွေကလွဲလို့ ကျန်တဲ့ကြွက်သားတွေက ပြေလျော့
(relaxed state) နေပါတယ်။ ဦးနှောက်ကလဲ သိစိတ်မှာ မရှိတော့ပါဘူး။
ခန္ဓာကိုယ်က ပြေလျော့နေပေမယ့် ဦးနှောက်က သိစိတ်ရှိလာတဲ့ အခါမှာတော့ ဘီလူးစီးခြင်းကို ခံစားရပါတယ်။
အဲ့ဒါကြောင့်မို့လို့ ဘီလူးစီးရင် ခန္ဓာကိုယ်က ကြွက်သားတွေ လှုပ်မရတာ အော်ပေမယ့် အသံထွက်မလာတာ ဖြစ်နေတာပါ။
ဘယ်ဘီလူး သရဲကမှ ချုပ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။
ဘီလူးစီးတာက စက္ကန့် အနည်းငယ် ကနေ မိနစ် အနည်းငယ်လောက်ထိ ကြာတတ်ပါတယ်။
တစ်ချို့တွေမှာ ကိုယ့်ဟာကိုယ်ပဲ လန့်နိုးလာသလို တစ်ချို့တွေကျတော့လဲ ဘေးကလူက လှုပ်နိုးပေးမှ နိုးလာပြီး ပျောက်သွားတတ်ပါတယ်။
ဘီလူးစီးတာက စအိပ်ပျော်တဲ့ အချိန် (သို့) အိပ်ပျော်ပြီး နိုးခါနီး အချိန်တွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
စအိပ်ပျော်ခါကမှ ဖြစ်တာကို hypnagogic sleep paralysis လို့ခေါ်ပြီး နိုးခါနီးမှာ ဖြစ်တာကတော့ hypnopompic sleep paralysis လို့ခေါ်ပါတယ်။
Hypnagogia ဆိုတာက နိုးခြင်းနဲ့ စအိပ်ပျော်ခြင်း ကြားကာလကို ခေါ်ပြီး hypnopompia ကတော့ အိပ်ခြင်းနဲ့ နိုးခြင်း ကြားကာလကိုခေါ်တာပါ။
အဲ့အချိန်တွေမှ ဘာလို့ဖြစ်လဲ ဆိုတော့ အပေါ်က ပြောခဲ့ သလိုပါပဲ။ အိပ်ပျော်ခါနီး (သို့) အိပ်ရာနိုးခါနီးတွေမှာ ဦးနှောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က စည်းချက်ညီမနေဘဲ ဦးနှောက်က နောက်မှ အိပ်တာမျိုး (သို့) အရင်နိုးတာမျိုးကြောင့် ဘီလူးစီးခြင်း ကို ခံစားရတာပါ။
တစ်ချို့တွေမှာ ဘီလူးစီးတာအပြင် ထင်ယောင်ထင်မှား ဖြစ်တာတွေနဲ့ပါတွဲနေတတ်ပါတယ်။
အခန်းထဲမှာ တစ်ယောက်ယောက် ရှိနေတယ်လို့ ခံစားမိတာမျိုး၊ အသံ တစ်ခုခုကြားတာမျိုး၊ အသက်ရှုကြပ်နေသလိုမျိုး၊ လေမှာလွှင့်နေသလိုမျိုး စတာတွေနဲ့ပါတွဲ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ဒီလိုထင်ယောင်ထင်မှား တွေနဲ့ တွဲဖြစ်နေရင်လဲ စိတ်မပူပါနဲ့ ပုံမှန်ပါပဲ။
Sleep paralysis က ဘာကြောင့်ဖြစ်လဲ ဆိုတာတော့ တိတိကျကျ မသိသေးပါဘူး။
ဒါပေမယ့် အိပ်ချိန်မမှန်တဲ့ သူတွေ၊ ညဘက်အိပ်မပျော်တဲ့သူ stress များတဲ့သူတွေ၊ နေ့ နဲ့ ည မှားတဲ့သူတွေဆို ပိုဖြစ်တတ်ပါတယ်။
Narcolepsy လို့ခေါ်တဲ့အလုပ်လုပ်နေရင်းအိပ်ပျော်ပျော်သွားတတ်တဲ့ ရောဂါမျိုး စိတ်ကျရောဂါ anxiety disorders စတဲ့ ရောဂါတွေမှာလဲ sleep paralysis ကိုတွေ့ရတတ်ပါတယ်။
ဒီလို လှုပ်မရအော်မရ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးမှာ ပိတ်မိနေရင် အများစုကတော့ ကြောက်မိကြမှာပါ။
ဒါပေမယ့် တစ်ချို့တွေက ကျတော့ လေမှာလွှင့်နေသမျိုးခံစားရလို့ သဘောကျကြပါတယ်။
ဘီလူးမစီးအောင် ဘာတွေ လုပ်လို့ရမလဲ?
