Science Nuts

ဗုဒ္ဓဟောခဲ့တဲ့ သက်ရှိတွေအဆင့်ဆင့်ဖြစ်လာပုံနဲ့ Science က လက်ခံတဲ့ Evolution တူတူပဲလား? (Part 1)

ဒီလိုမျိုးရေးလာတာ ၆ပုဒ်မြောက်ပါပြီ။ ဘာမှ ထွေထွေထူးထူး မပြောချင်တော့ပါဘူး။ စိတ်ရှင်းရှင်းထားပြီး ဖတ်ပေးဖို့ပဲ မေတ္တာရပ်ခံချင်ပါတယ်။

ခုရေးတဲ့စာကို “ဗုဒ္ဓဟောခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာနဲ့ Science ကပြောတဲ့ကမ္ဘာတူလား?” ရဲ့နောက်ဆက်တွဲ (Sequel) အဖြစ်လည်း မြင်ကြည့်လို့ရပါတယ်။
အဲ့ဒီမှာ ရေးခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာကြီးစဖြစ်လာပုံကိုတော့ ဒီမှာ ထပ်မရေးတော့ပါဘူး။

https://ouo.io/5pKaUS (ဖတ်ချင်တဲ့သူတွေအတွက်ပါ)

ဘုရားက သက်ရှိတွေဘယ်လိုဖြစ်လာသလဲဆိုတာ ဟောခဲ့ဖူးပါတယ်။
အဂ္ဂညသုတ်မှာ ကမ္ဘာမြေကြီး ပြောင်းလဲတိုးတက်လာသည့်အခါ အဆင့်တစ်ခုတွင် မှောင်မိုက်နေပြီး ရေဖုန်းလွှမ်းနေသည်။
ထိုအချိန်က တည်ရှိခဲ့သော သတ္တဝါများသည် လိင်ကွဲပြားမှုမရှိသေးချေ လို့ဆိုပါတယ်။

Science မှာလည်း ကမ္ဘာကြီးရဲ့အစက လေထုထဲမှာ Carbon Dioxide, Methane, Ammonia တွေပါတယ်လို့ ဆိုတယ်။ Oxygen မရှိသေးပါဘူး။ အဲ့ဒီကာလမှာ နေရောင်တွေ တိုးမပေါက်ခဲ့ဘူး။ (မှောင်နေခဲ့တာပေါ့)
အဲ့ဒီအချိန်မှာတော့ ရေတွေလည်း သမုဒ္ဒရာတစ်ခုစာဖြစ်နေပါပြီ။

လိင်ကွဲပြားမှုမရှိသေးတဲ့ သတ္တဝါဆိုလို့ ရာဇဝင်တွေထဲက ယောက်ျားမဟုတ်၊ မိန်းမမဟုတ်ပုံတွေကို ပြေးမမြင်ကြပါနဲ့။
အဲ့ဒီအချိန်မှာ ဆဲလ်တစ်လုံးထဲရှိတဲ့အကောင်လေးတွေ (Single cellular organisms) ပဲရှိပါသေးတယ်။ Protocells လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။
(သူတို့ဘယ်လိုစဖြစ်လာလဲဆိုတာ Biochemistry ဆန်ဆန်ပြောရမှာမို့ ကျော်လိုက်ပါပြီ)
ဒီအကောင်လေးတွေမှာ Sex ဆိုတာ မရှိသေးပါဘူး။
သူတို့တွေ နေရဲ့ဓာတ်ရောင်ခြည်ထိပြီး မသေသွားအောင်လို့ ကမ္ဘာရဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းက ကာကွယ်ပေးထားတာပါ။

ဘုရားဟောကို ပြန်ဆက်ပါဦးမယ်။
အချိန်များကျော်လွန်သွားသောအခါ ရေငွေ့များတဖြည်းဖြည်းရှင်းသွားပြီးနောက် ကမ္ဘာမြေကြီးး ထင်ပေါ်လာသည်။
အရသာနှင့်ပြည့်စုံသော မြေဆီသည် ရေများပေါ်တွင် ပျံနှံ့တည်ရှိနေသည်။
ချက်ပြုတ်ပြီး အအေးခံထားသော နို့ရောင်ထမင်း၏ မျက်နှာပြင်တွင် အမြုပ်ဖတ်များပေါ်လာသကဲ့သို့ပင် ခြောက်သွေ့သောမြေသားသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။

Science ကလက်ခံထားတာလည်း ဒီလိုပါပဲ။
နေရောင်ခြည်က ခုချိန်မှာ ကမ္ဘာမြေထဲကို တိုးပေါက်လာပါပြီ။
နေရောင်ခြည်မှာပါတဲ့ UV Rays တွေကြောင့် Protocells တွေ Mutation ဖြစ်ကုန်တယ်။ Mutation ကြောင့် Protocells တွေဟာ နေရောင်ခြည်ကို စွမ်းအင်အဖြစ်သုံးနိုင်လာပါတယ်။
(Mutation ဆိုတာ ဆဲလ်တွေပွားရင်းနဲ့ အမှားတွေပါသွားတာကို ပြောတာပါ၊ အဲ့ဒီအတွက်ကြောင့် ကောင်းတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်သလို၊ ဆိုးတာတွေလည်း ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်၊ ခု Protocells လေးတွေအတွက်တော့ ကောင်းတာဖြစ်လာတာပေါ့)

Sunlight comes into the atmosphere but there’s still no ground to stand on, just water.

ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့တဲ့ Protocells တွေပဲ အသက်ရှင်ကျန်ခဲ့တာပါ။ (Survival of the fittest ပါပဲ)
သူတို့တွေ အချင်းချင်းပေါင်းမိကြပြီး Prokaryotic Life တွေဖြစ်လာကြတယ်။ အဆင့်နည်းနည်းမြင့်လာတဲ့ သက်ရှိဖြစ်လာတာကို ပြောချင်တာပါ။

ခုချိန်ထိ ကမ္ဘာမှာ Oxygen မရှိသေးပါဘူး။ သူတို့ဟာ Photosynthesis လုပ်ပြီး နေရဲ့စွမ်းအင်ကနေ Oxygen ထုတ်ပေးနိုင်ကြတယ်။
အဲ့ဒီကနေ စိမ်းပြာရေညှိ (Cyanobacteria) တွေဖြစ်လာခဲ့တယ်။

အချိန်နည်းနည်းကြာလာတော့ ကမ္ဘာမြေထဲက ချော်ရည်တွေက အပြင်ကို နောက်တစ်ခါ တွန်းကန်ထွက်လာတယ်။ (ကမ္ဘာစဖြစ်တုန်းကလည်း ချော်ရည်တွေရှိဖူးပါတယ်၊ တဖြည်းဖြည်း အေးသွားလို့ ရေအောက်ရောက်သွားတာပါ)
အဲ့ဒီအခါမှာ ကုန်းမြေဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။
ကုန်းမြေတွေက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ခြောက်သွေ့လာတဲ့အခါ ကျွန်တော်တို့သိတဲ့ မြေကြီးဆိုတာ ဖြစ်လာတယ်။

အဲ့ဒီကုန်းမြေရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ နေရောင်လည်းရ၊ အပူချိန်ကလည်း အတော်ပဲဆိုတော့ Cyanobacteria လေးတွေ အသက်ဆက်ရှင်ကြတာပေါ့။
အရသာနှင့်ပြည့်စုံသော မြေဆီဆိုတာ ချော်ရည်ကနေဖြစ်လာတဲ့ ကုန်းမြေကိုပြောတာပါ။ (အရသာဆိုတာကို ချို၊ ချဉ်၊ ဖန်၊ ခါး ဆိုတာမျိုးမတွေးဘဲ အာဟာရဖြစ်စေတဲ့ သဘောကို ဆိုချင်တာပါ)

ဒီလိုနဲ့ Prokaryote တွေဟာ Eukaryote တွေဖြစ်လာပါတယ်။ (နောက်တစ်ဆင့် မြင့်လာတာပေါ့)
သူတို့က ဘာတွေပိုလာလဲဆိုတော့ Mitochondria (Oxygen ကို သုံးပြီး စွမ်းအင် ထုတ်ပေးတဲ့ အရာ) တွေရှိလာတယ်။

DNA တွေပိုရှည်လာတယ်။ (တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ပိုရှုပ်ထွေးတဲ့သက်ရှိတွေဖြစ်လာနိုင်တာ ဒါကြောင့်ပါ)
ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အစ ကနဦးပါ။

Part 2 မှာတော့ ဒီကနေ တစ်ဆင့်ဘယ်လိုပြောင်းလဲလာလဲ။ ဗုဒ္ဓကရော ဘယ်လိုတွေဟောထားလဲ ဆက်ပြောသွားမှာပါ။ ဖတ်ပေးကြပါဦး။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

Existential Crisis (Part 2)

Part 2 မှာတော့ ကြုံတွေ့ရတတ်တဲ့ ECrisis တွေကို ပြောပြပါဦးမယ်။

အဓိပ္ပာယ်ရှိမှု
ဘဝက အဓိပ္ပာယ်ရှိလို့လား။ ဘာလို့ ဒါတွေ ကြုံနေရတာလဲ။ သူများတွေက ဘာလို့ကြုံရတာလဲ။ မကြုံရတာလဲ။ ငါကျမှ ဘာလို့ မကြုံရတာလဲ။ ကြုံရတာလဲ။ စသဖြင့် မေးခွန်းတွေဟာ ECrisis ထဲက အဓိပ္ပာယ်ရှိမှုကို မေးခွန်းထုတ်နေရပါတယ်။

