Freedom of Speech နဲ့ Freedom of Reach

လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်ဆိုတာ ဟိုးအရင်ကတည်းက ရနေပြီးသားပဲ။ ဘာမပြောနဲ့ ညာမပြောနဲ့လို့ ဘယ်လိုတားတား တစ်ယောက်တည်းရှိနေတဲ့ချိန်တော့ ပြောလို့ရတယ် မဟုတ်လား။ မသကာ လျှာဖြတ်ပစ်မှပဲ ​ပွဲကပြတ်သွားတာ။ အဲ့တာကြောင့် ရှေးခေတ် ပဒေသရာဇ်စနစ်မှာ ဘုရင်ကို ပေါက်ကရဆဲရင် လျှာဖြတ်ရင်ဖြတ်၊ မဖြတ်ရင် လျှာပါတဲ့ ခေါင်းကိုဖြတ်ပစ်တာပဲ။

Freedom of Reach ကတော့ လူတွေသိပ်တွေးမိကြမှာ မဟုတ်ဘူး။ လွတ်လပ်စွာ ပေါက်ရောက်မှုလို့ ဘာသာပြန်မယ်လေ။ ကိုယ်ရဲ့ ပြောဆိုရေးသားမှုတွေက တစ်ဖက်နားကို ပေါက်ရောက်တာကို ပြောချင်တာ။ မြင်သာမြင် မသိစေနဲ့ ဆိုတာက Freedom of Reach ကို ပိတ်ပင်လိုက်တာပဲ။ ဒါကို လူတွေ တွေးမိမှာ မဟုတ်ဘူး။

အခုခေတ်မှာ ဆက်သွယ်ရေး ဖွံ့ဖြိုးလာမှုနဲ့အတူ Freedom of Reach က တော်တော် အခရာ ကျလာတယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်းက BOD ရဲ့ Meeting မှာ တက်ဆွေးနွေးလို့ မရပေမယ့် သူရေးလိုက်တဲ့ စာတစ်ခုခုကို ကုမ္ပဏီ ဝန်ထမ်းတွေ အကုန်ဝိုင်း share ကြမယ်၊ BOD ရဲ့ meeting ထိ ပေါက်ရောက်သွားမယ်ဆိုရင် သူ့စကားကို အရေးတယူ လုပ်လာရရောပဲ။ ဒါ Freedom of Reach ရဲ့ ဆိုးကျိုးလို့ပြောရမယ်။

ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ လူမျိုးစုံ စိတ်မျိုးစုံ အတွေးမျိုးစုံဖြစ်နေတဲ့အတွက် တစ်ခုတည်းကို မြင်ပုံက ဘယ်တော့မှ မတူနိုင်ဘူး။ မတူတာကို မတူကြောင်း ပြောလို့ရပေမယ့် ပြောတာတွေက မောင်းနှင်အားကို ရောက်တဲ့အထိ ပေါက်ရောက်သွားရင် ဦးတည်ချက် ဖြောင့်နေတဲ့ ကိစ္စတွေက အနှောင့်အယှက် ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ အဲ့လိုဆိုလို့ ဘာမှမပြောရဘူးလဲ မဟုတ်ဘူး။ ဒီကိစ္စက တော်တော်စားရတဲ့ ပြသနာ ဖြစ်လာနေတယ်။

အဲ့တာကြောင့် တချို့ ဦးတည်ချက်တစ်ခုတည်းကို သွားနေတဲ့ Organization ဆိုရင် Freedom of Reach ကို ရတဲ့နည်းနဲ့ ကန့်သတ်လေ့ ရှိတယ်။ မောင်းနှင်အားတစ်ခုအောက်က လူသားတွေ စိတ်ဝေဝါးမသွားအောင်၊ ထွေပြားမသွားအောင်ပေါ့။