Stress လျှော့ပါ
လူကြီးတွေတော်တော်များများ က တော့ မအိပ်ခင်ဘုရားရှိခိုး ကံနိမ့်လို့ ဖြစ်တာလို့ ပြောတတ်ကြပါတယ်။
ဘုရားရှိခိုးလို့ စိတ်ငြိမ်းချမ်းသွားတယ်ဆိုရင်တော့ သက်သာသွားနိုင်ပါတယ်။
အဲ့လိုမဟုတ်ဘဲ ဘုရားတော့ ရှိခိုးလိုက်ပေမယ့် စိတ်က အိပ်ရမှာကိုကြောက်နေသေးတယ်၊ စိုးရိမ်နေတာတွေရှိတယ် ဆိုရင်တော့ ပိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အဓိကကတော့ stress တွေနည်းသွားအောင် ကြိုးစားကြည့်ပါ။ ဘယ်နည်းလမ်းနဲ့မဆို stress နည်းသွားရင် ဘီလူးစီးတာကို ကြုံရတာနည်းသွားပါလိမ့်မယ်။
အများစုကတော့ တစ်ခါတစ်လေ မှ ကြုံရတတ်ဆိုတော့ သိပ်ပြီး စိတ်အနှောင့်အယှက်မဖြစ်ကြပါဘူး။
တစ်ချို့တွေကတော့ ခဏခဏ ကြုံရတယ်။ စိုးရိမ်လာလေပို ဖြစ်လေနဲ့လုံးလည်ချာလည် လိုက်နေတတ်ပါတယ်။ အဲ့လိုဖြစ်လာပြီ ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန် နဲ့သွားပြလိုက်တာ ကောင်းပါတယ်။
အိပ်ချိန်ကို သတ်သတ်မှတ်မှတ်ထားပါ။
တစ်နေ့ကို ၆ ထက်မနည်း အိပ်ပါ။ ညဘယ်ချိန်အိပ်မယ် မနက်ဘယ်ချိန်ထမယ် ဆိုတာ သတ်သတ်မှတ်မှတ်ထားပြီး အိပ်ကြည့်ပါ။ ညဘက် အိပ်ခါနီး ဖုန်းသုံးတာ ကော်ဖီတွေ အရက်သောက်တာတွေ ရှောင်ပါ။
ပက်လက်မအိပ်ဘဲ စောင်းအိပ်ပါ
ပက်လက်အိပ်ရင် sleep paralysis ပိုဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ရေးကြပါတယ်။
များသောအားဖြင့် sleep paralysis တွေဟာ ဆေးကုဖို့မလိုပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အပေါ်မှာပြောခဲ့တဲ့ ရောဂါတွေနဲ့ တွဲနေပြီဆိုရင်တော့ ရောဂါသက်သာအောင် ကုသမှု ခံယူဖို့လိုအပ်ပါတယ်။
Thank for reading
Stay safe and stay strong
Wally
Next Post, Previous Post မနှိပ်ဘဲ OUO Link ကနေ ၁ပုဒ်ချင်းဝင်ဖတ်ပြီး ကူညီပါ။
အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။