ဒါပေမယ့် သေချာစဥ်းစားကြည့်ပါ။ ဘဝနဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိမှုမှာ ဘဝက အရင်လာတာမို့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ် မရှိဘူးဆိုတာ ဘဝထဲက လူကိုယ်တိုင်ရှာမှာပဲ ရမှာပါ။ ဒါပေမယ့် ရှာဖွေလေ မတွေ့လေကနေ အကြပ်အတည်း ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။

စိတ်ခံစားချက်တွေ
တချို့ကျတော့ ကိုယ်ခံစားရတာကို မဖြစ်ဖြစ်တဲ့နည်းနဲ့ ရှောင်လွှဲတာ၊ ရင်မဆိုင်တာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ စိတ်ညစ်နေပေမယ့် သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ ရယ်မောနေပြီးမှ ညတစ်ယောက်တည်း ရှိလာရင် ဒါတွေဟာ အဓိပ္ပာယ်မရှိပါလားလို့ တွေးပြီး စိတ်ပျက်နေမိတာမျိုးတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

မှန်ကန်မှု
တချို့လူတွေကတော့ ပတ်ဝန်းကျင်က ပြဌာန်းထားတဲ့လူနဲ့ ကိုယ့်ပင်ကိုဟန်ကြားမှ အကြီးအကျယ် ပွတ်တိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပြီး ငါဟာငါမှ ဟုတ်ပါရဲ့လားဆိုပြီး တွေးတတ်ပါတယ်။

ဆရာဝန်ဆိုရင်လည်း လူနာတွေ ရဲဘော်တွေရှေ့မှာ ပြုံးရွှင် ဟန်မပျက်နေပေမယ့် ကိုယ့်ရဲ့ inner self လို့ ခေါ်နိုင်မယ့် ကိုယ့်ကိုယ်ပိုင်ဟန်နဲ့ ပြန်တွေ့ရင် ငါဟန်ဆောင်နေမိတာလား၊ ငါဟာ အတုအယောင်ပါလားဆိုပြီး တွေးနေမိတတ်ပါတယ်။

သေခြင်းတရား
ဒါကတော့ အသက်ကြီးရင့်သူနဲ့ သေစေတဲ့ ရောဂါရနေကြောင်း သိသွားသူတွေမှာ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဆံပင်ဖြူလေးတွေ တွေ့ရင်… ငါအိုနေပြီ သေရတော့မှာပါလားဆိုပြီး အကြီးအကျယ် စိတ်ပျက်တာတွေ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပျောက်ဆုံးတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဘဝမှာ ဘာမှလည်း မရလိုက်ပါလားဆိုပြီး တွေးပြီး စိတ်ဆင်းရဲနေတတ်ပါတယ်။

သေပြီးနောက် ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာမျိုးတွေ၊ သဘာဝလွန် ဖြစ်ရပ်တွေကို တွေးပြီးတော့လည်း လက်ရှိဘဝကို ကြောက်လန့်နေတာမျိုးတွေ ရှိပါတယ်။

အထီးကျန်မှု
တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်နေခြင်းကြောင့် လူဟာလည်း ECrisis ကြုံရတတ်ပါတယ်။ လူဆိုတာ Social Creature ပါပဲ။ ကိုယ်တိုင်ပြဌာန်းတဲ့ လူပုံစံ (self-making self) ကို လက်မခံတဲ့ အသိုင်းအဝိုင်းမှာ နေခြင်းအားဖြင့် ECrisis ကြုံရတတ်ပါတယ်။

ထို့အတူပဲ ပတ်ဝန်းကျင်အလိုက်ပဲ လိုက်နေရပြန်ရင်လည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပျောက်ဆုံးပြီး ECrisis ကြုံရပြန်ပါသေးတယ်။ တန်ဆေး လွန်ဘေးပါ။ Social လည်း ကျရမှာ ဖြစ်သလို Personal Space လည်း လိုပါသေးတယ်။

လွတ်လပ်ခြင်း
လွတ်လပ်ခြင်းဆိုတာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် အခွင့်အရေးပါပဲ။ လွတ်လပ်ခြင်းကြောင့်ပဲ ကိုယ့်ရဲ့ရွေးချယ်မှုတိုင်းကို ကိုယ်က တာဝန်ယူရတဲ့အတွက် မှားများမှားသွားမလားဆိုပြီး ဖိစီးတတ်ပါတယ်။ အမှားတွေ ဆက်မှားနေပြန်ရင်လည်း ငါဟာအမှားကလွဲပြီး အခြားဟာ မလုပ်တတ်တာလားဆိုပြီး ECrisis ဝင်တတ်ပါသေးတယ်။

ECrisis က ဘာတွေနဲ့ ဆက်နွယ်တတ်လဲ?