ကျနော် စဥ်းစားမိလိုက်တဲ့ Topic တွေက ဘယ်တော့မှ အဖြေလို့ရှိမလာတတ်ဘူး။

Lucifer

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိ်ုင်ပါတယ်။
လှူ

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

စစ်ပွဲနဲ့ စွန့်လွှတ်ခြင်းများ

၉တန်းလောက်တုန်းက 5 plus channel မှာ ယောင်းဂယ်ဆိုမွန်ဆိုတဲ့ ကိုရီးယား သမိုင်း ဇာတ်လမ်းတွဲလာတယ်။ ဂျူမုံထက်တောင် ကျနော်ပိုကြိုက်သေးတယ်။ ဇာတ်လမ်းက တရုတ်ပြည် တန်မင်းဆက်ခေတ်မှာ ဂိုဂူလျောလို့ ခေါ်တဲ့ အခုမြောက်ကိုရီးယားကို သွားသိမ်းတဲ့အကြောင်း ရိုက်ထားတာ။

ဂိုဂူလျောဆိုတာ ဂျူမုံကိုယ်တိုင် တရုတ် လွှမ်းမိုးမှုအောက်ကနေ ပြန်တည်ထောင်ထားတယ်ဆိုတာ သိကြမှာပဲ။ ဒီနေရာမှာ ပြောချင်တာက အခု ကိုရီးယားကျွန်းဆွယ်မှာ တောင်မြောက် ၂ခြမ်းကွဲနေသလို အရင်တုန်းကလည်း မြောက်ဘက်မှာ ဂိုဂူလျော၊ တောင်ဘက်မှာ ရှီလာနဲ့ ဘတ်ဂျယ်ဆိုပြီး ၃နိုင်ငံ ကွဲနေခဲ့တာပါ။

တရုတ် တန်မင်းဆက်က ဂိုဂူလျောကို စစ်တိုက်တော့ အစကမနိုင်ဘူး။ နောက်လည်း နိုင်မှာ မဟုတ်တော့ တောင်ဘက်က ရှီလာနဲ့ ပေါင်းပြီး ဂိုဂူလျောကို သိမ်းဖို့ကြံတယ်။ ဂိုဂူလျောကို တရုတ်က တိုက်နေချိန် ရှီလာက ဘတ်ဂျယ်ကို သိမ်းဖို့ အကြံနဲ့ပေါ့။ ကျနော် အဓိက ပြောလိုရင်းက အခုမှ ရောက်လာတာ။

ရှီလာနဲ့ ဘတ်ဂျယ် အဆုံးအဖြတ်ပေးမယ့် စစ်ပွဲရောက်လာတော့ စစ်တို့ရဲ့ ထုံးစံအတိုင်း Stalemate ဖြစ်နေတယ်။ သူမသာ ကိုယ်မသာနဲ့ ဘယ်ဘက်မှ တက်မရဘူး။ ၂ဖက်စလုံးက တပ်တွေဆိုင်ထားပြီး အခြေအနေကြည့်ရတာပေါ့။ အဲ့ဒီမှာ ရှီလာတပ်မှူးက သူ့ဘက်က လူတွေကို ကြည့်တော့ စစ်ငြီးငွေ့နေပြီ။ အဲ့တာနဲ့ ဘာအကြံရလဲဆိုတော့ အထူးလေ့ကျင့်ထားတဲ့ လူငယ်အဖွဲ့ကို ထုတ်ပြီး ဘတ်ဂျယ်တပ်မှူးကို သွားစိန်ခေါ်ခိုင်းတာပဲ။

ဘတ်ဂျယ်တပ်မှူးကလည်း သိတယ်။ အခုမှ အသက် ၂၀သာသာ လူငယ်နဲ့ သူ့ကိုလာယှဥ်တယ်ဆိုတာ သပ်သပ် သွေးဆွနေမှန်း သိတယ်။ ပြသနာက ဘတ်ဂျယ်တပ်သားတွေက သူတို့တပ်မှူးကို ကလေးတွေ လာစိန်ခေါ်ရကောင်းမလားဆိုပြီး ဒေါသတွေထွက်ပြီး ထိုးမယ်ခုတ်မယ် ဖြစ်ကုန်တာပဲ။

