Category Archives: SAGAN

အကြွေစေ့တစ်ခုကို ခေါင်းပန်းလှန်မယ်ဆိုရင် “ခေါင်း” ကြီးပဲ ၅ခါကျနေတဲ့အခါ ၆ခါမြောက်မှာ ဘာကျမယ်လို့ ထင်ပါသလဲ?တော်တော်များများကတော့ “ပန်း” ကျသင့်တယ်လို့ စိတ်ထဲက ထင်ကြမှာပါ။ ကိုယ်ဟာ သေချာ Logic ကျကျတွေးခေါ်တတ်ရင်တောင်မှ “ပန်း” ကျသင့်တယ်လို့ တွေးမိနေတတ်ပါတယ်။ လောကကြီးမှာ “ခေါင်း” တွေအများကြီးကျပြီးရင် “ပန်း” ကျအလှည့်လို့ ထင်ကြတာပါ။ ဒါကို Gambler’s Fallacy လို့ခေါ်ပါတယ်။ တချို့ကလည်း ဒါကို Monte Carlo Fallacy လို့ခေါ်ပါတယ်။ အကြောင်းတော့ ၁၉၁၃ ခုနှစ်က Casino တစ်ခုမှာ Roulette Game ကစားကြတော့ “အမည်း” ချည်းပဲ ၂၆ ခါတိတိကျပါတယ်။ ကိုယ်သာ ကစားတဲ့သူတစ်ယောက်ဆိုရင် အမည်း ၁ဝခါလောက် ဆက်တိုက်ကျလာတဲ့အချိန်ကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ၁၁ခါမြောက်မှာ အမည်းကိုContinue reading “ကိုယ့်အနာဂတ်ကို ကိုယ့်ဘာသာ ထိန်းချုပ်ခြင်းနဲ့ နောက်ကွယ်က စိတ်ပညာ”

လူတွေ သေခါနီးမျောနေတဲ့အခါ အလင်းတန်းကြီးကို မြင်တတ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဘယ်လိုသိလဲဆိုတော့ မျောနေပြီး မသေတဲ့သူတွေက ပြန်ပြောပြလို့ပါ။ ဒီအကြောင်းက စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါနဲ့ဆက်နွယ်နေတဲ့ စိတ်ပညာအယူအဆတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီအကြောင်းကို အခုပြောပြချင်တာပါ။ ဒီအကြောင်းကို မပြောခင် အဖြစ်အပျက်တစ်ခုကို အရင်ပြောပြချင်ပါတယ်။ စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံတစ်ခုမှာ အသက်ကြီးကြီး ယောက်ျား ၃ယောက်ဟာ ငြင်းခုန်နေကြပါတယ်။ ဘာကို ငြင်းနေကြတာလဲဆိုတော့ သူတို့ဟာ ယေရှုဖြစ်တဲ့အကြောင်းပါ။ သူတို့တစ်ယောက်စီ ဆေးရုံတက်ရခြင်းအကြောင်းကလည်း ဒီလိုထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်နေလို့ပါ။ ဒီတော့ စိတ်ပညာရှင်က သူတို့သူယောက်ကို အမြဲတတွဲတွဲဖြစ်အောင် စီစဉ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ကုတင်တွေကိုပါ ဘေးချင်းကပ်ရပ်ထားပေးထားတာပါ။ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ ဒီ ၃ယောက် အချင်းချင်းစကားပြောမိကြရင် သူတို့ ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်နေတာကို သိသွားလိမ့်မယ်လို့ ယုံကြည်လို့ပါ။ သူတို့ ၃ယောက်ဟာ တစ်ယောက်အကြောင်းတစ်ယောက် သိသွားကြတဲ့အချိန်မှာ ဘယ်သူက ယေရှုအစစ်လဲဆိုတာ ငြင်းခုန်ကြပါတော့တယ်။ ပထမအကြိမ်Continue reading “သေခါနီးအလင်းတန်းကြီးကိုမြင်ခြင်း နောက်ကွယ်က စိတ်ပညာအယူအဆ”