အသက် ၄၀ or ၅၀ ကျော်လာတာ
မြတ်နိုးရသူကို ဆုံးရှုံးတာ
စိတ်ဒဏ်ရာရစေမယ့် ကိစ္စတစ်ခု ကြုံတွေ့ရတာ
လမ်းခွဲပြတ်စဲတာ စသဖြင့်…

ECrisis ကို ဘယ်လိုကျော်ဖြတ်မလဲ?

ECrisis ကြုံရတိုင်း လူတွေက ကိုယ့်ဘာသာ ECrisis ကြုံနေရပြီဆိုတာကို သိပြီး လက်ခံရပါမယ်။ ကျော်လွှားချင်စိတ် ရှိရပါမယ်။

ဘယ်အကြောင်းအရာက ကိုယ့်ကို အသေအချာ မေးခွန်းထုတ်စေတာလဲ သေချာပြန်တွေးပြီး ရှာရပါမယ်။ တစ်ချက်ချင်း စဥ်းစားရင်း ဒီမေးခွန်းတွေ မေးဖို့ တကယ်လိုသလား စဥ်းစားရပါမယ်။

အကောင်းမြင်စိတ်နဲ့ ဖြစ်သမျှကို အရှိအတိုင်း လက်ခံနိုင်စိတ်ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အတိတ်က ကိစ္စတွေက ပြန်ပြင်လို့လည်း မရတော့တာမို့ အနာဂတ်မှာ ဘာဆက်လုပ်မလဲကိုပဲ အာရုံထားရင် ECrisis က ပျောက်တတ်ပါတယ်။

မိသားစု သူငယ်ချင်း ယုံကြည်ရသူတွေနဲ့ အပြန်အလှန် စကားပြောပါ၊ ဆွေးနွေးပါ။ ခံစားနေရတာတွေကို ဖွင့်ဟပါ။

ငြင်းခုန်တာက ပိုပြီး မသက်သာစေရပါဘူး။ ဖြစ်နိုင်သလောက် ကြိုးစားပြီး အရာရာကို မျှတွေးပေးဖို့ လိုပါတယ်။ နောက်ပြီးတော့ ကိစ္စတစ်ခုကို စေ့ငု သုံးသပ်တဲ့အခါ စိတ်ခံစားချက်တွေကို ဖယ်ထားဖို့လည်း လိုပါတယ်။ ဒါမှလည်း ကိုယ့်ရဲ့ဖြစ်တည်မှုထိ မေးခွန်းထုတ်နိုင်ဖို့ မဖြစ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ Mental Health Counselling ယူဖို့ အကြံပေးလိုပါတယ်။ ဘယ်သူမှ မွေးကတည်းက စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာပြီး မွေးဖွားလာတာ မဟုတ်တဲ့အတွက် လိုအပ်ရင် အကူအညီ ယူတာ ကောင်းပါတယ်။

ဖတ်ပေးကြလို့ ကျေးဇူးပါ။

Lucifer

Existential Crisis (Part 1)

ဖြစ်တည်မှု အကြပ်အတည်းဆိုတာ လူတစ်ယောက်က သူ့ဘဝမှာ သူဖြစ်တည်နေရတာ အဓိပ္ပာယ်မှ ရှိပါတော့မလားဆိုတာကို မေးခွန်းစထုတ်ရာကနေ စတော့တာပါပဲ။

အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်လို့ လူက မခံစားရလို့သာ ဒီမေးခွန်းကို စမေးမိတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မေးမိတော့ လိုအပ်တဲ့အဖြေကို ရှာရင်း လိုချင်တဲ့အဖြေကို မရပါဘူး။ ဘာအဖြေမှ မရတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲ့တော့ ဘာကြောင့် မရတာလဲကို လိုက်ရှာပါတယ်။ ရှာတော့လည်း မတွေ့ပါဘူး။ ရှာလေ မတွေ့လေ၊ မတွေ့လေ ပိုရှာလေနဲ့ သံသရာလည်ခြင်းကိုပဲ ဖြစ်တည်မှု အကြပ်အတည်း Existential Crisis လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။

ECrisis ဖြစ်တာက ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး ဘဝရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ရှာတာ ကျန်းမာပါသတဲ့။ ဒါပေမယ့် အနုတ်လက္ခဏာ ဆောင်လာမယ်၊ suicidal thoughts တွေ ဝင်လာမယ်ဆိုရင်တော့ ဆရာဝန် အကူအညီကို ယူသင့်ပါတယ်လို့ အကြံပြုထားတာတွေ ရှိပါတယ်။