ရလဒ်ကတော့ သွားစိန်ခေါ်တဲ့ လူငယ်တပ်သားတွေအကုန် သေကုန်တာပဲ။ လူငယ်တွေကလည်း သူတို့တပ်ရဲ့ morale ကို ​မြှင့်ဖို့ အသေခံပြီးကို ဘတ်ဂျယ်ရဲ့ တပ်မှူးကို သွားစိန်ခေါ်တယ်။ ဘတ်ဂျယ်တပ်မှူးကလည်း သူ့တပ်သားတွေ morale မကျအောင် ထွက်ချတော့ လူငယ်တွေ သေတာပဲလေ။

ဒါပေမယ့် အတုံးအရုန်းကျသွားတဲ့ ရှီလာလူငယ်တွေကို ကြည့်ပြီး တပ်မှူးပြောတဲ့စကားက သိပ်ပြီး ခံပြင်းဖို့ကောင်းတယ်။
“မင်းတို့ သားအရွယ်တွေက သွားပြီးအသေခံနေပြီ၊ မင်းတို့တွေက စစ်တိုက်ရမှာ ငြီးငွေ့နေသေးလား”

အဲ့နောက်တော့ သွေး​ကြွလာတဲ့ ရှီလာတပ်တွေနဲ့ ဘတ်ဂျယ်တပ်တွေ အပြင်းအထန်တိုက်ပြီးနောက်မှာ ဘတ်ဂျယ် ကျပါတယ်။ ရှီလာက ဘတ်ဂျယ်ကို သိမ်းပြီး ဂိုဂူလျောကို စစ်ဆက်ချီပါတယ်။ ကျန်တာကတော့ သမိုင်းပဲပေါ့။

ယောင်းဂယ်ဆိုမွန် ဇာတ်လမ်းတွဲမှာ ရှီလာလူငယ်တွေရဲ့ sacrifice တွေကို ရိုက်ပြတာ အင်မတန် မျက်ရည်ဝဲဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ကျဆင်းနေတဲ့ တပ်ရဲ့ morale ကို မြှင့်ဖို့ အသက်တွေ ပေးဆပ်လိုက်ရတယ်လို့ပဲ အခုပြန်တွေးမိပါတော့တယ်။

ဒီစာကို ရေးဖြစ်တာ မနေ့က မျက်ရည်ချူ post တွေ တက်လာတာကို မြင်ပြီးတော့ ၉တန်းတုန်းက ကြည့်ခဲ့ဖူးတဲ့ ဇာတ်လမ်းတွဲကို ဖျတ်ခနဲ သတိရလာလို့ပါပဲ။ စစ်ပွဲမှာ တပ်သားတွေက အသက်ကိုစွန့်ရင်တော့ ပေးဆပ်တယ်ပြောပေမယ့် အထက်က စွန့်ခိုင်းရင်တော့ ထိုးကျွေးတယ် ဖြစ်သွားပါပြီ။ ဘယ်လိုပဲ ဖြစ်ဖြစ် လူငယ်တွေဖြစ်နေရင် နောက်ကွယ်က psychological manipulation ကို ကြိုမြင်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