Artificial Intelligence ဆိုတာဘာလဲ သိကြမယ်ထင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ကိုင်ဖုန်းတွေ၊ ကားတွေထဲမှာ လူတွေပြောတာကို နားထောင်ပေးပြီး ခိုင်းသလိုလုပ်ပေးတာဟာ AI တွေဆိုတာ သိကြမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒါက ရိုးရှင်းပါသေးတယ်။ အခုပြောပြချင်တာက AI တွေ ကြီးစိုးမယ့် အနာဂတ်တစ်ခုအကြောင်းပါ။ ဒီနယ်ပယ်မှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ ပညာရှင်တွေ အကုန်လုံး သဘောတူထားတဲ့ အချက်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့ အနာဂတ်မှာ လူတွေအတွက် ဆုံးဖြတ်ချက်ချဖို့ AI တွေလက်ထဲကို ထည့်ရမယ်ဆိုတာပါ။ ဒီနေရာမှာ AI ဆိုတာ စက်ရုပ်တစ်ခုဖြစ်နိုင်သလို၊ လူတွေတိုင်ပင်နိုင်မယ့် ကွန်ပြူတာ တစ်လုံးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အခု ပညာရှင်တွေ ငြင်းခုန်နေကြတာက AI တွေဟာ လူတွေဆီကနေ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခွင့်ကို လုယူသွားမလား… ငြင်ငြင်သာသာပဲလွှဲပြောင်းသွားမလား ဆိုတာပါ။ အနာဂတ်ဆိုတော့ ဘယ်လောက်ဝေးဝေးလဲလို့Continue reading “Artificial Intelligence (AI) နဲ့လူတွေ သဟဇာတဖြစ်နိုင်လား?”

အောက်က မေးခွန်းကိုဖြေပြီး ကိုယ်က တော်၊ သင့်၊ ညံ့ဘယ်အထဲမှာ ဝင်မလဲ စဉ်းစားပေးပါ။ ၁။ သူများတွေနဲ့ သင့်သင့်မြတ်မြတ်နေနိုင်တယ်။၂။ ခေါင်းဆောင်မှုစွမ်းရည်၃။ Logic ကျကျစဉ်းစားနိုင်စွမ်း၄။ ကားမောင်းစွမ်းရည် (မမောင်းတတ်ရင် မဖြေပါနဲ့)၅။ ရိုးသားမှု၆။ ပျော်ရွှင်မှု၇။ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းမှု၈။ ဆွဲဆောင်မှု ဖြေပြီးမှ ဆက်ဖတ်ပေးပါ။ ညံ့တယ်လို့ ဖြေထားတဲ့အဖြေပါပါသလား? မပါဖို့များပါတယ်။လူတွေက သူတို့ကိုယ်သူတို့ အခြားသူတွေထက် ပိုတော်တယ်လို့ ထင်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုကိုယ် Unique ဖြစ်တယ်လို့ ထင်တတ်ကြတယ်။ “တော်” ဆိုပြီး မဖြေထားရင်တောင်မှ “သင့်” လောက်တော့ဖြေထားဖို့များပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူတိုင်းက “သင့်” (သို့) “တော်” ဖြစ်နေလို့တော့ မရပါဘူး။ “ညံ့” သမားတွေလည်း လိုပါတယ်။ ဒီစမ်းသပ်မှုမှာ ပါဝင်တဲ့လူ ၈၅% က “သင့်”Continue reading “ဘဝမှာ အကောင်းမြင်စိတ်ရှိဖို့လိုလား?”

ကမ္ဘာပျက်တော့မယ်ဆိုပြီး ပြောကြတာ ခဏခဏကြားရပါတယ်။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်တုန်းကလည်း Mayan ပြက္ခဒိန်အရ ကမ္ဘာပျက်မယ်လို့ တစ်ခေတ်ထလိုက်သေးတာ မှတ်မိကြဦးမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုခန့်မှန်းမှုမျိုးတွေကို အမြဲကြားရတတ်ပါတယ်။သိပ္ပံမှာလည်း Y2K Scare ဆိုပြီး ၂၀၀၀ ခုနှစ်က နာမည်ကြီးလိုက်ပါသေးတယ်။ ဘာသာရေးနဲ့ ရောထွေးပြီးတော့ ၂၀၀၀ ခုနှစ်မှာ ယေရှုခရစ်တော်ပြန်လည်မွှေးဖွားလာမယ်ဆိုပြီး ဖြစ်သွားပါတယ်။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က ဂျီနီဗာမြို့မှာ အမှုန်တွေကို လေ့လာဖို့ Large Hadron Collider ကိုတည်ဆောက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံပညာရှင်အချို့က LHC ကြောင့် တွင်းနက်အသေးလေးပေါ်လာပြီး ကမ္ဘာကိုဝါးမျိုသွားလိမ့်မယ်။ ကမ္ဘာပျက်သွားနိုင်တယ်လို့ ပြောပြီး LHC တည်ဆောက်တာကို တားဆီးဖို့ကြိုးစားခဲ့ဖူးပါတယ်။ (Flash Series ထဲမှာတော့ Particle Accelerator ကြောင့် တွင်းနက်တစ်ခု တကယ်ပဲပေါ်လာပါတယ်…) ဒါတွေက အကင်းပဲရှိပါသေးတယ်။Continue reading “ကမ္ဘာပျက်တော့မယ်… ဟောကိန်းများနဲ့ နောက်ကွယ်က စိတ်ပညာ”