Ecrisis ဆိုတာ လူတစ်ယောက် ကိုယ့်အကြောင််းကို နက်နက်နဲနဲ မေးခွန်းထုတ်ရာက စတာပဲ။
ငါဘာလို့မွေးလာရတာလဲ။
ငါသေသွားရင် ဘာဆက်ဖြစ်မှာလဲ။
ငါဘာလို့ ဒီလိုတွေ ခံစားနေရတာလဲ။
ငါ့ဘဝရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ဘာလဲ။
ငါဆိုတာကရော ဘာလဲ စသဖြင့် အဲ့လိုမေးခွန်းတွေ မေးတတ်လာပါတယ်။ ဖြေရတာလည်း အင်မတန် ခက်ပါတယ်။ ဘယ်အဖြေကိုမှလည်း လက်မခံချင်ကြပါဘူး။ အထူးသဖြင့် တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်နေချိန်၊ စိတ်ဓာတ်ကျနေချိန်၊ စိုးရိမ်ပူပန်နေချိန်တွေဆို လာပါပြီ။

ECrisis ဆိုတာ Existentialism ဆိုတဲ့ ဒဿနတစ်ခုက လာတာပါ။ ဖြစ်တည်မှုပဓာနဝါဒလို့ မြန်မာစာအုပ်တွေမှု ဖတ်ဖူးကြမှာပါ။

ဒီဝါဒကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပြောရရင် လူသားတွေဟာ ဖြစ်တည်လာတယ်။ ဒါကြောင့် လူသားတွေမှာပဲ တာဝန်ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် လူသားတွေက ဘဝရဲ့ ဖြစ်တည်မှု အဓိပ္ပာယ်ကို လူသားတွေဆီမှာပဲ ရှာရမယ်လို့ နားလည်နိုင်ပါတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် လူသားဗဟိုပြုဝါဒမှာမ လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းရဲ့ ပုဂ္ဂလဘဝကို အလေးထားတဲ့ ဝါဒတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

ECrisis အမျိုးအစားတွေ…
ECrisis က အလွန်ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ ECrisis ကို ခံစားရတဲ့လူက အောက်ပါ ပြသနာတစ်ခုခုကို ကြုံတွေ့ရတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

အဓိပ္ပာယ်ရှိမှု

စိတ်ခံစားချက်တွေ

မှန်ကန်မှု

သေခြင်းတရား

အထီးကျန်မှု

လွတ်လပ်ခြင်း

စတာတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Part 2 မှာတော့ ECrisis ကို ဘယ်လို ကျော်ဖြတ်ရမလဲ။ ဘယ်လိုတွေ ကာကွယ်နိုင်မလဲကို ရေးသွားပါဦးမယ်။

Lucifer

ဘဝ၊ တည်ရှိမှုနဲ့ ဖြစ်တည်မှုများ (Part 2)

(Part 1 အရင်ဖတ်ပေးပါ)

ဟုတ်ပြီ။ ဘဝကြီးဟာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘူး။ ဖြစ်တည်နေတယ်ပဲ ထားပါတော့။ ဘာလုပ်ရမှာလဲလို့ မေးတဲ့သူတွေ ရှိလာပါလိမ့်မယ်။

ဒါဆိုရင် စာရေးသူက ရိုးရိုးရှင်းရှင်းပဲ အဖြေပြန်ပေးရပါလိမ့်မယ်။ ဘဝဟာ ဖြစ်တည်နေတယ်ဆိုရင် လုပ်လို့ရတာတွေ အများကြီးပါ။

လူတွေဟာ ဟိုးသမိုင်း မတင်မီ ခေတ်ကတည်းက လူသားရဲ့ တည်ရှိမှု၊ လူသားရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို နည်းမျိုးစုံနဲ့ ရှင်းပြနေကြတာပါ။ လူဆိုတာ အာဒံ ဧဝကနေ ဘုရားသခင် ဖန်ဆင်းမှုမှ တစ်ဆင့် တည်ရှိလာတယ်။ ဗြဟ္မာကြီး ၄ဦးက မြေဆီမြေနှစ်တွေ စားသုံးပြီး ဖြစ်လာတယ်။ ဟော မျောက်က ဆင်းသက်လာတယ်။ မျောက်နဲ့ တူတဲ့ လူမျိုးစုကနေ ဖြစ်လာတယ် စသဖြင့် လူရဲ့ တည်ရှိမှုကို မျိုးစုံ အဖြေရှာကြပါတယ်။

လူရဲ့ဖြစ်တည်မှုကိုရော?
သမိုင်းမှာ Philosophy နည်းနဲ့ ရှာဖွေခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါဟာ လူတစ်ယောက်ကို လူကိုယ်တိုင်က လူနေရာမှာ ဝင်ပြီး ရှာဖွေတာ မဟုတ်ပဲနဲ့ အခြားသူနေရာကနေပြီး ရှာဖွေတာ ဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။