Lucifer

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

ဒါကြီး မပြီးကြစေချင်သူများ

အဲလ်ဗတ်ကမူးအကြောင်း စာတစ်အုပ်မှာ ဖတ်မိတော့ သူရေးဖူးတဲ့ စည်းအပြင်ကလူ၊ ပလိပ်၊ မနုဿပျက်ခန်း (The Fall ကို တော်ကောင်းမင်း ဘာသာပြန်)၊ လူတစ်ယောက်ရဲ့ အရိုးသားဆုံးဖွင့်ဟဝန်ခံချက် (စာအုပ်တူတူကိုပဲ နရီမင်းက ဘာသာပြန်)၊ The Myth of Sisyphus (အခုဖတ်နေ၊ ထွက်ထားတဲ့ Kdrama က အဲ့ဝတ္ထုကို ရိုက်ထားတာမဟုတ်) တွေကို သတိရမိပါတယ်။ အဲဗတ်ကမူးက သူကိုယ်တိုင် ဖြစ်တည်မှုဝါဒီတစ်ဦး မဟုတ်ဘူးလို့ ငြင်းလင့်ကစား သူရေးတဲ့ စာတွေ အက်ဆေးတွေမှာ လူသားတစ်ဦး၏ ပုဂ္ဂလဖြစ်တည်မှုကိုပဲ ခံစားချက်သက်သက်နဲ့ ရေးဖွဲ့ထားတာတွေ ဖတ်ရလေ့ရှိပါတယ်။

အဲ့ဒီထဲမှာမှ ပလိပ်ဆိုတဲ့ ထင်လင်းဘာသာပြန် ဝတ္ထုကို ပြေးသတိရမိတယ်။ အဲ့ဝတ္ထုကြီးထဲက အကြောင်းအရာတွေ ဖြစ်စဥ်တွေက ကျနော်တို့ အခုကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဒဿန အကျပ်အတည်းနဲ့ သိပ်တူတာပဲ။

ခွန်အားနဲ့ ငြင်းပယ်လို့ မရတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုမှာ ပိတ်မိနေတာ…
ကြုံနေတွေ့နေရတာကို ဘာမှမလုပ်နိုင်တာ
ရွေးချယ်စရာ ၂ခု ၃ခုမှ ပိတ်မိနေတာ စသဖြင့်ပေါ့။

ပလိပ်ဝတ္ထုထဲမှာက မြို့ကြီးတစ်ခုမှာ ပလိပ်ရောဂါ စဖြစ်ရာကနေ မြို့ကို Lock Down ချလိုက်တဲ့အခါ ဖြစ်လာ ကြုံလာရတဲ့ Personality Type ကို ရေးဖွဲ့ထားတာ။

ဝတ္ထုထဲမှာ
ပလိပ်ကိုပဲ ကုပြီး ဘာမှစိတ်မဝင်စားတဲ့ ဒေါက်တာ
ဘာမှမလုပ်ပဲ ဒေါက်တာကိုပဲ ချီးကျူးနေတဲ့သူတွေ
ဟာ မြို့ကြီးပျက်တော့မှာပဲ လူတွေ ငတ်သေတော့မှာပဲဆိုပြီး စိုးရိမ်နေကြသူတွေ
ဒီပလိပ်ဖြစ်နေရင်းကိုပဲ ဘာမှ ဂရုမစိုက်ပဲ ရှင်သန်ဖို့ ကြိုးစားကြသူတွေ
ပလိပ်ကို အမှီပြုပြီး စီးပွားရှာသူတွေ စသဖြင့်ပေါ့။

အခုမှ ကျနော် စဥ်းစားမိတဲ့ ဒါကြီးမပြီးကြစေချင်သူများဆိုတာ ရောက်လာတာ။ ပလိပ်ကြောင့် အကျိုးရှိနေတဲ့သူတွေ၊ ပလိပ်ပြီးသွားရင် ဘာလုပ်ရမယ် မသိတဲ့သူတွေ၊ ပလိပ်နဲ့ နေသားကျသွားတဲ့သူတွေ ရှိနေတယ်။ သူတို့တွေက ပလိပ်ကို မပြီးစေချင်ကြဘူး။ ဘာဖြစ်လို့လဲ။

ပလိပ်ကြောင့် သူတို့က လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဦးဆောင်နေရာကို ရလာတော့ ပလိပ်က သူတို့ကို အဓိပ္ပာယ် သတ်မှတ်နေတာ ဖြစ်တယ်။ ပလိပ်မရှိတော့ရင် သူတို့လည်း မရှိတော့သလို ဖြစ်သွားတယ်။ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်တည်မှု ပျောက်ဆုံးသွားသလို ဖြစ်သွားတယ်။ ဒါကို လူသားတစ်ယောက်က လက်ခံမှာ မဟုတ်ဘူး။

ဒီလိုဆိုတော့ ပလိပ်ကြီး ရှည်ကြာ၊ မြို့ပျက်တဲ့အထိ လူတွေသေကြေတာမျိုးကို လိုလားတာလား ဆိုတော့လည်း မဟုတ်ပါဘူးတဲ့။ ပလိပ်​က သူတို့ကို သတ်မှတ်ပေမယ့် ပလိပ်က လူမှာဖြစ်တာမို့လို့ လူနဲ့ပဲ ဆက်စပ်နေတာမို့လို့ လူဆိုတာ ပျောက်သွားမှာကိုလည်း သူတို့တွေက မလိုလားပြန်ဘူး။

ဒါဖြင့်ရင် ?

သူတို့က ဒီပလိပ်ပြီးမှုနဲ့ မပြီးမှုကြားမှာ ရှင်သန်ရင်း မသိစိတ်ထဲမှာ ပလိပ်ကို မပြီးစေချင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖြစ်နိုင်ရင် ပလိပ်တော့ ပြီးစေချင်တယ်။ ဒါပေမယ့် မပြီးခင် သူတို့သေသွားရင် ပိုကောင်းတာပေါ့ ဆိုတာမျိုးပဲ။ အတ္တဆန်တယ် ပြောမလား။ ဒါက စာဖတ်သူတွေ တွေးရမယ့် ကိစ္စပဲ။

အချိန်တန်ရင်တော့ ပလိပ်က ပြီးသွားမှာပဲ။ လူတွေလည်း လွတ်မြောက်သွားမှာပဲ။

စာလည်းရှည်သွားပြီ။ ဒီနေ့တွေးမိသလောက်ပေါ့။

Lucifer

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

နာမဝိသေသနများနဲ့ လမ်းခွဲခြင်း (သို့) stoping body shaming

Adj ဆိုတာ N ကို အထူးပြုတာလို့ ငယ်ငယ်က သင်ဖူးကြပါတယ်။ ရှိပြီသား နာမ်တစ်ခုကို အထူးပြုပြီးဖြစ်အောင် စကားလုံးလေး ကပ်ပေးလိုက်တာပဲ။ အဲ့လိုကပ်ပေးလိုက်လို့ ကိုယ်ပြောချင်တဲ့ နာမ်က ပိုပေါ်လွင်တယ်၊ ပိုထူးခြားတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဲ့လိုကပ်တာက ကောင်းလား၊ မကောင်းလားကို တခါမှ မဆန်းစစ်ခဲ့ကြဘူး။

ငယ်ငယ်ကဆို မျက်မှန်တပ်ထားတဲ့သူကို လေးလုံး မှန်ကြောင်စသဖြင့် လူကောင်ညှပ်နေရင် စောင်ဂျပု၊ ငါးဖောင်ရိုးစသဖြင့် ခေါ်ခဲ့ကြဖူးမယ်။ အခေါ်ခံခဲ့ရတဲ့သူက ကျေနပ်နေရင် ဘာပြဿနာမှ မရှိဖူးပဲ ပြီးခဲ့ကြဖူးမယ်။ ဟဲဟဲ ဟဲဟဲ နဲ့ပေါ့။

အဲ့တာတွေကို ပြန်လေ့လာကြည့်ရင် ပိန်သူကို ဝက်လို့ ခေါ်တာ မဟုတ်သလို ဝနေသူကို ငါးဖောင်ရိုးလို့လည်း ခေါ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အရှိကို အရှိအတိုင်း အဲ့ဒီ နာမဝိသေသနတွေကို စိတ်ခံစားချက်နဲ့ သုံးစွဲပစ်တာပဲ။ ဝတယ်ထင်ရင် ဝက်။ ပိန်တယ်ထင်ရင် ငါးဖောင်ရိုး၊ ပိန်သေး။ ခေါ်လိုက်တာပဲ။