ဆိုလိုချင်တာ သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ လူတွေက လူတွေကိုပဲ အခန်းအမျိုးမျိုးထဲ ထည့်သွင်းပြီး စမ်းသပ်ခဲ့ကြတာပါ။ တချို့ဆို မစမ်းသပ်ဘဲ အလိုလို သိတာပါဆိုပြီး ပြောကြပါတယ်။ တချို့ကျတော့လည်း ဒီလိုတော့ ဖြစ်သင့်ပါတယ်ဆိုပြီး လူရဲ့ဖြစ်တည်မှုကို မျိုးစုံ ရှာဖွေ အဖြေပေးကြပါတယ်။ အဲ့ကနေပဲ လူတွေဆီမှာ ကြိုတင်သတ်မှတ် မျှော်မှန်းချက်ဆိုတာ ဖြစ်လာရပါတယ်။

ဆရာဝန်ဆိုရင် ဆေးကုရမယ်။ ဘာမလုပ်ရဘူး၊ ညာမလုပ်ရဘူး။
ယောက်ျားဆိုရင် ဘာမလုပ်ရဘူး၊ ဘာတော့ လုပ်ရမယ်။
မိန်းကလေးဆိုရင် ဗိုင်းကောင်းကျောက်ဖိ၊ အိမ်ထောင်နိုင်နင်းရမယ် စသဖြင့် လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို လူကိုယ်တိုင်က ပြဌာန်းခွင့် မရှိတော့တဲ့အထိ ဖြစ်လာပါတယ်။ လူတွေကပဲ ပြဌာန်းနေတာကိုတော့ ကျေးဇူးတင်ရမလိုပါပဲ။

ဒါပေမယ့် ရောမအင်ပါယာ ပျက်သုဥ်းပြီး နတ်ဘုရားဝါဒ ကျဆုံးတယ်။ ကမ္ဘာစစ် ၂ကြိမ်အပြီးမှာ လူတွေဟာ ပထမဆုံးအကြိမ် ကိုယ့်ကိုကိုယ် အသေအချာ ပြန်လည်ပြဌာန်းဖို့ ကြိုးစားကြပါတော့တယ်။ လူရဲ့အတွင်းစိတ်က ပင်ကိုယ်ဟန်ကို ပြန်လည်ရှာဖွေခြင်းဖြင့် လူသားတစ်ယောက်ရဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်ဟာ နိုးကြားလာရသလို လူအချင်းချင်း ပြဌာန်းနေတာတွေကိုလည်း ရတဲ့နည်းနဲ့ တွန်းဖယ်လာကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။

အနီးစပ်ဆုံး ဥပမာပေးရရင်
(ဒီဥပမာဟာ နည်းနည်း sensitive ဖြစ်ပါတယ်၊ ကျေးဇူးပြုပြီး ဖတ်တဲ့အခါ ရှိရင်းစွဲ အစွဲတွေ အယူတွေ အကုန်လုံးကို ဘေးခဏချပြီး ဖတ်ပါလို့)

ရှေးယခင်က Marriage ကို လူကြီးတွေက စီစဥ်ကြတာပါ။ ဘယ်လိုလူမျိုး၊ ဘယ်အတန်းအစားဘယ်လိုကြွယ်ဝမှ ဖြစ်မယ် ဆိုတာတွေအထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။
နောက်တော့ လူကြီးတွေက မစီစဥ်ပေမယ့် သဘောမတူရင် မရပါဘူး။
နောင်တော့ လူငယ်တွေ ကိုယ်အဆင်ပြေရာ ယူကြပေမယ့် Sex before Marriage ကို အကြီးအကျယ် တားမြစ် ရှုံ့ချကြပါတယ်။
နောင်များမှာတော့ Living Together ဟာ မထူးဆန်းတော့ပါ။
LT အပြီးမှာတော့ အချို့သော LT တွေရဲ့ sex video တွေ Leak ဖြစ်လာတာမို့ LT တော့နေပါ၊ Video Record မလုပ်သင့်ဘူးဆိုတာ ဖြစ်လာပါတယ်။
နောင်တော့ Video Record လုပ်ရင်လုပ်၊ data security ကို ဂရုစိုက်၊ လိုင်းပေါ် လျှောက်မတင်သင့်ဘူးဆိုတဲ့ အထိ ဖြစ်လာပါတယ်။

ဒီလိုမျိုး ဥပမာတွေ အများကြီးပါပဲ။ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ လူတွေအပေါ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဖြစ်တည်မှု စည်းကမ်းတွေက ဘယ်လိုတွေပြောင်းလာပြီး တစ်သီးပုဂ္ဂလ ဖြစ်တည်မှုကို ဦးတည်လာလဲဆိုတာ မြင်တွေ့ရမှာပါ။