သေချာလေ့လာကြည့်တဲ့အခါ အဲ့ဒီလို နာမဝိသေသနတွေကို သီးသန့်ပြောရင် ​လူတွေက ဘယ်လိုမှ မခံစားရတာ များတတ်ကြတယ်။ ဥပမာ အသားမည်းသွားတယ်နော်ဆိုပြီး မုန့်တူတူစားနေရင်း ပြောရင် အေးဆေးဖြစ်နေတာက များတယ်။ ပြဿနာက တွေ့တွေ့ချင်း ထပြောတာပဲ။ တစ်ဖက်က ကိုယ်သူ့ကို မြင်နေတယ်၊ သူ့ အသားအရည်ကို judge လုပ်နေတယ်လို့ မသိစိတ်မှာ မောင်းနှင်နေတယ်။ အဲ့မှာပြောမိရင် ဒါ နင် ရှိမ်းတာပဲ ဖြစ်လာရော။ ဘာဖြစ်လို့လဲ။ နာမဝိသေသနတွေကို လွတ်လပ်စွာ သုံးမရတော့ဘူးလား။

အဲ့လိုလည်း မဟုတ်ပြန်ဘူး။ တွေ့တွေ့ချင်း “ဟယ် နင်ဖြူလာလိုက်တာ” လို့များပြောရင်း အောင်မလေး အနည်းနဲ့အများ ​ပျော်နေကြမှာပဲ။ မဟုတ်ပါဘူးဟာ ဘာညာနဲ့ အစမှာ ငြင်းပေမယ့် စိတ်ထဲမှာတော့ ငါတကယ်ဖြူလာတာလားပေါ့။ ယုံချင်ချင်က စဖြစ်လာတယ်။

အခု အနောက်နိုင်ငံတွေနဲ့ တိုးတက်တဲ့ လူငယ် အသိုင်းအဝိုင်းတွေမှာ body shaming ကို တော်တော် လက်မခံကြတော့ဘူးလို့ ယူဆလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါပေမယ့် . . . .

Body shaming ကို လက်မခံတာလား။
ကိုယ်နှစ်သက်တဲ့လူကို Body shaming လုပ်ရင် လက်မခံတာလား။

ဒါက တော်တော် ဂွကျတဲ့မေးခွန်းပဲ။ ဆက်ရှင်းရင် လူရဲ့ ဖြစ်တည်မှုနဲ့ အဓိပ္ပာယ်သတ်မှတ်ချက်တွေထိ ရောက်သွားရင် စာဖတ်သူတွေ အိပ်ပျော်သွားမှာ။ ဒါပေမယ့် လျှာနည်းနည်းရှည်ဦးမယ်။

ကျနော်တို့ လူကို မုန်းရင် မကျေနပ်ရင် လုပ်ရပ်ပေါ် အခြေခံလား။ အသွင်အပြင် (ဖြစ်တည်မှုထဲက အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု၊ တစ်နည်း နာမဝိသေသန) တွေပေါ် အခြေခံတာလားပေါ့။

ဘာကိုပဲ ​အခြေခံခံ နောက်ဆုံး ဆဲကြဆိုကြရင် အသွင်အပြင်ကို ထည့်ကို ပြောပါတယ်။ အဲ့ဒီ နာမဝိသေသနတွေကို အားရပါးရကို သုံးတာပါ။

ဥပမာ သားရေကြိုး ဂျပု ၊ ဂျပု တင်းအောင်ကိုင်

ဒီနေရာမှ body shame သင့်လား မ shame သင့်လား လုံးဝ မပြောဘူးနော်။ suggest လည်း မလုပ်ဘူး။ ဒီစာကိုရေးတာက ဖြစ်နေတာအပေါ် တွေးကြည့်ရုံ ဆန်းစစ်ကြည့်ရုံပဲ။