ဒါကြောင့် လူသားတွေဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုကို သေချာသုံးသပ်မိသေးတာ နှစ် ၁၀၀ တောင် မရှိသေးဘူး ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီလိုမျိုး လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုတွေဟာ အချို့သော ကြွယ်ဝတဲ့ ပိတ်ပင်တားဆီးမှုတွေအောက်မှာ အကြပ်အတည်း ကြုံလာရပါတယ်။

ကြွယ်ဝတဲ့ ပိတ်ပင်တားဆီးမှု ဆိုတာကတော့ လူတစ်ယောက်ရဲ့ basic need ဖြစ်တဲ့ စား၊ ဝတ်၊ နေရေးကို မထိခိုက်စေပဲ ကျန်တဲ့ ဖြစ်တည်မှုတွေကို ပိတ်ပင်လိုက်တာမျိုးပါ။ ကြွယ်ကြွယ်ဝဝ ရှိနေပေမယ့် ပိတ်ပင်မှုတွေ ရှိတဲ့အတွက် လူဟာ သူ့ရဲ့ ဖြစ်တည်မှုမှာ အကြပ်အတည်းတွေ ဖြစ်လာပါတော့တယ်။

အဲ့တာကို Existential Crisis ဖြစ်တည်မှု အကြပ်အတည်းလို့ ဘာသာပြန်ပါမယ်။ နောက်အပိုင်းမှာ Existential Crisis ကို သေချာ ရေးသားပါမယ်။ မငြီးငွေ့သေးရင် ဖတ်ရှုပေးကြပါဦး။

Lucifer

ဘဝ၊ တည်ရှိမှုနဲ့ ဖြစ်တည်မှုများ (Part 1)

လူတစ်ယောက်ဟာ သူ့ကိုယ်သူ ငါဘာလဲ ပတ်ဝန်းကျင်က ဘာလဲ သိလာရင် ဘဝစပြီလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဖေဖေ မေမေ ဘိုးဘိုး ဘွားဘွား ထမင်း မုန့် ရေ ဟီးဟီး ဗြဲ စတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ပြင်ပ သက်ရောက်မှုတွေဟာ ဘဝရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက် ရှင်သန်ကြီးထွား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာတာနဲ့ သူ့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် သိတဲ့သိစိတ်ကနေ ဘဝဆိုတာ ရုပ်လုံးပေါ်လာပါတယ်။

တည်ရှိမှု ဆိုတာ ဖြစ်တည်မှုနဲ့ တူသလား?

ဒါက မြန်မာ or ဗမာစကားလုံး ဝေါဟာရ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုမှုပေါ်မှာ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် တူချင်မှ တူလိမ့်မယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်ယောက်ချင်းစီရဲ့ နက်နဲတဲ့ ဖွင့်ဆိုရှင်းပြမှုတွေကို သေချာလေ့လာ မေးကြည့်ရင် သိပ်ကွာမှာ မဟုတ်ဘူး။ အောက်မှာ လွယ်လွယ် နားလည်အောင် ရှင်းပြပါ့မယ်။

အခန်းရှိမယ်။ စားပွဲရှိမယ်။ ပန်းသီးတစ်လုံး တင်ထားမယ်။ ဒါတွေအားလုံးဟာ ရှိနေကြတာပါ။ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ရှိခြင်းမဟုတ်ဘဲ အခန်းထဲမှာ တည်ရှိနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အခန်းက သူ့ဘာသာ ရှိတယ်။ အခန်းထဲမှာ စားပွဲရှိနေတာကို အခန်းက တုန့်ပြန်မှု မလုပ်ပါဘူး။ ထို့အတူ ပန်းသီးရှိနေတာကိုလည်း အခန်းနဲ့ စားပွဲက တုန့်ပြန်တာ မလုပ်ပြန်ပါဘူး။ အဲ့တာဟာ သူ့ဘာသာ ဒီအတိုင်း သဘာဝအရ အခန်း စားပွဲ ပန်းသီးဟာ တည်ရှိနေကြပါတယ်။ ဒါကို Being လို့ ယူဆပါမယ်။

ဒါပေမယ့် လူတစ်ယောက်ကို အခန်းထဲ ထည့်လိုက်ပြီ ဆိုပါစို့။ သူက အခန်းထဲ ဝင်ပါမယ်။ အကျဥ်းအကျယ် သိမယ်၊ အရောင်တွေ သိမယ်၊ စားပွဲကို မြင်မယ်၊ ကျွန်းစားပွဲလား၊ ကော်စားပွဲလား၊ ပန်းသီးကို မြင်မယ်၊ စားလို့ရမလား၊ ပုပ်နေမလား၊ တွေးခေါ်မှုတွေ ဆက်တိုက်လုပ်ပါမယ်။

ဒါဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့သဘာဝအရ တည်ရှိမှုလို့ ပြောချင်လည်း ရပေမယ့် စားပွဲ၊ ပန်းသီးတွေရဲ့ တည်ရှိမှုတွေနဲ့ မတူပါဘူး။ လူဟာ အခြားတည်ရှိမှုကို ထည့်သွင်းစဥ်းစားရင်းနဲ့ မိမိဘဝအပေါ် ဖြစ်လာမယ့် အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကို ဆက်တိုက် စဥ်းစားပါတော့တယ်။ အဲ့တာကို လူရဲ့ ဖြစ်တည်မှု (Existence) လို့ ခေါ်ပါမယ်။

အဲ့အခါမှာ လူဟာ တည်ရှိနေရာကနေ (From Being) ဖြစ်တည်လာရပါတယ် (into existence)။ ဒါဟာ လူတွေရဲ့ ထူးခြားမှု တစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။

ခုနက အခန်းထဲမှာကို လူ ၂ယောက် ထည့်လိုက်ရင် လူဟာ အချင်းချင်း ဆက်သွယ်ပါပြီ။ သူ့ရဲ့ ဘဝဟာ သူမဟုတ်တော့ဘဲ သူဟာ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့သူ နှင့် သူ့နဂိုသူ ဖြစ်သွားပါတော့တယ်။ (I am what others think Vs I am what I think)

ဒါဟာ ဒီစာထဲမှာ ပါတဲ့ တည်ရှိမှုနဲ့ ဖြစ်တည်မှုရဲ့ ကွာခြားချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူဟာ တည်ရှိရုံသက်သက် မရပါဘူး။ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ အပြန်အလှန် ဖြစ်တည်နေရတဲ့အတွက် (ပတ်ဝန်းကျင်က ပြဌာန်းတဲ့အတိုင်း) “ဖြစ်”နေရသလို (ကိုယ့်သဘာဝ၊ ကိုယ့်ပင်ကိုယ်ဟန်အတိုင်း) “တည်ရှိ”လာရပါတယ်။ အဲ့အချက်ကြောင့်ပဲ လူနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ရဲ့ သဟဇာတ ဖြစ်မှု၊ လူနဲ့ ပြင်ပရဲ့ တုန့်ပြန်ဆက်သွယ်မှုတွေဟာ ဘဝကို အဓိက မောင်းနှင်လာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပေါ်က ဥပမာမှာဆိုရင် အခန်းထဲရောက်လာတဲ့လူဟာ သူ့ရဲ့”ကိုယ်ပိုင်ဟန်လူ”နဲ့ “ပန်းသီးရှိတဲ့ အခန်းထဲကလူ” ဆိုပြီး ၂မျိုးကွဲထွက်သွားပါတယ်။ အဲ့လိုဖြစ်လာတာကြောင့် လူဟာ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဟန် နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်က သတ်မှတ်ပေးတဲ့ character ကြားမှာ အပြင်းအထန် တိုက်ပွဲ ဝင်ရပါတယ်။

ကျောင်းတက်ရတယ်။ စာကြိုးစားရတယ်။
လိမ္မာရတယ်။ နာခံရတယ်။ ရိုသေရတယ်။
ကောင်းမွန်ရတယ်။ ကိုယ်ချင်းစာရတယ်။

အဲ့လို ပတ်ဝန်းကျင်က သတ်မှတ်ပေးတဲ့ လက္ခဏာတွေကြောင့် လူမှာ တန်ဖိုးတွေ ရှိလာတယ်။ တန်ဖိုးရှိတယ်ဆိုတာ တန်ဖိုး ဂဏန်းတစ်ခု ရှိလာတာမဟုတ်ဘဲ စံသတ်မှတ်ထားတဲ့ တန်ဖိုးတွေ ရလာတာ ဖြစ်ပါတော့တယ်။

ဥပမာ ကျောင်းသားဆိုရင် စာကြိုးစားရမယ်။ တစ်နှစ်တစ်ခါ အတန်းတက်ရမယ်။ တစ်နေ့စာ တစ်နေ့မှန်မှန် ကျက်ရမယ် စသဖြင့်ပေါ့။

ဒီအကြောင်းတွေ ဘာလို့ရေးနေလဲ။
Existential Crisis ကို ရှင်းပြချင်လို့ပါပဲ။ Existence ကို နားမလည်ရင် Crisis ကို နားမလည်မှာမို့လို့ Existence ဆိုတာ လူတွေ သိထားသလို ခပ်လွယ်လွယ် ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာကို ရေးပြရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Part 2 မှာ တည်ရှိမှုနဲ့ ဖြစ်တည်မှုတွေက ဘဝကို ဘယ်လိုရိုက်ခတ်နေလဲဆိုတာကို ရေးပါဦးမယ်။ အဲ့တာတွေပြီးမှ Existential Crisis ကို ရေးပါမယ်။

Lucifer