အဲ… ပြန်ဆက်ရင် အဲ့ဒီနာမဝိသေသနတွေကို မသုံးကောင်းဘူး၊ မသုံးသင့်ဘူး၊ Mental Impact ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြတယ်။ ဝတယ်လို့ သင်ပြောတဲ့ မိန်းကလေးက အစာအငတ် ခံနေရတယ်ဆိုပြီး ပုံပေါ်စာရေးတွေ မြင်ဖူးကြမှာပါ။

တကယ်ခံစားရသူတွေလည်း ရှိပါတယ်။ နာမဝိသေသနတွေက mental impact တကယ်ရှိတာပါ။ အဲ့လို shame တဲ့အတွက် suicide သွားတာတွေ၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေအထိ ဦးတည်သွားတာတွေ ဖြစ်ဖူးပါတယ်။ ဖြစ်နေဆဲပါ။ ပြောတဲ့သူက ဘာရယ်မဟုတ်ဘဲ ပြောပေမယ့် ခံရသူက နင့်နေအောင်ဖြစ်သွားလို့ ဒီလိုအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာရတယ်လို့လည်း ကောက်ချက်ချကြပါတယ်။

အဲ့ဒီတော့ နာမဝိသေသန ကင်းတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်အောင် လုပ်လို့ရနိုင်မလား။ နာမဝိသေသနတွေကို လမ်းခွဲပစ်ကြမလား။

Body shame သင့်လား။ (Action based)
ဒါမှမဟုတ် shame သင့်တဲ့လူကို shame ကြမလား။ (Person based)

ဒါတွေးကြည့်တာ။

Lucifer

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

ကောင်းကင်ယံက အတိတ်နေ့စွဲများ

ညအချိန်မှာကောင်းကင်ကို မော့မကြည့်ဖူးတဲ့သူ မရှိနိုင်ပါဘူး။
လတစ်စင်းနဲ့ ကြယ်တွေကိုကြည့်ရင်း ဖွဲ့သီခဲ့တဲ့ကဗျာတွေ၊ ဆိုခဲ့တဲ့တေးသွားတွေလည်း မနည်းလှပါဘူး။
ရှေးယခင်က တစ်နေရာကနေတစ်နေရာကို ခရီးသွားရင် လမ်းမပျောက်အောင် ကြယ်တွေကိုပဲ အမှတ်အသားပြုခဲ့ကြရတယ်။
သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ညစဉ်ကောင်းကင်ကိုကြည့်တိုင်း မြင်တွေ့ရသော ကြယ်၊လ အကုန်လုံးဟာ အတိတ်ကာလမှ လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်ကာလအပေါ် သက်ရောက်နေမှုတစ်ခုသာဖြစ်တယ်လို့ဆိုရင် စာဖတ်သူလက်ခံနိုင်ပါသလား။

ရှင်းလင်းသွားစေဖို့ အလင်းရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံကို အရင် ပြောဖို့လိုတယ်။
အရာဝတ္ထုတစ်ခုကိုမြင်နိုင်ဖို့ အဲ့ဒီဝတ္ထုက ထွက်လာတဲ့အလင်း ကျွန်ုပ်တို့မျက်စိထဲက မြင်လွှာပေါ်ကိုရောက်ဖို့လိုအပ်တယ်။
အလင်းရဲ့အလျှင်ကို အထက်တန်းရူပဗေဒမှာ သင်ခဲ့ရတော့ မစိမ်းကြဘူးလို့ထင်ပါတယ်။
၁စက္ကန့်ကို မိုင်ပေါင်း ၁၈၆၀၀၀ (186,000 miles per second) ရှိပါတယ်။
ကမ္ဘာနဲ့လ ၂၃၈၈၅၅ မိုင်ကွာဝေးပါတယ်။ လရဲ့အလင်းကမ္ဘာကိုရောက်ဖို့ ၁စက္ကန့်ကျော်ကြာပါတယ်။
ဒါကြောင့် ညအချိန်မြင်ရတဲ့လသည် လွန်ခဲ့တဲ့အတိတ် ၁စက္ကန့်ကျော်က လဖြစ်တယ်။ လမှာဖြစ်သမျှ ကျွန်ုပ်တို့ ၁စက္ကန့်ကျော်ကြာမှသိရတယ်။

ကမ္ဘာနဲ့နေ မိုင်ပေါင်း ၉၃သန်းကွာဝေးတယ်။
နေရဲ့အလင်းကမ္ဘာကို ရောက်ဖို့ ၈မိနစ်နဲ့ စက္ကန့် ၂၀ ကြာတယ်။ နေဟာ အခုချက်ချင်း ယုတ်တရက်ကွယ်ပျောက်သွားတယ်ဆိုရင်တောင် ကမ္ဘာကသိဖို့ ၈မိနစ်နဲ့ စက္ကန့် ၂၀ ကြာမှာပါ။
အဲ့ဒီအချိန်မပြည့်ခင် ကြားကာလမှာတော့ နေမရှိတော့ပေမယ့် ကျွန်ုပ်တို့ဟာ နေကိုမြင်နေရဦးမှာပါ။

ဒါဟာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ Solar System ထဲမှာရှိတဲ့ကြယ်တွေ၊ လတွေနဲ့ပဲချိန်ဆရပါသေးတယ်။
မြောက်အရပ်မှာ အမြဲနေတဲ့ ဓူဝံကြယ် (Polaris) ကရော ဘယ်လောက်ဝေးသလဲ။
အလင်းနှစ် ၄၃၄နှစ် ဝေးပါတယ်။ (အလင်းနှစ်ဆိုတာ အလင်းရဲ့အမြန်နှုန်းနဲ့ တစ်နှစ်တိတိသွားမှ ရောက်မယ့်အကွာအဝေးကို ခေါ်ပါတယ်)
ဆိုလိုချင်တာက ကျွန်ုပ်တို့မြင်နေရတဲ့ဓူဝံကြယ်သည် လွန်ခဲ့တဲ့ ၄၃၄နှစ်က ဓူဝံကြယ်ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုပဲ အလင်းနှစ်သန်းပေါင်းများစွာဝေးတဲ့ ကြယ်တွေကနေလာတဲ့အလင်းကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့မြင်တွေ့နေရတယ်။
သေချာစဉ်းစားကြည့်ရင် ခုမြင်နေရတဲ့ကြယ်အချို့ရဲ့အလင်းရောင်ဟာ လူဆိုပြီးသတ်သတ်မှတ်မှတ်မဖြစ်သေးခင် ကာလတွေကတည်းက သူတို့ရဲ့ မိခင်ကြယ်ကနေစတင်ထွက်ခွာခဲ့ကြတယ်။
အခုအချိန်မှာ သူတို့ကိုမြင်နေရပေမယ့် သူတို့တကယ်ရှိဦးမလားဆိုတာတော့ မသိနိုင်သေးပါဘူး။

နောက်တစ်ခါ ကောင်းကင်ကိုမော့ကြည့်တိုင်း မြင်တွေ့သမျှသည် ပုံရိပ်ထင်သော အတိတ်ရဲ့ပန်းချီကားတစ်ချပ်လို့ သတိတရရှိပါစေ။

SAGAN

အသိအမြင်၊ အတွေးအခေါ် အသစ်တစ်ခုခုရသွားလို့ လှူဒါန်းလိုပါက Science Nuts (Facebook Page) ကို ဆက်သွယ်လှူဒါန်းနိုင်ပါတယ်။
လှူသမျှငွေအကုန်လုံးကို လိုအပ်တဲ့နေရာတွေမှာ ပြန်လည်လှူဒါန်းပေးသွားမှာပါ။

Design a site like this with WordPress.com
Get started